ΗΠΑ: Στο δρόμο της ρύθμισης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου

Η αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) αποφάσισε σήμερα ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αποτελούν απειλή για τη δημόσια υγεία, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για μία ρύθμιση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, χωρίς να χρειάζεται η ψήφιση σχετικού νόμου από το Κογκρέσο.

Η επικεφαλής της υπηρεσίας Λίζα Τζάκσον δήλωσε ότι, η EPA έχει «τώρα την εξουσία και την υποχρέωση να καταβάλλει τις απαραίτητες προσπάθειες για τον περιορισμό των αερίων του θερμοκηπίου».

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, η κ. Τζάκσον πρόσθεσε ότι τα αποτελέσματα αυτά τα οποία αναμένονταν από καιρό θα γραφτούν στην Ιστορία ως το έτος που η κυβέρνηση των ΗΠΑ άρχισε να αντιμετωπίζει τις εκπομπές ρυπογόνων αερίων που σχετίζονται με το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Η απόφαση καλωσορίστηκε κατά την έναρξη της συνόδου της Κοπεγχάγης, όπου οι συμμετέχοντες έχουν φτάσει τους 15.000.

«Αυτό είναι πολύ σημαντικό με την έννοια ότι αν το Κογκρέσο αποτύχει να υιοθετήσει κάποιο νομοσχέδιο (για τις εκπομπές αερίων), τότε η υπηρεσία θα έχει την εξουσία να προβεί σε ρυθμίσεις», δήλωσε ο επικεφαλής του προγράμματος του ΟΗΕ για το Κλίμα, Ιβο ντε Μπόερ.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από AΠΕ-ΜΠΕ

Κοπεγχάγη: Ψήφισμα 10 εκατ. ανθρώπων για κλιματική συμφωνία

Ξεκινά η σύνοδος για το κλίμα

Οι διοργανωτές της κλιματικής διάσκεψης δέχτηκαν ψήφισμα για δεσμευτική συμφωνία από τη διεθνή κοινότητα για κοινή δράση κατά της κλιματικής αλλαγής. Συμβολική η ομιλία του Ιβ ντε Μπουρ για τη μαρτυρία ενός 6χρονου παιδιού από την Ασία που έπεσε θύμα ενός κυκλώνα.

Ένα ψήφισμα που φέρει τις υπογραφές 10 εκατομμυρίων ανθρώπων απ' όλο τον κόσμο, οι οποίοι ζητούν να επιτευχθεί συμφωνία για το κλίμα μέχρι τις 18 Δεκεμβρίου, κατατέθηκε στους οργανωτές της συνόδου της Κοπεγχάγης από την εκστρατεία κινητοποίησης για το κλίμα TckTckTck, η οποία εκπροσωπεί περισσότερες από 200 οργανώσεις.

Το ψήφισμα παραδόθηκε στον πρωθυπουργό της Δανίας, Λαρς Λέκε Ράσμουσεν και στην υπουργό Κλίματος και πρόεδρο της συνόδου Κόνι Χέντεγκααρντ, καθώς και στον εκτελεστικό γραμματέα της Συνθήκης του ΟΗΕ για τις Κλιματικές Αλλαγές (CNUCC), Ίβο ντε Μπερ.

Σύμφωνα με τους οργανωτές της προσπάθειας αυτής, ο αριθμός των υπογραφών δείχνει πόσο μεγάλη είναι η υποστήριξη του κόσμου στην επίτευξη συμφωνίας για την κλιματική αλλαγή.

Η TckTckTck έστειλε επίσης στους τρεις αξιωματούχους μια μικρή κατασκευή από τουβλάκια Lego για να τους υπενθυμίσει «να εκμεταλλευτούν τις θετικές εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων», μετά τη δέσμευση των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ινδίας να συμβάλλουν προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία. «Τα θεμέλια βρίσκονται εκεί, αυτό που λείπει είναι η πολιτική βούληση», σημειώνει.

Σχετικά θέματα Το διοξείδιο του άνθρακα θερμαίνει περισσότερο από ότι πιστευόταν Βρετανική έκκληση για επίτευξη συμφωνίας στην Κοπεγχάγη Η Silicon Valley στη Σύνοδο της Κοπεγχάγης Προτροπή για δράση πάνω στην κλιματική αλλαγή από 57 εφημερίδες

Η TckTckTck (μια ονομασία που επιλέχθηκε ώστε να θυμίζει το «τικ-τακ» του ρολογιού) ήταν μια πρωτοβουλία της περιβαλλοντικής οργάνωσης Greenpeace σε συνεργασία με άλλες 226 οργανώσεις σε όλο τον κόσμο.

Πατσάουρι: Αξιόπιστες οι κλιματιικές μελέτες

Απάντηση στους σκεπτικιστές σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη που υποστηρίζουν ότι έχουν παραποιηθεί τα επιστημονικά δεδομένα πάνω στα οποία βασίζεται ο Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών έδωσε ο πρόεδρος της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) κ. Ρατζέντρα Πατσάουρι.

Η έκθεση της IPCC «βασίζεται σε μετρήσεις στις οποίες προχώρησαν πολλά ανεξάρτητα ινστιτούτα σε όλον τον κόσμο που δείχνουν σημαντικές αλλαγές στις χερσαίες περιοχές, στην ατμόσφαιρα, στους ωκεανούς και στις καλυμμένες από πάγο περιοχές της γής», είπε ο κ. Πατσάουρι. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η μελέτη «ελέγχθηκε εκτενώς και επανειλημμένα από ειδικούς και κυβερνήσεις», με 2.500 ειδικούς.

Μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τα οποία εκλάπησαν από τις βάσεις δεδομένων στο Τμήμα Κλιματικής Αλλαγής στο University of East Anglia και αναρτήθηκαν ανά τον κόσμο σε μπλογκ δείχνουν ότι οι ερευνητές της κλιματικής αλλαγής συζήτησαν το ενδεχόμενο να μη λάβουν υπόψη ορισμένες επιστημονικές εργασίες στην έκθεση της IPCC, η οποία αποτέλεσε τη βάση για τις διετείς συνομιλίες για την κλιματική αλλαγή υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Όπως σημειώνει το Μπλούμπεργκ, σκεπτικιστές για τη συμμετοχή του ανθρώπου στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, όπως το μέλος της επιτροπής της αμερικανικής Γερουσίας για το Περιβάλλον και τα Δημόσια Εργα κ. Μαρκ Μοράνο, επικαλούνται ότι τα μηνύματα αυτά είναι απόδειξη ύπαρξης συνομωσίας για τη χειραγώγηση των επιστημονικών ευρημάτων για την κλιματική αλλαγή. Από την πλευρά του, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής από την Οκλαχόμα κ. Τζέιμς 'Ινχοφ ζήτησε ακροάσεις για να εξακριβωθεί κατά πόσον αλλοιώθηκε έρευνα που χρηματοδοτήθηκε με χρήματα φορολογουμένων.

«Διαφανής και αντικειμενική» είναι η Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, είπε ο κ. Πατσάουρι.

Ίβ Ντε Μπουρ: Tαχείες ενέργειες δράσης

Η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα που ξεκίνησε στην Κοπεγχάγη «δεν θα επιτύχει αν δεν ξεκινήσουν σημαντικές και άμεσες ενέργειες» την ίδια ημέρα που θα τελειώσουν οι εργασίες της συνόδου, εκτιμά ο υπεύθυνος του προγράμματος του ΟΗΕ για το κλίμα, Ιβ ντε Μπουρ.

Ο Ίβ Ντε Μπουρ ζητά από τους εκπροσώπους των 192 χωρών να εστιάσουν «στις χρήσιμες και ισχυρές προτάσεις που επιτρέπουν να ξεκινήσει γρήγορα η δράση» κατά της κλιματικής αλλαγής.

«Οι αναπτυσσόμενες χώρες περιμένουν απελπισμένα χειροπιαστές και άμεσες ενέργειες» για την μείωση των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και για να προσαρμόσουν τις χώρες τους στα νέα κλιματικά δεδομένα, υπενθύμισε.

Ο Ίβ Ντε Μπουρ, εκτελεστικός γραμματέας της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Κλίμα, ξεκίνησε την ομιλία του διαβάζοντας τη μαρτυρία ενός 6χρονου παιδιού από την Ασία, θύματος ενός κυκλώνα που σκότωσε τους γονείς και τον μικρότερο αδερφό του.

Ο Δανός πρωθυπουργός Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, από την μεριά του, δήλωσε ότι για τις δύο επόμενες εβδομάδες, «η ανθρωπότητα έχει καταθέσει τις ελπίδες της» στη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης.

«Η κλιματική αλλαγή δεν γνωρίζει σύνορα. Δεν κάνει διακρίσεις. Μας επηρεάζει όλους. Κι αν είμαστε εδώ σήμερα, είναι επειδή είμαστε όλοι αποφασισμένοι να δράσουμε», υπογράμμισε ο Ράσμουσεν, η χώρα του οποίου προεδρεύει της διάσκεψης.

«Γνωρίζω ότι έχετε διαφορετικές απόψεις για το πλαίσιο και το περιεχόμενο της συμφωνίας», συνέχισε, ζητώντας μία συμφωνία «δίκαιη, αμερόληπτη, αποδεκτή από όλους», «αποτελεσματική και λειτουργική».

«Αυτή η συμφωνία που ζητάμε από όλους τους αρχηγούς κρατών να υπογράψουν θα επηρεάσει το σύνολο των κοινωνιών μας σε κάθε τους έκφανση», πρόσθεσε.

Μικρή είναι η απόσταση που χωρίζει τους διαπραγματευτές από την επίτευξη νέας συμφωνίας για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ώστε να αποφευχθούν οι χειρότερες επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών.

Αισιοδοξία για συμφωνία

«Σε όλους αυτούς που υποστηρίζουν ότι είναι αδύνατη η επίτευξη μιας συμφωνίας στη Κοπεγχάγη λέμε ότι, απλά, κάνουν λάθος», δήλωσε ο επικεφαλής του Προγράμματος του ΟΗΕ (UNEP), κ. Έιτσιμ Στάινερ, καθώς συγκεντρώθηκαν στην πρωτεύουσα της Δανίας οι αντιπρόσωποι για τις συνομιλίες μεταξύ 7ης και 18ης Δεκεμβρίου που στόχο έχουν την επίτευξη συμφωνίας που θα διαδεχθεί το Πρωτόκολλο του Κιότο. «Απέχουμε λίγο από την επίτευξη συμφωνίας», είπε, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο κ. Στάινερ.

Η UNEP και ο Βρετανός ειδικός για το κλίμα σερ Νίκολας Στερν υποστηρίζουν, στην έκθεση που δόθηκε στη δημοσιότητα, ότι το χάσμα μεταξύ των προτεινόμενων μέχρι σήμερα μειώσεων των εκπομπών και αυτών που απαιτούνται για να αποφευχθούν τα χειρότερα έχει περιοριστεί σε λίγα δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους.

Σύμφωνα με την έκθεση, ο κόσμος πρέπει να στοχεύσει σε ανώτατο όριο εκπομπών 44 δισεκατομμυρίων μετρικών τόνων το χρόνο μέχρι το 2020. Στην έκθεση, διατυπώνεται επίσης η εκτίμηση ότι αν εκπληρωθούν πλήρως οι μέχρι σήμερα υποσχέσεις των χωρών, θα επαρκούν για μείωση των εκπομπών στα 46 δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους ετησίως.

Οι εκπομπές ανέρχονται σήμερα σε περίπου 47 δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους, σύμφωνα με την έκθεση και χωρίς μειώσεις, θα ανέλθουν σε 55 ή και περισσότερα δισεκατομμύρια τόνους, ετησίως, το 2020.

Ο επικεφαλής της UNEP είπε ότι οι περαιτέρω μειώσεις των εκπομπών στις αερομεταφορές και τη ναυσιπλοΐα καθώς και η ευρύτερη χρήση των δασών για κατακράτηση διοξειδίου του άνθρακα μπορούν να συντελέσουν στην κάλυψη της απόστασης μεταξύ των υπεσχεθέντων και των αναγκαίων.

Ο ίδιος επεσήμανε ότι έχει περιοριστεί σημαντικά η απόσταση μεταξύ της άποψης των επιστημόνων για το τι πρέπει να γίνει και των προτάσεων που βρίσκονται στο τραπέζι. «Μπορούμε να πούμε ότι απέχουμε λίγους γιγατόνους από την επίτευξη συμφωνίας στην Κοπεγχάγη, που θα θέτει στόχο τους 44 γιγατόνους το 2020».

Ο επικεφαλής της UNEP υποστηρίζει ότι ένα ρεαλιστικό νούμερο για το σημερινό χάσμα μεταξύ των δεσμεύσεων των 190 χωρών και του τι χρειάζεται στο τέλος της διάσκεψης για να θεωρηθεί αυτή επιτυχής είναι πιθανά γύρω στους 2 γιγατόνους.

«Αυτό δείχνει ότι, αν οι ηγέτες επιθυμούν να διαπραγματευθούν μια συμφωνία, έχουν τα μέσα να το κάνουν και να το κάνουν με τρόπο που να επιτρέψουν μια συμφωνία στο τέλος της Διάσκεψης στην Κοπεγχάγη», κατάληξε ο κ. Στάινερ.

Άρχισε σήμερα Δευτέρα στην Κοπεγχάγη η κρίσιμη σύνοδος του ΟΗΕ για το κλίμα, με τη συμμετοχή χιλιάδων εκπροσώπων κρατών, μη κυβερνητικών οργανώσεων, επιστημόνων και διεθνών οργανισμών.

Την ανάγκη να υπάρξουν σαφείς όροι και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ώστε ν' αποκτήσει η όποια συμφωνία επιτευχθεί νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα εντός του 2010, επισήμανε μιλώντας στον ΣΚΑΪ, ο κοινοτικός επίτροπος Σταύρος Δήμας.

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Μπαράκ Ομπάμα, θα μεταβεί στην Κοπεγχάγη την τελευταία και κρίσιμη ημέρα των διαπραγματεύσεων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευθεί για μειώσεις των εκπομπών ρύπων κατά 20% ως το 2020.

Η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει μία έκτακτη κατάσταση και εάν δεν συνδυασθούμε ώστε να αναλάβουμε αποφασιστική δράση οι κλιματικές αλλαγές θα καταστρέψουν τον πλανήτη, τονίζεται σε κοινό κύριο άρθρο, που δημοσιεύεται τη Δευτέρα σε 56 εφημερίδες σε 45 χώρες.

Στο άρθρο τονίζεται ότι αποφάσισαν την πρωτόγνωρη αυτή ενέργεια να ενώσουν τις φωνές τους προκειμένου να καλέσουν τους παγκόσμιους ηγέτες «να κάνουν την ορθή επιλογή» κατά τη Σύνοδο της Κοπεγχάγης για το κλίμα.

«Οι πολιτικοί στην Κοπεγχάγη έχουν τη δύναμη να καθορίσουν την κρίση της Ιστορίας για την παρούσα γενεά: είτε πως υπήρξε μία γενεά που βρέθηκε ενώπιον μίας πρόκλησης και ύψωσε το ανάστημά της, είτε μία τόσο ηλίθια που ενώ έβλεπε κατάματα την καταστροφή δεν έκανε το παραμικρό για να την αποτρέψει», τονίζεται στο κείμενο.

BBC: Ανησυχούν οι πολίτες διεθνώς

Σχεδόν τα δύο τρίτα από τους 24.071 ερωτηθέντες πολίτες 23 χωρών απάντησαν ότι οι κλιματικές αλλαγές συνιστούν ένα «πολύ σοβαρό» πρόβλημα- ποσοστό μεγαλύτερο του 44% που είχαν απαντήσει το ίδιο σε ανάλογη δημοσκόπηση της GlobeScan το 1998.

Οι ερωτηθέντες εμφανίζονται διχασμένοι με τους μισούς να επιθυμούν η κυβέρνηση της χώρας τους να πιέσει για την ανάληψη άμεσης δράσης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τους υπόλοιπους να προτιμούν μία σταδιακή προσέγγιση.

Μόνο το 6% δεν θέλει η κυβέρνηση της χώρας του να καταλήξει στην υπογραφή κάποιας διεθνούς συμφωνίας.

Η GlobeScan πραγματοποιεί συστηματικά την ίδια δημοσκόπηση σε 13 από τις 23 χώρες που περιλαμβάνονται στην έρευνα τα τελευταία 11 χρόνια.

Οι ΗΠΑ και η Κίνα ανθίστανται στη γενική τάση καθώς φαίνεται ότι ενδιαφέρονται λιγότερο για τις κλιματικές αλλαγές τα τελευταία δύο χρόνια.

«Η δημοσκόπηση δείχνει την ισχυρή παγκόσμια στήριξη για δράση αναφορικά με την κλιματική αλλαγή παρά την ύφεση», είπε ο πρόεδρος της GlobeScan, Νταγκ Μίλερ.

Κατά μέσο όρο το 63% των ερωτηθέντων απάντησαν ότι η κλιματική αλλαγή συνιστά μία «πολύ σοβαρή» ανησυχία.

Στη Βραζιλία και τη Χιλή το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 86%, ενώ στην Ινδία και στις ΗΠΑ σε 45%.

Στις 23 χώρες, όπου διενεργήθηκε η δημοσκόπηση, το 44%, κατά μέσο όρο, απάντησαν ότι επιθυμούν η χώρα τους να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής το συντομότερο δυνατό, ενώ το 39% να υιοθετήσει η χώρα τους μία συντηρητική προσέγγιση στηρίζοντας μόνο τη σταδιακή δράση.

Οι ερωτηθέντες στη Βρετανία ήταν οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές του να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο η χώρα τους (62%) κι ακολουθεί ο Καναδάς και η Κένυα (61% και οι δύο) και οι Ιαπωνία, Αυστραλία, Γαλλία (57%).

Στις ΗΠΑ, περισσότεροι από τους μισούς απάντησαν ότι επιθυμούν η κυβέρνησή τους να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής το συντομότερο δυνατό, αλλά το 14% δεν επιθυμεί την υπογραφή διεθνούς συμφωνίας- ποσοστό μεγαλύτερο σε σχέση με όλες τις άλλες χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα.

Κατά μέσο όρο, το 61% από τους ερωτηθέντες και στις 23 χώρες απάντησαν ότι θα ήθελαν η κυβέρνησή τους να επενδύσει στη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ακόμη κι αν αυτό πλήττει την οικονομία. Περίπου το 29% των ερωτηθέντων αντιτίθενται στην ιδέα.

Παρά το γεγονός ότι μόνο το 57% των κινέζων που συμμετείχαν απάντησαν ότι η κλιματική αλλαγή είναι πηγή σοβαρής ανησυχίας, το 89% των ερωτηθέντων στηρίζουν τις κυβερνητικές επενδύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής- περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα.

Στις ΗΠΑ, το 42% απάντησαν ότι θα ήταν αντίθετοι στην ανάληψη δράσης από την κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αν αυτό βλάπτει την οικονομία, ποσοστό που ξεπερνάει μόνο το Πακιστάν (58%) και οι Φιλιππίνες (63%).

Συνολικά 24.071 ενήλικες από 23 χώρες συμμετείχαν στη δημοσκόπηση της GlobeScan από τις 19 Ιουνίου ως τις 13 Οκτωβρίου του 2009.

Υπό πίεση ο Ομπάμα

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Μπαράκ Ομπάμα, πιεζόμενος να δραστηριοποιηθεί κατά της κλιματικής αλλαγής, θα επιχειρήσει κατά τη διάρκεια της διάσκεψης κορυφής της Κοπεγχάγης να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που ο ίδιος δημιούργησε, παρά το σκεπτικισμό των Αμερικανών και τις αμφιβολίες της διεθνούς κοινότητας.

A αμερικανός πρόεδρος άλλαξε αιφνιδιαστικά τα σχέδιά του την περασμένη εβδομάδα και ανακοίνωσε ότι θα μεταβεί στην Κοπεγχάγη για το κλείσιμο των εργασιών της διάσκεψης για το κλίμα στις 18 Δεκεμβρίου, και όχι στις 9, σύμφωνα με την αρχική του πρόθεση, ελπίζοντας ότι θα συμβάλει με το κύρος του στην επίτευξη συμφωνίας.

Ωστόσο η αμερικανική Γερουσία συζητεί ακόμη το νομοσχέδιο για τη μείωση των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, οι πολέμιοι του οποίου ενισχύθηκαν μετά το «Climategate», την υπόθεση πειρατείας ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του βρετανικού Climatic Research Unit, η οποία έδωσε στους σκεπτικιστές του κλίματος επιχειρήματα για να υποπτευθούν χειραγώγηση από τους επιστήμονες των στοιχείων για την κλιματική αλλαγή.

Ο Μπαράκ Ομπάμα ανακοίνωσε τις προτάσεις του πριν από την Κοπεγχάγη, όμως είναι λιγότερο φιλόδοξες από τη μείωση των εκπομπών που προτείνονται από την Ευρωπαϊκή Ενωση, την Ιαπωνία και τον ΟΗΕ, αν και οι ΗΠΑ είναι η πρώτη σε μέγεθος οικονομία του πλανήτη.

Οι ΗΠΑ είναι η μόνη μεγάλη βιομηχανική χώρα που δεν έχει επικυρώσει το πρωτόκολλο του Κιότο, η ισχύς του οποίου λήγει το 2012 και το οποίο η διάσκεψη της Κοπεγχάγης καλείται να αντικαταστήσει. Οι αμερικανοί διαπραγματευτές συμμετείχαν στη σύνταξή του νέου κειμένου, αλλά η Γερουσία το απέρριψε, θεωρώντας άδικη την απουσία περιορισμών προς τις φτωχές χώρες.

«Μετά την εμπειρία του Κιότο, οι άλλες χώρες είναι λίγο οργισμένες απέναντι στο αμερικανικό Κονγκρέσο», λέει ο Αλντεν Μάγερ, παρατηρητής στις διαπραγματεύσεις για το Κλίμα και μέλος της Union of Concerned Scientists, Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης για την υπεράσπιση του περιβάλλοντος.

«Πιστεύω ότι ο Ομπάμα θα δώσει μια δόση εμπιστοσύνης στον υπόλοιπο κόσμο ως προς το θέμα», λέει ο ίδιος, ο οποίος θεωρεί ενθαρρυντική «τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζει το ζήτημα».

Ο Μπαράκ Ομπάμα έχει διαμορφώσει μια θέση για την κλιματική αλλαγή εκ διαμέτρου αντίθετη με εκείνη του προκατόχου του Τζορτζ Μπους, ο οποίος αρνείτο την πραγματικότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη, γεγονός που τον έφερε σε σύγκρουση με τους Ευρωπαίους.

Αν ορισμένοι ρεπουμπλικάνοι 'έσπασαν τις γραμμές' για να υποστηρίξουν τον Ομπάμα, άλλοι πολιτικοί είναι αποφασισμένοι να πολεμήσουν μέχρις εσχάτων το νομοσχέδιο στο Κογκρέσο.

Ο Ντάνιελ Ισσα, μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων, κατηγόρησε στο πλαίσιο αυτό την κυβέρνηση Ομπάμα ότι επικαλείται «μια αποπροσανατολισμένη επιστήμη, που δημιουργήθηκε από μια κοινότητα άξεστων για να επιβάλει μια ιδεολογικά μεροληπτική πολιτική». Κατά τη γνώμη του, «η ιδέα σύμφωνα με την οποία υπάρχει συναίνεση για την κλιματική αλλαγή είναι καθαυτή ένας μύθος».

«Τα δραστικά περιβαλλοντικά μέτρα που υποστηρίζουν οι δογματικοί οικολόγοι δεν θα αλλάξουν το κλίμα, αλλά θα επιφέρουν μια τεράστια αλλαγή στην οικονομία μας, προς το χειρότερο», προβλέπει την σελίδα της στο Facebook η πρώην υποψήφια των Ρεπουμπλικάνων για την αντιπροεδρία Σάρα Πέιλιν, εξαιρετικά δημοφιλής στους συντηρητικούς κύκλους.

Οι Ευρωπαίοι συνειδητοποιούν σε ποιό βαθμό είναι δυσχερής η αμερικανική νομοθετική διαδικασία, λέει η Χέδερ Κόνλεϊ, ευρωπαία ειδικός του Center for Strategic and International Studies.

«Πρόκειται κατά κάποιον τρόπο για το τέλος του καθόλου ρεαλιστικού μήνα του μέλιτος ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Η Ευρώπη ήλπιζε ότι ο πρόεδρος Ομπάμα θα μπορούσε με ένα χτύπημα των δακτύλων να τακτοποιήσει τα πάντα», είπε.

www.kathimerini.grμε πληροφορίες από ΣΚΑΙ

Copenhagen media coverage: A perfect storm

• Twitterers, blogging activists and other interest groups will outnumber the media at the world climate change summit in Copenhagen

• 
• • John Vidal
  • The Guardian, Monday 7 December 2009

Ahead of Copenhagen 2009, Nepal's prime minister, Madhav Kumar Nepal (centre), chairs his cabinet's meeting at Kalapathar, below Mt Everest and 5542m above sea level, to raise awareness of the effects of climate change. Photograph: Narendra Shrestha/EPA

In the next fortnight 5,000 journalists from 180 countries will go to Copenhagen to cover the world climate summit. There might have been far more, but two weeks ago the UN had to close its accreditation list ahead of a meeting for the first time, saying that the giant Bella venue could only hold 15,000 people. Cop 15, as it is formally known, will therefore be one of the biggest-ever international media occasions outside the 2008 Olympics and the last US conventions.

It's a measure of how the environment has risen up the global agenda that the last great UN green show attracted a modest 1,000 press and TV to the more hospitable venue of Rio de Janeiro in 1992. In those days, when climate change was a mere infant in world politics and angry science deniers hardly existed, newspapers and television mostly sent one person to the earth summit. The Guardian was considered reckless for sending two specialists from Britain, and co-opted its local Brazilian correspondent. A US-based writer later flew in with President George Bush Sr, and the Guardian newsdesk, which barely understood what emissions were, bravely ran four or five pieces a day until collective incomprehension set in about Day 7.

Legions of bloggers

This year's summit, widely hyped as the most important meeting in the last 30 years, is a multimedia affair. The BBC is sending 35 people and the Guardian a team of eight, including environment correspondents from Beijing and Washington (emissions duly offset). And every newspaper is sending online journalists, bloggers, video and audio journalists, producers, analysts and Twitterers.

For the first time, too, many developing countries will send journalists in force. Normally barred from media fests such as this by the sheer cost, governments, media foundations, Commonwealth organisations and development groups such as Panos have funded several hundred writers and filmmakers from countries on the frontline of climate change to follow the talks. China, India and Brazil, the three great emerging nations, will be sending nearly 300 journalists.

In the UN list of 5,000, however, mainstream media representatives are outnumbered by people representing the publications of charities, pressure groups, business interests and non-government organisations. Churches, financiers, wind farm operators, fossil fuel industries, even carbon traders have all gained media accreditation to further their lobbying. New on the block are legions of youth activists from around the world who will be blogging on a scale never experienced at an international political meeting.

Yet pity the mainstream press. Their choice is stark: stay outside the Bella centre, pay £6 for a cup of tea and cover rallies, demonstrations and fringe meetings in the freezing cold; or keep warm inside, pay £7 for tea and asphyxiate in the hot, poisonous air generated by armies of diplomats and non-government groups.

What all first-timers to the UN climate process may find hard to grasp at Copenhagen is that this could be the only mass media event in history without a proper beginning or an end, which has no genuine celebrities, no fixed agenda, no guaranteed outcome and is unlikely to throw up clear winners or losers. It's like a cricket Test match in that the rules of the diplomacy game are complex, most meetings are supremely boring, very little may happen for many days and it is all conducted in incomprehensible UN-speak language.

The problem is getting anywhere near the truth. Most countries do their diplomacy in private and do not want anyone – let alone the press – to know what goes on in the negotiations. Beyond that, the talks are so technical that few can understand them even if they are explained. Moreover, meetings are closed, all decisions are dependent on others and are made in secret, the UN secretariat is opaque, the diplomats and negotiators are unaccountable and speak in code, and because of the insane complexity of the negotiations, there is probably only a handful of people who actually understand what is happening at any moment. The drama at the very end when world leaders start their horse-trading will be genuinely dramatic, but no one will actually see it take place.

The UN is partly to blame for this opacity and the paucity of genuine information. Press conferences where blocs of countries assess the proceedings are infrequent and kept to a few short questions; many countries have no experience with the media; everyone briefs against everyone else and because diplomats are famously partial and are paid to lie for their countries, and objective facts are in short supply.

None of this will stop tonnes of copy being sent back. There will be set pieces, sideshows and photo opportunities galore, such as Obama flying in for a few hours to give an inspirational speech tomorrow then heading on to collect the Nobel peace prize. When the 100 world leaders come in a week later, they are likely to be met with profound weariness if they try to compete with each other to be seen as the greenest.

But there could still be drama. The poorest countries in the world could walk out in protest if the talks do not go to plan; the Danish model Helena Christensen could strip off and swim in the Baltic. Climate activists are also plotting.

More likely, climate deniers from Britain and the US will gain a rare platform to attack the science of climate change. Nick Griffin of the BNP will be there, as will several contrarian US senators.

However, the vast majority of bloggers and delegates believe in man-made climate change and any deniers will be very much on the fringes outside the hall. Against them will stand the scientific community, sherpas testifying to profound change in the Himalayas the young and President Nasheed from the Maldives explaining that his country will soon not exist, and activists intent on grabbing the stage.

Gore's prescience

Environment journalism has come a long way since 1975 when Geoffrey Lean – then of the Observer, now of the Telegraph – became the first dedicated correspondent. Before that, the brief was mostly given to correspondents who shadowed the government's rural affairs or farming department. The beat still covers traditional areas such as floods, spuds and trees, but it is now centred on science writing, international development and politics, energy, technology, economics, celebrity and lifestyle, as well as business, trade and protest. And because it crosses so many traditional journalistic boundaries, it has become a specialist area that suits generalists. Equally, there is no specialist political, business or feature writer who does not now regularly report on the environment. To paraphrase Al Gore, we are all environment journalists now.

Ξεκίνησε στη Κοπεγχάγη η σύνοδος του ΟΗΕ για το κλίμα

• Εκπρόσωποι 192 χωρών έχουν συγκεντρωθεί στην πρωτεύουσα της Δανίας την Κοπεγχάγη, προκειμένου να συμμετάσχουν στην σημαντικότερη, σύμφωνα με αρκετούς επιστήμονες, σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα που έχει γίνει ποτέ.

Τα μέτρα ασφαλείας στην πόλη είναι δρακόντεια, καθώς αναμένονται στις προσεχείς δύο εβδομάδες, 15 χιλιάδες εκπρόσωποι διαφόρων χωρών, αλλά και οι ηγέτες 100 κρατών, μεταξύ των οποίων ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, ο βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν, ο γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί, αλλά και ο ινδός πρωθυπουργός Μανμόχαν Σίνχ.

Τα βασικά θέματα της ατζέντας αναμένεται να είναι το ποσοστό μείωσης των εκπομπών ρύπων από τα αναπτυγμένα κράτη και πως σκοπεύουν αυτά τα κράτη να το επιτύχουν, ενώ ένας από τους κύριους στόχους εκτός από το να μην υπερβεί τους δύο βαθμούς κατά μέσο όρο η αύξηση της θερμοκρασίας στη Γη, θα είναι τα κίνητρα και οι συμφωνίες που θα χρειαστεί να επιτευχθούν για να τερματιστεί η καταστροφή των δασών έως το 2030.

Την ίδια ώρα με κοινό κύριο άρθρο τους, 56 εφημερίδες σε 45 χώρες θέτουν προ των ευθυνών τους τους παγκόσμιους ηγέτες ενόψει της Συνόδου για το κλίμα στην Κοπεγχάγη.

"Η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει μία έκτακτη κατάσταση και εάν δεν συνεργαστούμε ώστε να αναλάβουμε αποφασιστική δράση οι κλιματικές αλλαγές θα καταστρέψουν τον πλανήτη, τονίζεται στο κοινό κύριο άρθρο.

Οι 56 εφημερίδες τονίζουν πως αποφάσισαν την πρωτόγνωρη αυτή ενέργεια να ενώσουν τις φωνές τους προκειμένου να καλέσουν τους παγκόσμιους ηγέτες "να κάνουν την ορθή επιλογή" κατά τη Σύνοδο της Κοπεγχάγης για το κλίμα.

"Οι πολιτικοί στην Κοπεγχάγη έχουν τη δύναμη να καθορίσουν την κρίση της Ιστορίας για την παρούσα γενεά: είτε πως υπήρξε μία γενεά που βρέθηκε ενώπιον μίας πρόκλησης και ύψωσε το ανάστημά της, είτε μία τόσο ηλίθια που ενώ έβλεπε κατάματα την καταστροφή δεν έκανε το παραμικρό για να την αποτρέψει", τονίζεται στο κείμενο.

Επίσης προστίθεται ότι "οι κλιματικές αλλαγές έχουν προκληθεί και σωρεύονται από αιώνων, έχουν συνέπειες που θα διαρκέσουν για πάντα και οι προοπτικές μας για να την χαλιναγωγήσουμε θα καθορισθούν εντός των επομένων 14 ημερών".

Σημειώνεται ότι το κύριο άρθρο δημοσιεύεται σε 20 γλώσσες, περιλαμβανομένης της ρωσικής, της κινεζικής και της αραβικής, σε εφημερίδες όπως η Γκάρντιαν του Λονδίνου, η γαλλική Λε Μοντ, η Τορόντο Σταρ, η Τάιμς του Κόλπου, η Μποτσουάνα Γκάρντιαν και η Μαϊάμι Χέραλντ.

"Αυτός δεν πρέπει να γίνει ένας πόλεμος ανάμεσα στον πλούσιο και φτωχό κόσμο, ανάμεσα στη Δύση και στην Ανατολή. Οι κλιματικές αλλαγές πλήττουν τους πάντες και θα πρέπει να επιλυθούν από όλους μας", υπογραμμίζεται στο άρθρο.

Τέλος στο κύριο άρθρο προτρέπονται οι ηγέτες, που θα συμμετάσχουν στη Σύνοδο της Κοπεγχάγης, να συμφωνήσουν σε βασικά σημεία μίας δίκαιας και αποτελεσματικής συμφωνίας και για ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα, για τη μετουσίωσή της σε συνθήκη, ορίζοντας πως η επόμενη συνάντηση του ΟΗΕ για το κλίμα, τον Ιούνιο στη Βόννη, θα είναι η καταληκτική ημερομηνία.

Επίσης στο σημερινό φύλλο της εφημερίδα Γκάρντιαν, ο βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν καλεί τους παγκόσμιους ηγέτες να καταλήξουν γρήγορα σε μία συμφωνία για τις κλιματικές αλλαγές, λέγοντας ότι "στόχος μας είναι να επιτύχουμε μία πλήρη και συνολική συμφωνία, η οποία θα πρέπει να μετουσιωθεί σε μία νομικά αναγκαστική διεθνή συνθήκη εντός μίας περιόδου που δεν θα πρέπει να ξεπεράσει το εξάμηνο".

"Κάποτε αποφασιστικές στιγμές συμβαίνουν στην ιστορία. Για όλους μας, η αποφασιστική στιγμή του 2009 θα πρέπει να γίνει πραγματικότητα", εκτιμά ο βρετανός πρωθυπουργός. [enet.gr, 07:52 Δευτέρα 7 Δεκεμβρίου 2009]

SOS: Η στάθμη της θάλασσας μπορεί να ανέβει μέχρι σχεδόν δύο μέτρα αυτό τον αιώνα

• Σύμφωνα με νέα έρευνα που κρούει τον κώδωνα του κινδύνου

Μια νέα ευρωπαϊκή έρευνα, από κατ’ εξοχήν ειδικούς επιστήμονες, προειδοποιεί ότι η μέση στάθμη των θαλασσών του πλανήτη μας μπορεί να ανεβεί πολύ πιο γρήγορα από ό,τι είχε εκτιμηθεί μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με τη νέα εκτίμηση, το παγκόσμιο επίπεδο των θαλασσών μπορεί να αυξηθεί από 75 έως 1,90 εκατοστά ως το 2100.

Η μελέτη έγινε τον Στέφαν Ράμστορφ καθηγητή Φυσικής των Ωκεανών στο Ινστιτούτο Ερευνών για το Κλίμα στο Πόντσταμ της Γερμανίας και τον Μάρτιν Βερμίρ του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου του Ελσίνκι της Φινλανδίας και δημοσιεύεται στο περιοδικό PNAS της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ.

Η νέα εκτίμηση βασίζεται στην ανάλυση διαχρονικών στοιχείων από θερμοκρασίες και επίπεδα στάθμης των υδάτων κατά τα τελευταία 130 χρόνια από όλο τον πλανήτη (με τη βοήθεια και νέων δορυφορικών παρατηρήσεων έως το 2008), που επιβεβαιώνουν τη στενή συσχέτιση ανάμεσα στην άνοδο της θερμοκρασίας και την άνοδο των νερών.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, από το 1990 το μέσο επίπεδο των θαλασσών αυξάνεται με ρυθμό 3,4 χιλιοστών ετησίως, με διπλάσιο μέσο ρυθμό από ό,τι στον 20ό αιώνα. Ακόμα και αν αυτός ο ρυθμός παρέμενε σταθερός κατά τον 21ό αιώνα και δεν αύξανε κι άλλο (που είναι το πιθανότερο σενάριο με βάση την τάση ανόδου της θερμοκρασίας), μέχρι το 2100 η στάθμη των θαλασσών θα είχε αυξηθεί κατά 34 εκατοστά.

«Τα στοιχεία μας δείχνουν ξεκάθαρα ότι όσο ανεβαίνει η θερμοκρασία, τόσο πιο γρήγορα ανεβαίνει και η στάθμη των θαλασσών. Αν θέλουμε να εμποδίσουμε μια καλπάζουσα άνοδο του επιπέδου των υδάτων, πρέπει να θέσουμε τέρμα στην παγκόσμια υπερθέρμανση το ταχύτερο δυνατό», δήλωσε ο Ράμστορφ, ο οποίος είναι ο επιστήμων εκείνος που πρώτος είχε επισημάνει τη συσχέτιση του ρυθμού ανόδου της θερμοκρασίας και στάθμης των ωκεανών σε άρθρο του στο “Science” το 2007.

Σύμφωνα με τη νέα μελέτη των ερευνητών, ακόμα και σε ένα σχετικά ήπιο σενάριο κατά το οποίο η θερμοκρασία ως το τέλος του τρέχοντος αιώνα θα αυξηθεί μόνο κατά δύο βαθμούς Κελσίου, η στάθμη των θαλασσών είναι πιθανό να αυξηθεί πάνω από ένα μέτρο. Αν επικρατήσει το πιο απαισιόδοξο (και τελικά μάλλον πιο ρεαλιστικό σενάριο) και η θερμοκρασία ως το 2100 αυξηθεί κατά τουλάχιστον τέσσερις βαθμούς Κελσίου, τότε η στάθμη των θαλασσών εκτιμάται ότι θα ανέβει πάνω από ενάμιση μέτρο.

Αν όμως συνυπολογιστούν οι διάφοροι αστάθμητοι παράγοντες (πάντα παρόντες στην περίπτωση του κλίματος), τότε, κατά τους επιστήμονες, τα νερά μπορεί να αυξηθούν μέχρι σχεδόν δύο μέτρα ως το τέλος του αιώνα μας, μια πραγματικά δυσοίωνη προοπτική. Αν όντως επαληθευθεί, τότε θα οδηγήσει αναπότρεπτα σε καταστροφές μεγάλων παράκτιων περιοχών και, σε μερικές περιπτώσεις, στην ολοσχερή εξαφάνιση από τον χάρτη ολόκληρων μικρών νησιωτικών κρατών.

Η νέα εκτίμηση ανόδου των θαλασσών είναι περίπου τριπλάσια σε σχέση με την εκτίμηση της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή το 2007, η οποία όμως δεν είχε τότε συμπεριλάβει πλήρως τις συνέπειες από το πιθανό λιώσιμο των πάγων της Ανταρκτικής και της Γροιλανδίας.

Ενόψει και της κρίσιμης συνόδου κορυφής της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή, η νέα μελέτη προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση στον περιορισμό των «αερίων του θερμοκηπίου» θα έχει ανυπολόγιστο κόστος σε ζωές και περιουσίες.

[enet.gr, 12:05 Δευτέρα 7 Δεκεμβρίου 2009]

Κοπεγχάγη: Να λιώσουν οι πάγοι της αδιαφορίας

Η Παγκόσμια Διάσκεψη για το Κλίμα, αύριο στην Κοπεγχάγη, δεν αρχίζει με τους καλύτερους οιωνούς. Μεσούσης της οικονομικής κρίσης, επιστρατεύονται επιχειρήματα που αντιπαραθέτουν το δικαίωμα σε καθαρό περιβάλλον στο δικαίωμα για εργασία. Το επιχείρημα αυτό, όταν δεν προβάλλεται εκ του πονηρού, αποκαλύπτει ιδεολογικούς αναχρονισμούς.

Στη διάσκεψη κορυφής προβλέπεται ότι θα είναι απογοητευτική η εμφάνιση του Αμερικανού προέδρου, Μπάρακ Ομπάμα. Χωρίς ουσιαστικές δεσμεύσεις, πιο πίσω από τους στόχους του Κιότο, ο Ομπάμα με τη στάση του απογοητεύει όσους πίστεψαν στα παχιά λόγια του περί "πράσινης ανάπτυξης". Η Ε.Ε., μέσα από αντιφάσεις, καλείται να ανταποκριθεί στο αίτημα των Ευρωπαίων πολιτών και να καταγραφεί ως επισπεύδουσα δύναμη. Αμφίβολο, αλλά όχι ακατόρθωτο.

Η επαπειλούμενη κλιματική αλλαγή δεν είναι στενά οικολογικό πρόβλημα. Για να αντιμετωπιστεί δεν αρκούν νόμοι κατά της μόλυνσης. Είναι αναγκαία η ριζική αλλαγή του κυρίαρχου μοντέλου ανάπτυξης. Να μπουν τα δικαιώματα των πολιτών πάνω από τα κέρδη των επιχειρήσεων. Αν αναβληθούν και πάλι οι αποφάσεις, τότε το οικονομικό κόστος θα είναι μεγαλύτερο. Ο Βρετανός οικονομολόγος Ν. Στερν υπολογίζει ότι η αδράνεια θα κοστίσει όσο οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι και η οικονομική ύφεση μαζί!

Χρειάζεται να υπάρξει τώρα ισχυρή δεσμευτική συμφωνία με κοινωνική δικαιοσύνη, όπως εύστοχα προτείνουν οι δυνάμεις της ευρωπαϊκής ριζοσπαστικής αριστεράς. Είναι, άραγε, τυχαίο ότι μόνο ο ΣΥΡΙΖΑ, απ' όλα τα ελληνικά κόμματα, διοργάνωσε διεθνή συνάντηση στην Αθήνα εν όψει της Κοπεγχάγης; Είναι αναγκαίο να δοθούν αντισταθμίσματα στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Στα καθ' ημάς, χρειάζεται να γίνει συνείδηση ότι μετέχουμε στη χορεία των ανεπτυγμένων χωρών που παράγουν μόλυνση χάριν της... ευημερίας τους! Χρειάζεται να συνειδητοποιηθεί ότι η μάχη αφορά μεγάλα, αλλά και μικρότερα συμφέροντα.

Ό,τι δεν θέλουν οι κυβερνήσεις, μπορούν να πιέσουν και να το επιβάλουν, σε κάποιο βαθμό, οι πολίτες και τα κινήματα. Στην Κοπεγχάγη θα είναι παρούσα η διεθνής των διαδηλωτών, μια μακρά παρουσία που βγήκε μέσα από τις κινητοποιήσεις κατά της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης. Με χάπενινγκ, ακτιβισμό, κοινωνική ανυπακοή, αλλά και εναλλακτικές προτάσεις. Αντιμέτωπη με τον νόμο και την τάξη του απειλούμενου πλανήτη. Με αυτή την έννοια, μία "ελπίδα αταξίας"!

• Η ΑΥΓΗ: 06/12/2009

Διάλογοι για τη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης

• Υπεύθυνος: ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗΣ

Από τις 7 μέχρι τις 18 Δεκεμβρίου διεξάγονται στην Κοπεγχάγη οι διαπραγματεύσεις της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή.

Στη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης θα αναζητηθεί μια νέα παγκόσμια συμφωνία για τη μείωση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, η οποία θα αντικαταστήσει το Πρωτόκολλο του Κιότο που λήγει το 2012. Είναι μια Διάσκεψη πελώριας σημασίας, αφού αυτό που διακυβεύεται μεσοπρόθεσμα είναι η εύθραυστη ισορροπία του οικοσυστήματος και η ίδια η επιβίωση του ανθρώπινου γένους πάνω στον πλανήτη. Η επιστημονική κοινότητα προειδοποιεί ότι μια αύξηση της θερμοκρασίας μεγαλύτερη από τους 2 βαθμούς στα προσεχή χρόνια μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες: λιώσιμο των πάγων, άνοδο της επιφάνειας των θαλασσών, ξηρασία, ερημοποίηση περιοχών, ακραία καιρικά φαινόμενα κ.ο.κ. Ωστόσο, παρά τις μεγάλες προσδοκίες που είχαν αρχικά καλλιεργηθεί, οι δηλώσεις των πολιτικών ηγετών και οι επίσημες τοποθετήσεις των κυριότερων χωρών δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Ακόμα και οι οργανωτές της Διάσκεψης δεν περιμένουν με κάποια βεβαιότητα ότι θα προκύψει τελικά μια αληθινά δεσμευτική και αποφασιστική συμφωνία. Οι διαφωνίες δεν αναφέρονται μόνο στον χαρακτήρα και στο εύρος των μέτρων που πρέπει να υιοθετηθούν, αλλά και στην κατανομή του κόστους που συνεπάγεται η πάλη κατά της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Για τη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης καταθέτουν τους προβληματισμούς τους τρεις γνωστοί μελετητές.

* Ο Φεντερίκο Ραμπίνι είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος. Αρθρογραφεί στην εφημερίδα «La Repubblica» και διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ.

**Ο Ζαν Τιρόλ είναι οικονομολόγος, έχει διδάξει στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών, στο Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ και στην London Business School. Σήμερα διευθύνει το Ινστιτούτο Βιομηχανικής Οικονομίας στην Τουλούζη.

**Ο Αντόνιο Τσαντσούλο είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος, συντάκτης της εφημερίδας «La Repubblica» για θέματα οικολογίας και περιβάλλοντος.

Το χαλασμένο ρολόι της πολιτικής

• Του ΑΝΤΟΝΙΟ ΤΣΑΝΤΣΟΥΛΟ

Είναι ένας αγώνας δρόμου ενάντια στο χρόνο και μια προσπάθεια να συντονιστούν ξανά δύο ρολόγια:

- Το πρώτο, ταχύτατο, είναι το ρολόι που υπαγορεύει τον ρυθμό της καταστροφής της ατμόσφαιρας.

- Το δεύτερο, αρκετά πιο αργό, σηματοδοτεί τον βηματισμό της πολιτικής.

Η διάσκεψη της Κοπεγχάγης για το κλίμα, σύνοδος κορυφής που θέλησε ο ΟΗΕ για να αποφασίσει πώς θα διατηρηθεί η θερμοκρασία του πλανήτη σε ένα επίπεδο κατάλληλο για το ανθρώπινο γένος, πλησιάζει, αλλά η απόσταση ανάμεσα στα δύο ρολόγια παραμένει ανησυχητική.

* Στη διάρκεια του τελευταίου καλοκαιριού ο Βόρειος Πόλος περιορίστηκε στο ελάχιστο και ήδη άρχισε ο εμπορικός ανταγωνισμός για την κατάληψη των δρόμων που θα διασχίζουν εκείνον που κάποτε θεωρούνταν ο αιώνιος πάγος.

Στη δική μας μικρή Ιταλία, η εποχή που μόλις ολοκληρώθηκε κατέγραψε μια αύξηση της θερμοκρασίας της τάξης των 1,9 βαθμών σε σχέση με τον μέσο όρο της τριακονταετίας από το 1961 ώς το 1990. Το καλοκαίρι του 2009 ήταν το τέταρτο πιο ζεστό καλοκαίρι στην ιστορία της μετεωρολογίας.

**Φυσικά ένα μεμονωμένο ανώμαλο δεδομένο δεν αρκεί για να αποδειχθεί η ύπαρξη της αλλαγής. Η επιτάχυνση, όμως, των ενδείξεων του κλιματικού χάους είναι εντυπωσιακή. Οπως εντυπωσιακές είναι και οι όλο και πιο φανερές επιπτώσεις των ακραίων φαινομένων που, με τη συνδρομή της άγριας τσιμεντοποίησης, πολλαπλασιάζουν τις καταστροφές.

**Από πολιτική άποψη όμως το πλαίσιο είναι αντιφατικό. Η σύνοδος των διαπραγματεύσεων που έγινε στην Μπανγκόκ (από τις 28 Σεπτεμβρίου ώς τις 9 Οκτωβρίου) κατέληξε χωρίς καμιά πρόοδο στα βασικά σημεία της συμφωνίας, η οποία πρέπει να προκύψει από τη διάσκεψη της Κοπεγχάγης. Ο αριθμός των σελίδων μειώθηκε από 200 σε 170 και σβήστηκαν οι μισές από τις δύο χιλιάδες παρενθέσεις, οι οποίες φανέρωναν τα σημεία της διαφωνίας.

Αλλά, όπως είναι φανερό, χρειάζεται να διανυθεί ακόμα πολύς δρόμος.

**Η συμφωνία είναι σαφής για τον κεντρικό στόχο: να συγκρατηθεί (μέχρι το 2100) η άνοδος της θερμοκρασίας κάτω από τους δύο βαθμούς. Αλλά για το πώς θα φτάσουμε σε αυτό το αποτέλεσμα, που θεωρείται αναγκαίο για να αποτραπεί μια πλανητική καταστροφή, όλα παραμένουν θολά. Συγκεκριμένα είναι φανερές οι τριβές ανάμεσα στις χώρες της παλιάς και τις χώρες της νέας εκβιομηχάνισης, για το πώς θα χρηματοδοτηθούν οι προσπάθειες που είναι αναγκαίες για την επίτευξη ενός διπλού στόχου: να αποτρέψουμε αυτό στο οποίο δεν μπορούμε να προσαρμοστούμε και να προσαρμοστούμε σε αυτό που δεν μπορούμε να αποτρέψουμε.

Οι χώρες που εκπέμπουν λιγότερα αέρια θερμοκηπίου ή που έχουν αρχίσει να τα εκπέμπουν αργότερα από τις άλλες ζητούν οικονομική και τεχνολογική βοήθεια, που κυμαίνεται μεταξύ των 150 και 400 δισεκατομμυρίων δολαρίων τον χρόνο.

**Αν παραμείνουμε σε αυτό το σενάριο, η διένεξη θα παρέπεμπε σε ένα παραδοσιακό σχήμα: στο μπρα-ντε-φερ μεταξύ πλούσιων και φτωχών για την αναπτυξιακή βοήθεια. Υπάρχει όμως και ένας άγνωστος παράγοντας.

Ορισμένοι αμερικανοί αναλυτές έχουν υπογραμμίσει ένα ενδιαφέρον νέο στοιχείο: το μπουμ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Κίνα θα μπορούσε να προκαλέσει στις Ηνωμένες Πολιτείες το ίδιο αποτέλεσμα που προκάλεσε η εκτόξευση του Σπούτνικ από τους Ρώσους.

**Η απειλή να ξεπεράσει η Κίνα τις ΗΠΑ θα μπορούσε να βιωθεί ως μια αποφασιστική πρόκληση, η οποία θα καθορίσει τη γεωπολιτική ισορροπία του 21ου αιώνα. Σε αυτό το σενάριο χάνει όποιος επενδύει λιγότερο και όχι όποιος επενδύει περισσότερο. Και ο χρηματιστής Τζορτζ Σόρος άνοιξε ήδη τον χορό, αναγγέλλοντας ότι θα επενδύσει ένα δισεκατομμύριο δολάρια στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ότι θα προσφέρει δέκα εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο, επί δέκα χρόνια, για ένα νέο διεθνές πολιτικό κίνημα με στόχο την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, που θα το αποκαλεί Climate policy initiative.

**Και για τον Τζέρεμι Ρίφκιν, γκουρού της οικονομίας του υδρογόνου, η ώθηση προς την ανανέωση της Αμερικής πρόκειται να αυξηθεί ταχύτατα: «Από την άποψη του κλίματος», δήλωσε, «είναι σημαντικό το μήνυμα που φτάνει από τη Σουηδία.

»Για δεύτερη φορά (ο Ομπάμα μετά το βραβείο στον Αλ Γκορ) η επιτροπή των βραβείων Νόμπελ υπογραμμίζει τον δεσμό ανάμεσα στην ειρήνη και στην περιβαλλοντική ασφάλεια. Μετά από τα οχτώ χρόνια της προεδρίας Μπους, που συνέπεσαν με το πιο χαμηλό επίπεδο δημοφιλίας της χώρας μου στον κόσμο, το βραβείο Νόμπελ υπογραμμίζει την αναγνώριση του ρόλου του Ομπάμα και την ελπίδα με την οποία όλοι βλέπουν τις κινήσεις του.

»Απομένει να δούμε αν οι πολιτικοί ηγέτες θα είναι εξίσου διορατικοί. Θα το μάθουμε τον Δεκέμβριο, στη διάσκεψη της Κοπεγχάγης για το κλίμα, που θα μετρήσει τη συγκεκριμένη βούληση για αλλαγή».

**Αν οι πολιτικοί διατηρούν έναν αβέβαιο βηματισμό, η αγορά τρέχει. Στα τελευταία πέντε χρόνια οι ιδιωτικές επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην ενεργειακή αποτελεσματικότητα δεκαπλασιάστηκαν. Και στα προσεχή είκοσι χρόνια, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Greenpeace, η αγορά της καθαρής ενέργειας θα δημιουργήσει οκτώ εκατομμύρια θέσεις εργασίας στον κόσμο.

Ο πήχης των επίσημων δεσμεύσεων τοποθετήθηκε από τους επιστήμονες: πρέπει να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου τουλάχιστον κατά 50% μέχρι το 2050 και προβλέπεται μια συμπληρωματική προσπάθεια από μέρους των βιομηχανικά αναπτυγμένων χωρών για να φτάσουν την περικοπή στο 80%.

**Είναι, ωστόσο, δύσκολο να φανταστούμε ότι η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ινδία, η Κίνα θα αποφασίσουν να μειώσουν τις δικές τους εκπομπές αερίων, αν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν κάνουν το ίδιο.

Υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα

• Του ΖΑΝ ΤΙΡΟΛ

Η σύνοδος κορυφής της Κοπεγχάγης θα παίξει κομβικό ρόλο για το μέλλον της πάλης ενάντια στην κλιματική αλλαγή.

Ενα σχέδιο δράσης όχι αρκετά φιλόδοξο και υπερβολικά δαπανηρό για τις τωρινές γενεές, ιδού συνοπτικά αυτό στο οποίο κινδυνεύουμε να καταλήξουμε. Προκειμένου η απάντηση των θεσμών να βρίσκεται στο ύψος της πρόκλησης που θέτουν οι προβλέψεις της Διακυβερνητικής Ομάδας των ειδικών για την εξέλιξη του κλίματος (GIEC), είναι αναγκαία μια νέα προσέγγιση.

* Το Πρωτόκολλο του Κιότο αποτέλεσε ένα σημαντικό συμβολικό στάδιο, αλλά δεν κατέστησε δυνατή την επίτευξη μιας σημαντικής προσπάθειας μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου. Αν δεν υπάρξει μια νέα αντίληψη, το Πρωτόκολλο της Κοπεγχάγης, που υποτίθεται ότι θα ορίσει την μετά-Κιότο εποχή, θα μας οδηγήσει να συνεχίσουμε να κάνουμε βήματα σημειωτόν μέχρι το 2020.

Παρά την αξιοσημείωτη πρόοδο που οφείλεται στην εκλογή Ομπάμα, οι στόχοι που προτείνονται από τους Αμερικανούς για το 2020 (εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατώτερες κατά 7% εκείνων του 1990), παραμένουν μέτριοι και δεν αποτελούν καν δεσμευτικές υποχρεώσεις.

**Η Ομάδα των 77 στα Ηνωμένα Εθνη, που συμπεριλαμβάνει την Κίνα, την Ινδία και άλλες ανδυόμενες χώρες, δεν θα αποδεχθεί περισσότερους καταναγκασμούς. Ακόμα και οι ευρωπαϊκές φιλοδοξίες που φαίνονται βολονταριστικές, κινδυνεύουν να αποκαλυφθούν πολύ αδύναμες.

Το πλαίσιο κλασικού στοχασμού μέσα στο οποίο εγγράφεται η σύνοδος της Κοπεγχάγης, δεν θα επιτρέψει να φτάσουμε σε ικανοποιητικά αποτελέσματα, επειδή οι διάφορες χώρες συνεχίζουν να σκέφτονται πρώτα απ' όλα αυτό που θεωρούν ως δικό τους ιδιαίτερο συμφέρον, προσπαθώντας να επωφεληθούν από τις προσπάθειες των άλλων. Καθεμιά χώρα υφίσταται πλήρως το κόστος των δικών της προσπαθειών για μείωση της ρύπανσης και δεν εισπράττει παρά ένα μικρό τμήμα από το αποτέλεσμα των προσπαθειών της. **Αυτός ο συλλογισμός ενισχύεται από την ιδέα ότι η καλή θέληση μπορεί να αποδειχθεί ανώφελη, εξαιτίας αυτού που οι ειδικοί αποκαλούν «διαρροές του άνθρακα»: ένας φόρος, που μειώνει την κατανάλωση πετρελαίου σε μια περιοχή, προκαλεί μια μείωση της παγκόσμιας τιμής του και ενθαρρύνει έτσι μιαν αύξηση της κατανάλωσης των εθνών που δεν έχουν επιβάλει έναν τέτοιο φόρο. Με την ίδια λογική, μια αρκετά ισχυρή φορολογία για την πάλη ενάντια στην κλιματική αλλαγή σε μιαν ορισμένη χώρα θα οδηγήσει τις επιχειρήσεις να μεταφέρουν την παραγωγή τους σε άλλες περιοχές του κόσμου, όπου αυτές θα μπορούν να ρυπαίνουν ανεμπόδιστα.

**Τέλος, οι κυβερνήσεις θα αντιληφθούν ότι το να συνεχίζουν σήμερα να χρησιμοποιούν εντατικά ορυκτά καύσιμα θα τις τοποθετήσει σε θέση ισχύος κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων που προβλέπονται για το 2020, προκειμένου να εξαργυρώσουν την καλή τους θέληση να γίνουν ενάρετες.

Το Πρωτόκολλο του Κιότο, παρ' όλες τις καλές του προθέσεις, δεν κατόρθωσε για όλους αυτούς τους λόγους να υποκινήσει μιαν αληθινή συλλογική προσπάθεια. Θα έχουν διαφορετικό αποτέλεσμα οι μη δεσμευτικές υποσχέσεις που θα δοθούν στην Κοπεγχάγη;

**Θα υπάρξει βέβαια ορισμένη πρόοδος. Αγορές δικαιωμάτων ρύπανσης υπάρχουν ήδη ή θα δημιουργηθούν στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ιαπωνία. Οι αναπτυσσόμενες χώρες παίρνουν ήδη ορισμένα μέτρα.

Οι βαριές συνέπειες των εκπομπών αερίων που ρυπαίνουν το τοπικό περιβάλλον και η επιθυμία να κατευνάσουν την κοινή γνώμη και να αποφύγουν τις διεθνείς πιέσεις θα οδηγήσουν σε έναν ορισμένο έλεγχο αυτών των εκπομπών. Αλλά αυτός ο έλεγχος θα παραμείνει συνολικά ανεπαρκής.

Η άρνηση των περισσότερων χωρών να υπογράψουν δεσμευτικές συμφωνίες είναι μια ένδειξη που το επιβεβαιώνει.

**Τα μέτρα που θα ληφθούν στην Κοπεγχάγη κινδυνεύουν επίσης να είναι υπερβολικά δαπανηρά σε σχέση με τη μικρή αποτελεσματικότητά τους στον περιορισμό της υπερθέρμανσης του κλίματος.

Η θεσμοθέτηση περιβαλλοντικών κανόνων αυξάνει συχνά το κόστος της μείωσης των εκπομπών που ρυπαίνουν. Τα κράτη ξοδεύουν μερικές φορές μέχρι και 1.000 ευρώ, για να αποτρέψουν την εκπομπή ενός τόνου διοξειδίου του άνθρακα (για παράδειγμα, εγκαθιστώντας φωτοβολταϊκά), ενώ άλλες μέθοδοι θα επέτρεπαν να φτάσουν στο ίδιο αποτέλεσμα ξοδεύοντας μόνο 20 ευρώ.

* Ο μηχανισμός που εφαρμόστηκε με βάση το Πρωτόκολλο του Κιότο έγκειται στο να δίνονται πιστώσεις στις επιχειρήσεις, που ανήκουν σε χώρες όπου οι εκπομπές άνθρακα είναι δαπανηρές (για παράδειγμα, στις ευρωπαϊκές χώρες), όταν αυτές υλοποιούν προγράμματα μείωσης των εκπομπών που ρυπαίνουν σε χώρες, όπως η Κίνα, οι οποίες δεν υπάγονται στους συγκεκριμένους τους καταναγκασμούς.

Αυτός ο μηχανισμός, αφού υποβλήθηκε δίκαια σε κριτική από τους οικολόγους για την αβεβαιότητα που προκαλεί γύρω από τη σημασία των προσπαθειών που αναλαμβάνονται στις αναπτυγμένες χώρες, υποκινεί στην πραγματικότητα τις αναπτυσσόμενες χώρες να μην υιοθετήσουν νομοθεσία προστασίας του περιβάλλοντος και να αρνηθούν να υπογράψουν δεσμευτικές διεθνείς συμφωνίες, που θα απαξίωναν τα δικά τους ειδικά προγράμματα.

**Οι αναπτυσσόμενες χώρες ζητούν απο τις αναπτυγμένες χώρες να τους μεταβιβάσουν ένα ποσό που φτάνει μέχρι το 1% του ΑΕΠ τους και δεσμεύονται μονομερώς για πιο σημαντικές μειώσεις των εκπομπών που ρυπαίνουν. Η πρότασή τους έχει την αξία ότι θέτει το ζήτημα στο τραπέζι, αλλά υπερασπίζεται άσχημα το συμφέρον τους. Στο παρελθόν οι πλούσιες χώρες δεν τήρησαν τις υποσχέσεις τους για αναπτυξιακή βοήθεια. Κάθε σχέδιο αύξησης των μεταβιβάσεων προς τις φτωχές χώρες θα προσκρούσει στις επιφυλάξεις της κοινής γνώμης.

Μπορούμε να φανταστούμε την αντίδραση του γερουσιαστή της Αλαμπάμα, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κληθούν να πραγματοποιήσουν μια πελώρια πληρωμή προς την Κίνα. Ενα τέτοιο σχέδιο θα ναρκοθετηθεί αναπόφευκτα από τις πολιτικές λιτότητας, που δεν θα αργήσουν να εφαρμόζονται στις πλούσιες χώρες (...).

Σενάρια για τον κόσμο του μέλλοντος

• Του ΦΕΝΤΕΡΙΚΟ ΡΑΜΠΙΝΙ

Πίσω από τη μυστηριώδη διατύπωση «ανώτατα όρια στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα» μπορεί να κρύβεται το ξεκίνημα μιας νέας βιομηχανικής επανάστασης.

Αν τα έθνη καταλήξουν σε μια συμφωνία για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, οι μακροπρόθεσμες συνέπειες θα είναι βαθιές: Θα ζούμε σε έναν κόσμο ηλεκτρικών αυτοκινήτων, που θα περιβάλλονται από σταθμούς παραγωγής πυρηνικής ενέργειας, πλήθη αιολικών πάρκων και σπίτια καλυμμένα με φωτοβολταϊκά.

* Γιατί είναι τόσο σημαντικό να περιοριστεί η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα; Η απάντηση δεν είναι δεδομένη. Ο μοριακός τύπος CO2 υπήρξε ένα σύμβολο ζωής για μεγάλο μέρος της ιστορίας του πλανήτη μας. Δεν θα υπήρχε ζωή πάνω στη Γη χωρίς το φαινόμενο του θερμοκηπίου, που δημιουργείται ακριβώς από το διοξείδιο του άνθρακα: συλλαμβάνει μέρος της ηλιακής ενέργειας με τη μορφή θερμότητας και την κατακρατεί, εμποδίζοντας την έξοδό της στο διάστημα. Μόνον από τότε που η ανθρώπινη δραστηριότητα αλλοίωσε την ισορροπία στη δημιουργία του διοξειδίου του άνθρακα, η θέρμανση έπαψε να είναι ευεργετική και έγινε μια απειλή για την ανθρωπότητα.

**Για να κατανοήσουμε την αρχική κατάσταση, μας προμηθεύει μια πλήρη εικόνα η έκθεση «Outlook 2008» του Διεθνούς Οργανισμού για την Ενέργεια (ΙΕΑ).

Αναλύοντας τον κύκλο του άνθρακα, με βάση τα μέσα δεδομένα 1995-2004, καταλήγει στα ακόλουθα συμπεράσματα:

1 Οι «φυσικές» εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα βρίσκονται σε κατάσταση ισορροπίας: η γη εκπέμπει και απορροφά περί τα 440 δισεκατομμύρια τόνων διοξειδίου του άνθρακα ετησίως, με μηδενικό ολικό υπόλοιπο. Το ίδιο κάνουν και οι ωκεανοί (περί τα 330 δισεκατομμύρια τόνων).

2 Οι εκπομπές που προκαλούνται από τον άνθρωπο είναι «μόνον» 34 δισεκατομμύρια τόνων ετησίως. Από αυτές, περισσότερες από τις μισές απορροφώνται από τη φύση, ενώ οι υπόλοιπες συμβάλλουν στην αύξηση της ατμοσφαιρικής συγκέντρωσης. Πάνω σε αυτό το «προστιθέμενο υπόλοιπο» χρειάζεται να παρέμβουμε.

3 Σύμφωνα πάντοτε με τον ΙΕΑ, τα ορυκτά καύσιμα θα αντιπροσωπεύουν ακόμα το 80% της ενέργειας που θα καταναλώνεται στον κόσμο του 2030.

Ο ΙΕΑ εκτιμά ότι αυτή η αύξηση στη συνολική χρήση ενέργειας, προερχόμενης από ορυκτά καύσιμα, θα συνεχίσει να προκαλεί αύξηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα μέχρι ένα σύνολο 41 δισεκατομμυρίων τόνων το 2030.

**Η συναίνεση που διαμορφώθηκε μεταξύ των επιστημόνων και υιοθετήθηκε από τη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Περιβάλλον υποδεικνύει ως στόχο τα πιο αναπτυγμένα έθνη να περικόψουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 25% έως και 40% στο διάστημα μεταξύ του 2020 και του 2050, παίρνοντας ως αφετηρία τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα του 1990. Αυτό είναι το πρόσταγμα, προκειμένου να συγκρατηθεί η κλιματική αλλαγή στους δύο βαθμούς αύξησης της γήινης θερμοκρασίας. Ενα αποτέλεσμα αναγκαίο για να αποφευχθούν καταστροφές, όπως η άνοδος της επιφάνειας των ωκεανών, αναστατώσεις στους κύκλους των εποχών, των βροχών και των συγκομιδών, με δραματικές γεωπολιτικές συνέπειες.

***Η Ιαπωνία και η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι οι περιοχές που προσεγγίζουν περισσότερο -τουλάχιστον με τις δεσμεύσεις που έχουν αναγγείλει- στους στόχους που υποδεικνύει ο ΟΗΕ. Η Ευρώπη δήλωσε ότι είναι διατεθειμένη να ανεβάσει μέχρι το 30% τον δικό της στόχο μείωσης των εκπομπών, αν και οι άλλες οικονομικές δυνάμεις κάνουν το ίδιο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προς το παρόν δεν φαίνονται διατεθειμένες να φτάσουν μέχρι εκεί. Ο Λευκός Οίκος θεωρεί ρεαλιστικό στόχο μια περικοπή του 17% από τα τωρινά επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα. Κίνα και Ινδία μέχρι τώρα έχουν αρνηθεί να δεσμευτούν από αυστηρούς στόχους για περικοπές.

Οι επιστήμονες αμφισβητούν το ότι το οικονομικό κόστος του εγχειρήματος είναι αβάσταχτο. Οι εκτιμήσεις τους ποικίλλουν από τα εκατό δισ. δολάρια ώς το ένα τρισ. δολάρια κάθε χρόνο, τα οποία πρέπει να επενδύονται αποταμίευση ενέργειας και στις ανανεώσιμες πηγές.

Ακόμα και αν επιλέξουμε την υψηλότερη εκτίμηση, το κόστος θα αντιπροσώπευε μόνον το 2% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Πολύ λιγότερο, δηλαδή, από τις οικονομικές ζημιές της κλιματικής αλλαγής.

***Εξάλλου, η επίτευξη των στόχων για τις περικοπές των εκπομπών είναι ήδη μια μεγάλη επιχειρηματική δραστηριότητα.

Παρά την ύφεση, οι επενδύσεις των ιδιωτών στην καθαρή ενέργεια έχουν δεκαπλασιαστεί στα τελευταία πέντε χρόνια, φτάνοντας τα 155 δισ. δολάρια στα τέλη του 2008. Οι μεγαλύτερες ευκαιρίες κέρδους θα παρουσιαστούν στο μέλλον σε χώρες όπως η Κίνα, εξαιτίας των πελώριων περιθωρίων ενεργειακής αποταμίευσης που προσφέρουν, επειδή ξεκινούν από μια πιο καθυστερημένη κατάσταση στην ενεργειακή τους αποτελεσματικότητα.

**Το νέο πλαίσιο κινήτρων και αντικινήτρων θα μας οδηγήσει σε έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από τον τωρινό. Ενώ το ηλεκτρικό ρεύμα που καταναλώνεται σήμερα στον κόσμο προέρχεται ακόμα, στο μεγαλύτερο μέρος του, από παραδοσιακά εργοστάσια με άνθρακα, το 2050 θα επιβιώσουν μόνον εκείνα που θα έχουν υιοθετήσει την τεχνολογία «σύλληψης και κατακράτησης» του ανυδρίτη. Ενώ τα αυτοκίνητα με βενζίνη και ντίζελ είναι τα συντριπτικά περισσότερα σήμερα, το μέλλον ανήκει στα υβριδικά, ηλεκτρικά ή με υδρογόνο.

**Η πυρηνική ενέργεια θα γνωρίσει μια δεύτερη νεότητα, κυρίως χάρη στα επιβλητικά προγράμματα της Κίνας και της Ινδίας. Τα αιολικά πάρκα θα αποτελούν μέρος του αστικού τοπίου, όσο είναι σήμερα οι αναμεταδότες των κινητών τηλεφώνων.

Κλιματική αλλαγή: ίσως είναι αργά για να την αποτρέψουμε

• OΨEIΣ

• Tου Paul Kingsnorth* / The Guardian, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 06/12/2009
  

Για λίγο φάνηκε ότι τα πράγματα μπορεί να έφτιαχναν. Στο δρόμο έξω από το σπίτι μου, που είχε μετατραπεί σε χείμαρρο, άρχισε πάλι να φαίνεται η άσφαλτος. Τα νερά που είχαν εισβάλει σε γειτονικά σπίτια, τώρα τραβιούνταν πίσω. Οι δρόμοι ήταν ακόμα κλεισμένοι, οι γέφυρες γκρεμισμένες, οι αγροί ακόμα λίμνες, αλλά φαινόταν ότι το χειρότερο είχε περάσει. Αρχισε όμως πάλι να βρέχει στην Κούμπρια, εδώ στην κεντρική Αγγλία, και όλοι περιμένουμε να δούμε πότε θα σταματήσει και τι θα αφήσει πίσω.

Δεν έχω ιδέα αν ο «ακραίος» καιρός που λυσσομανάει έξω από το παράθυρό μου έχει σχέση με την κλιματική αλλαγή, αλλά εκείνο που ξέρω είναι ότι το να τον περιγράφουμε σαν «ακραίο καιρικό φαινόμενο» δεν είναι πειστικό. Οι τελευταίες μεγάλες πλημμύρες εδώ συνέβησαν μόλις πριν από τέσσερα χρόνια\u0387 μερικοί άνθρωποι μόλις που είχαν συνέλθει, όταν χτυπήθηκαν πάλι την περασμένη εβδομάδα. Και αναρωτιέμαι πόσοι ακόμα άνθρωποι θα πρέπει να διασωθούν από τις στέγες των σπιτιών τους με στρατιωτικά ελικόπτερα, πόσοι αυτοκινητόδρομοι πρέπει να βουλιάξουν και πόσα σπίτια να βυθιστούν μέσα στο νερό προτού καταφέρουμε να αντιληφθούμε ότι το μέλλον δεν συμπεριφέρεται με τον τρόπο που είχαμε προβλέψει.

Υπάρχει μια στερεότυπη απάντηση σε μια κατάσταση όπως αυτή, που, ως περιβαλλοντολόγος, μπορεί να αναμενόταν ότι θα την υιοθετήσω. Είναι να πω ότι οι πλημμύρες αυτές αποτελούν μια προειδοποίηση για το τι θα συμβεί αν δεν μπορέσουμε επειγόντως να μειώσουμε τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε παγκόσμιο επίπεδο. Και να πω επίσης ότι η Σύνοδος της Κοπεγχάγης, σε λίγες μέρες, είναι ένα κρίσιμο σημείο καμπής και ότι πρέπει οπωσδήποτε να φτάσουμε σε μια συμφωνία για να σταματήσουμε την κλιματική αλλαγή.

Ξέρω όμως ότι δεν μπορώ να λέω πια τέτοια πράγματα\u0387 όχι γιατί έχω πάψει να πιστεύω στην ύπαρξη της κλιματικής αλλαγής, αλλά γιατί έχω πάψει να πιστεύω ότι μπορούμε να την αποτρέψουμε. Καθώς οι πολιτικοί ετοιμάζονται να πετάξουν προς την Κοπεγχάγη, δεν μπορώ να πάψω να σκέφτομαι το ταξίδι του Τσάμπερλεν στο Μόναχο το 1938. Οι πάντες έβλεπαν, τότε, τι επεφύλασσε το μέλλον: βρισκόταν εκεί, στους λόγους του Χίτλερ και στην άγρια επιθετικότητα που ήδη επιδείκνυε η Γερμανία. Κι όμως, ο Τσάμπερλεν έτρεφε ελπίδες για το καλύτερο. Γύρισε πίσω με μιαν άχρηστη συμφωνία και οι πάντες τον επευφημούσαν. Ηθελαν απελπισμένα να πιστέψουν ότι η ειρήνη ήταν εφικτή, ακριβώς επειδή προφανέστατα δεν ήταν.

Ισως όταν αποτύχει η Σύνοδος της Κοπεγχάγης, θα μας βοηθήσει να αποδεχτούμε ότι τα οράματά μας για το μέλλον είναι υπονομευμένα από ψεύτικες ελπίδες. Η κοινότοπη αφήγηση όσον αφορά την κλιματική αλλαγή λέει ότι, εάν καταφέρουμε να ληφθούν οι επείγουσες πολιτικές αποφάσεις που είναι απαραίτητες, και αν καταφέρουμε να παραγάγουμε γρήγορα αρκετά ηλεκτρικά αυτοκίνητα και ανεμογεννήτριες, μπορεί να «σταθεροποιήσουμε το κλίμα» και να συνεχίσουμε τη ζωή μας όπως πριν. Είναι μια αφήγηση βασισμένη πάνω σε μια ξεπερασμένη εμπιστοσύνη στις δυνατότητές μας και στην τεχνολογία μας, μια εμπιστοσύνη που ξεθωριάζει μπροστά στην οικολογική πραγματικότητα.

Εχουμε περιορίσει τρομακτικά τα δάση, έχουμε λεηλατήσει τους ωκεανούς, έχουμε εξαντλήσει το έδαφος, έχουμε επεκτείνει τον πληθυσμό μας σε σημείο που μόλις να μπορούμε να τραφούμε και έχουμε αλλάξει τη χημική σύνθεση της ατμόσφαιρας. Δεν υπάρχει γρήγορη γιατρειά σ’ αυτό, ίσως και καθόλου γιατρειά. Το σύστημά μας δεν είναι σχεδιασμένο για να το επιτρέψει. Μια οικονομία προκαθορισμένη να προχωράει προς την ακατάπαυστη ανάπτυξη δεν μπορεί να γίνει η μηχανή για μια αλλαγή που απαιτεί επειγόντως την επιβράδυνση του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης. Οι δημοκρατίες που είναι προκαθορισμένες να δίνουν στους καταναλωτές πολίτες τους ό, τι αυτοί θέλουν, είναι ανίκανες να τους πουν τι δεν μπορούν να έχουν. Και η ψυχολογία μιας κουλτούρας που αντιδρά με φρίκη σε κάθε εμπόδιο στο δρόμο της καταναλωτικής ουτοπίας, δεν είναι σε θέση να ακολουθήσει έναν διαφορετικό δρόμο.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι ήρθε η συντέλεια του κόσμου. Ενα από τα άλλα προβλήματα της αφήγησης για την κλιματική αλλαγή είναι ότι προσφέρει μόνο δύο προοπτικές για το μέλλον: Σωτηρία του Κόσμου ή Αποκάλυψη Τώρα. Πιθανότατα δεν θα πραγματοποιηθεί καμιά από τις δύο προβλέψεις. Πιο ρεαλιστικό είναι το σενάριο ότι θα βιώσουμε κάτι που πολλές ανθρώπινες κοινωνίες του παρελθόντος έχουν βιώσει – μια οδυνηρή παρακμή έπειτα από μια περίοδο πληθωρικής επέκτασης.

Ακούμε πολλά για το έτος 2050: είναι μια βολική χρονολογία, για να κρεμάμε τις ελπίδες μας για μια «βιώσιμη κοινωνία», κάτι που έχει καταλήξει να σημαίνει εξακολούθηση της συνήθους οικονομικής δραστηριότητας, business as usual, αλλά χωρίς εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Φαίνεται πολύ πιο πιθανό ότι το 2050 θα κάνουμε εξορυκτικές έρευνες στις χωματερές μας για να βρούμε πολύτιμα μέταλλα και θα αγωνιζόμαστε να διατηρήσουμε αναμμένο το ηλεκτρικό, ενώ θα ονειρευόμαστε τους κοραλλιογενείς υφάλους που κάποτε άνθιζαν στους άδειους πια ωκεανούς.

Εχω την εντύπωση ότι η κάθοδος έχει ξεκινήσει. Μια φυσική κάθοδος, από την αφθονία των πετρελαϊκών αποθεμάτων και την κατασπατάληση των φυσικών πόρων, αλλά και μια ψυχολογική κάθοδος από την κορυφή των βολικών μας ψευδαισθήσεων. Ο κόσμος στο μέλλον δεν πρόκειται να είναι όπως κάποτε πιστέψαμε ότι θα ήταν. Και αν η Σύνοδος της Κοπεγχάγης αποτύχει και φέρει πιο κοντά μας αυτή την πραγματικότητα, τότε ίσως σε κάτι χρησιμεύσει. Μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε ότι τα πάρκα ανεμογεννητριών, τα φωτοβολταϊκά και ο πράσινος καταναλωτισμός δεν είναι οι προάγγελοι ενός «οικολογικά βιώσιμου μέλλοντος» αλλά τα τελευταία αγκομαχητά ενός πληγωμένου θηρίου. Εχουμε λιγότερες πιθανότητες τώρα να κρατήσουμε επί σκηνής αυτή την παράσταση ψευδαισθήσεων απ’ όσο εμείς στην Κούμπρια να σταματήσουμε τις βροχές. Και στις δύο περιπτώσεις, θα αναγκαστούμε να μάθουμε να ζούμε με ό, τι έρχεται από τον ουρανό.

* Ο Πολ Κίνγκσνορθ είναι συγγραφέας, δημοσιογράφος και περιβαλλοντολόγος, με συμμετοχή σε πολλές περιβαλλοντικές και κοινωνικές δραστηριότητες. Εχει γράψει τα βιβλία «One No, Many Yeses» και «Real England», τη μελέτη «Your Countryside, Your Choice», και είναι συνιδρυτής του Dark Mountain Project (www. dark-mountain. net).

Αδιευκρίνιστοι ρόλοι σε πράσινες εξελίξεις

Tης Τασουλας Kαραϊσκακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 06/12/2009

Μετά τις συνεχείς επιστημονικές προειδοποιήσεις (100 μήνες έχουμε περιθώριο να αλλάξουμε πορεία, είχε διαμηνύσει ο Βρετανός οικονομολόγος Νίκολας Στερν), η «πράσινη» -ή αειφόρος ή βιώσιμη ή λελογισμένη- ανάπτυξη, αλλιώς οικο-βιομηχανία ή κοινωνική οικονομία, έγινε από «κενός βερμπαλισμός», μονόδρομος. Και είναι, όντως, συνεπικουρούμενη από την απο-ανάπτυξη, όπως ονομάζεται από τους επιστήμονες, η μείωση της κατανάλωσης. Το ζήτημα είναι ποιες ενέργειες θα καλυφθούν πίσω από πράσινο ένδυμα και πόσοι, με νεόκοπη ευαισθησία («ό, τι βλάπτει το περιβάλλον είναι επιβλαβές για την οικονομία»), θα προωθήσουν με ζεστό επιδοτούμενο χρήμα τη συμβατική, ραγδαία, άναρχη ανάπτυξη. Ας μην ξεχνάμε ότι όλη η «μηχανή» είναι στημένη έτσι ώστε να παράγεται ιλιγγιώδες κέρδος από τη φτηνή πρώτη ύλη που λέγεται περιβάλλον. Γη, δάση, αιγιαλός, φυσικοί πόροι, αποτελούν μέσο πλουτισμού για κυκλώματα, μαφίες, ιδιώτες, κρατικούς λειτουργούς. Αγνωστο αν οι ιθύνοντες εννοούν όσα υπόσχονται - εμπράκτως δεν έχουν αποδείξει κάτι. Οι προστατευόμενοι χώροι δεν προστατεύονται, οι ελεύθεροι χώροι δέχονται επίθεση, τα απορρίμματα βολεύονται ακόμη σε χωματερές, η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν ελέγχεται, η «βρώμικη» ενέργεια αυξάνεται, τα βιομηχανικά απόβλητα καταλήγουν στη φύση, τα δάση είναι ξέφραγο αμπέλι, οι εθνικοί δρυμοί ευάλωτοι και εγκαταλελειμμένοι. Μέχρι στιγμής, ελληνική κρατική μηχανή και περιβάλλον είναι έννοιες ασυμβίβαστες. Η πράσινη στροφή προϋποθέτει σύγκρουση με τα κατεστημένα συμφέροντα. Ποιος θα την τολμήσει; Τα γκριν μπόις;

Στην Ε. Ε. υπάρχει πίεση η πράσινη οικονομία να ξεκολλήσει από το 2% του συνόλου της ευρωπαϊκής οικονομίας και τα 3,5 εκατ. θέσεις εργασίας. Η Ολλανδία ήδη πρωτοπορεί (η πράσινη αγορά της ξεπερνάει τα 6 δισ. ευρώ) με κύμα επενδύσεων σε καθαρές τεχνολογίες, πράσινες τράπεζες, πράσινες κάρτες κ. ά. Ενώ παντού στη γη λαμβάνει μορφή κινήματος η «αποχώρηση» από την κούρσα του σκληρού ανταγωνισμού και της φρενήρους κατανάλωσης και πληθαίνουν όσοι αποφασίζουν να αλλάξουν τρόπο ζωής θυσιάζοντας τα εισοδήματα και τις ανέσεις τους για μια πιο φυσική ζωή.

Ομως εμείς είμαστε στη χώρα της οικοδομικής ανάπτυξης, της περιφερειακής ερήμωσης και του αστικού συνωστισμού, της ρεμούλας και του ωχαδερφισμού, των ακόμα θαμπωμένων από τα καταναλωτικά αγαθά εαυτούληδων. Πώς θα παίξουν ρόλο στις πράσινες εξελίξεις, ειδικά, οι κατακερματισμένες, οπισθοδρομικές, σε απόλυτη σύγχυση αναφορικά με το αληθινό περιεχόμενο της νέας φιλοσοφίας, τοπικές κοινωνίες;

Από την άλλη, στην Ελλάδα (και τα Βαλκάνια) των προκάτ υποδομών και της ενεργοβόρας προχειρότητας υπάρχει τεράστιο περιθώριο για χρυσοφόρες πράσινες επιχειρήσεις. Και μεγάλος ο κίνδυνος, πολλοί να κάνουν «αρπαχτές» με το χρήμα που θα δοθεί για πράσινη ανάπτυξη (από το αναμορφωμένο και σχεδόν ανέγγιχτο ΕΣΠΑ - μόνο το 3%, 800 εκατ. ευρώ, έχει απορροφηθεί από τα συνολικά 26,2 δισ, ευρώ) · να επιχειρήσουν να βαφτίσουν πράσινες τις αμφισβητούμενες επενδύσεις τους, να ονομάσουν ήπιας τουριστικής ανάπτυξης γιγαντιαίες μονάδες με γήπεδα γκολφ και ατομικές πισίνες· να επενδύσουν χωρίς σχέδιο, χωρίς μέθοδο, «όπως κάτσει», άναρχα, αυθαίρετα διαιωνίζοντας τις πατροπαράδοτες ρωγμές στο σύστημα, από όπου διαρρέει σταθερά χρήμα, ποιότητα, σοβαρότητα, αξιοπιστία.

Ντ. Νόρμαν (WWF): «Θέμα πολιτικής βούλησης η συμφωνία στην Κοπεγχάγη»

• Εκτός από τους πολιτικούς και τους επιστήμονες, επί ποδός για την κρίσιμη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον στην Κοπεγχάγη βρίσκονται και τα μέλη του περιβαλλοντικού κινήματος.

Συνέντευξη: Θανάσης Γκαβός, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 01-12-09

Η Βρετανία που θεωρείται πρωτοπόρος στα μέτρα για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών πρωτοστατεί και στις λαϊκές κινητοποιήσεις για την επισήμανση της κρισιμότητας της διάσκεψης. Ο Ντέιβιντ Νόρμαν, διευθυντής εκστρατειών της WWF στη Βρετανία, μίλησε στο kathimerini.gr για την ατζέντα τόσο των πολιτικών που θα βρεθούν στην Κοπεγχάγη όσο και των ακτιβιστών για το περιβάλλον:

Είναι η Κοπεγχάγη η τελευταία μας ευκαιρία;

«Νομίζω ότι η Κοπεγχάγη είναι μια πολύ μεγάλη ευκαιρία – όχι απαραίτητα η τελευταία ευκαιρία, αλλά είναι η στιγμή που όλοι οι παγκόσμιοι ηγέτες συναντώνται σε μια περίοδο υψηλής πίεσης. Χωρίς την πίεση που ασκείται όσο πλησιάζει η Κοπεγχάγη θα ήταν πολύ εύκολο τα πράγματα να αφεθούν και να χειροτερέψουν ακόμα περισσότερο. Επομένως υπό αυτή την έννοια, ναι, εναποθέτουμε πολλές από τις ελπίδες μας στην Κοπεγχάγη».

Ποια είναι τελικά τα κυριότερα θέματα στην ατζέντα της συνόδου και συμφωνούν με τα θέματα που θα θέλατε εσείς να συζητηθούν;

«Τα δύο κορυφαία θέματα είναι η δέσμευση για περιορισμό εκπομπής των επικίνδυνων ρύπων από τις πλούσιες χώρες και η χρηματοδότηση που προσφέρουν οι πλούσιες χώρες στα αναπτυσσόμενα κράτη ώστε να οδηγηθούν σε ‘ένα μέλλον χαμηλής εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα και να προσαρμοστούν στις κλιματικές αλλαγές. Νομίζω λοιπόν ότι αυτά είναι τα σωστά θέματα προς συζήτηση. Το πρόβλημα είναι ότι οι προσφορές που έχουν τεθεί στο τραπέζι μέχρι στιγμής δεν είναι ούτε στο ελάχιστο επαρκείς. Οι πλούσιες χώρες δηλαδή μέχρι αυτή τη στιγμή προσφέρουν μόνο το ελάχιστο όριο στις ανάγκες μείωσης της εκπομπής ρύπων κατά 25% με 40%, που σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Διακυβερνητικής Ομάδας για την Κλιματική Αλλαγή το 2007 χρειάζεται για να έχει ο πλανήτης πιθανότητες να αποφύγει την υπερθέρμανση που θα προκαλούσε η άνοδος της θερμοκρασίας κατά 2 βαθμούς Κελσίου. Οι προσφορές ούτε καν πλησιάζουν όσα χρειάζονται να γίνουν για να συγκρατήσουμε την άνοδο της θερμοκρασίας κάτω από τους 2 βαθμούς».

Δηλαδή ακόμα και αν οι ηγέτες στην Κοπεγχάγη διακηρύξουν ότι επετεύχθη συμφωνία και πρόοδος, μπορεί αυτή η πρόοδος να μην είναι επαρκής;

«Ο κίνδυνος είναι να φτάσουμε σε μια συμφωνία καλή με πολλές χώρες να λένε ότι συμμετέχουν, αλλά η συμφωνία αυτή να περιέχει όρους που κλειδώνουν τους στόχους για τη μείωση εκπομπής ρύπων σε επίπεδα που πόρρω θα απέχουν από όσα ζητούν οι επιστήμονες. Για παράδειγμα πολλοί επιστήμονες έχουν συνυπογράψει τη δήλωση της WWF ότι οι πλούσιες χώρες πρέπει να δεσμευθούν για τη μείωση εκπομπής ρύπων κατά 40% μέχρι το 2020. Αυτός είναι ο υψηλός στόχος, όμως σχεδόν κανείς δεν προσφέρεται να δεσμευθεί σε αυτόν. Αυτό που χρειάζεται να γίνει είναι οι πολιτικοί να ξανακούσουν τους επιστήμονες, ειδάλλως κινδυνεύουμε να έχουμε μία προσχηματική συμφωνία, με άλλα λόγια μια συμφωνία που οι πολιτικοί θα λένε ότι είναι ικανοποιητική αλλά στην πράξη οι στόχοι που θα περιέχει να απέχουν από τις επιστημονικές εκτιμήσεις και τη δικαιοσύνη που αναζητούν οι αναπτυσσόμενες χώρες».

Πόσο αισιόδοξος είστε ότι μια επαρκής συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί στο χρόνο που απομένει μέχρι τη διάσκεψη της Κοπεγχάγης;

«Θεωρούμε ότι υπάρχουν λόγοι αισιοδοξίας. Το καλό είναι ότι ήδη κορυφαίοι υπουργοί, ακόμη και ηγέτες έχουν δεσμευθεί ότι θα είναι παρόντες στην Κοπεγχάγη. Νομίζω ότι υπό την πίεση εκείνης της στιγμής υπάρχει ακόμα η πιθανότητα να βρεθεί η πολιτική βούληση που χρειάζεται για να καταλήξουμε σε μία καλή και δεσμευτική συμφωνία υπό τους όρους που θέτει η επιστήμη. Για την ώρα αυτό που λείπει είναι ακριβώς αυτή η πολιτική βούληση, καθώς το τεχνικό κομμάτι της συμφωνίας είναι έτοιμο. Είναι απλά θέμα όσων λαμβάνουν τις μεγάλες αποφάσεις να πουν ξεκάθαρα ότι ναι, θα δεσμευθούμε στα επίπεδα της μείωσης της εκπομπής ρύπων και θα δεσμευθούμε στη χορήγηση 160 εκατομμυρίων δολαρίων το χρόνο για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η πολιτική βούληση λείπει, δε χρειάζεται να αναλωθεί χρόνος στις τεχνικές συζητήσεις».

Ποια είναι η στάση που θα τηρήσει η Βρετανία στην Κοπεγχάγη και πόσο ικανοποιημένος είστε από την πολιτική της χώρας κατά των κλιματικών αλλαγών;

«Θεωρώ ότι σαφώς η βρετανική κυβέρνηση έχει αναλάβει πρωτοβουλίες, όπως ο πρώτος παγκοσμίως νόμος για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών, που θέτει ένα ανώτατο όριο στην εκπομπή ρύπων, το οποίο η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να μην υπερβαίνει. Αυτό είναι πρωτοποριακό μέτρο. Επίσης ο Γκόρντον Μπράουν ήταν αυτός που πρότεινε πρώτος ένα ικανοποιητικό ποσό, 100 δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο, για τη χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών. Άρα με αρκετούς τρόπους η βρετανική κυβέρνηση πρωτοπορεί. Φυσικά και η εδώ κυβέρνηση υπάγεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επομένως πολλές από τις προσπάθειές της γίνονται στο παρασκήνιο με σκοπό να κατευθύνει προς τη σωστή κατεύθυνση τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και η στάση της Ε.Ε. δεν είναι καθόλου επαρκής. Ήταν πολύ απογοητευτικά τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Οκτώβριο όταν για παράδειγμα δεν έγινε αναφορά σε συγκεκριμένα ποσά για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Αυτό που νομίζω ότι πρέπει να κάνει η βρετανική κυβέρνηση είναι να πιέσει πολύ δυνατά την Ε.Ε. ώστε να γίνει πολύ περισσότερο συγκεκριμένη και φιλόδοξη στους δικούς της στόχους».

Θα ήθελα να σας κάνω κάποιες ερωτήσεις για το περιβαλλοντικό κίνημα και την παρουσία του με αφορμή την Κοπεγχάγη. Μπορείτε να μας εξηγήσετε τι ακριβώς είναι το «Κύμα» που διοργανώνεται στο Λονδίνο;

«Το ‘Κύμα’ στο Λονδίνο είναι μία τεράστια περικύκλωση του Κοινοβουλίου. Είναι ένα κίνημα 100 διαφορετικών οργανώσεων στη Βρετανία. Είναι μια πραγματικά σημαντική στιγμή επειδή συμμετέχουν όχι μόνο περιβαλλοντικές οργανώσεις, αλλά και οργανώσεις ανθρωπιστικής ανάπτυξης, όπως η Oxfam, η Christian Aid και πολλές άλλες. Πραγματοποιείται ακριβώς λίγο πριν την Κοπεγχάγη και ελπίζουμε ότι δεκάδες χιλιάδες υποστηρικτές μας θα βγουν στους δρόμους την 5η του Δεκέμβρη, το Σάββατο. Θα συγκεντρωθούμε στη κεντρική πλατεία Γκρόσβενορ το μεσημέρι και θα πορευθούμε μέχρι να περικυκλώσουμε το Κοινοβούλιο. Θα είμαστε όλοι ντυμένοι στα μπλε και η φωτογραφία από τον αέρα θα παραπέμπει στην πιθανή αύξηση της στάθμης των θαλασσών που θα γίνει πραγματικότητα αν δεν προλάβουμε την επικίνδυνη υπερθέρμανση του πλανήτη. Είναι μια ευκαιρία για τους πολίτες να απαιτήσουν ξεκάθαρα από τους πολιτικούς να επιστρέψουν από την Κοπεγχάγη με την πιο ισχυρή δυνατή συμφωνία. Είναι πολύ σημαντικό ότι αυτή η εκδήλωση δεν πραγματοποιείται μόνο από το παραδοσιακό ‘πράσινο’ κίνημα, αλλά και από τα συνδικάτα, το κίνημα διεθνούς ανάπτυξης κτλ.».

Υπάρχουν σχέδια παρουσίας σας και στην Κοπεγχάγη;

«Νομίζω ότι θα υπάρξει κάτι πολύ διαφορετικό παράλληλα με τη σύνοδο στην Κοπεγχάγη. Η WWF για παράδειγμα διοργανώνει μία μίνι ‘Ώρα της Γης’, δηλαδή μία ώρα κατά την οποία όσοι βρίσκονται στην Κοπεγχάγη θα σβήσουν τα φώτα, σε μια ένδειξη προς τους πολιτικούς ότι θέλουν ισχυρή συμφωνία. Θα υπάρξουν πολλές παρόμοιες εκδηλώσεις και είμαι σίγουρος ότι έχουν οργανωθεί πολλές άλλες διαδηλώσεις και δραστηριότητες στο πλαίσιο της εκστρατείας. Οι περισσότεροι από τους εκπροσώπους της WWF στην Κοπεγχάγη για την ακρίβεια θα είναι ειδικοί σε θέματα πολιτικής. Επομένως πέρα από τις εκδηλώσεις του δρόμου θα εστιάζουμε εκείνες τις στιγμές στο παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων, ώστε να επιτύχουμε μία σωστή συμφωνία».

Πόσο εφικτή είναι η ανάπτυξη των καθαρών πηγών ενέργειας;

• Είναι δυνατόν να καλυφθούν οι ενεργειακές ανάγκες της ανθρωπότητας κατά 100% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας;

Το θέμα της πλήρους κάλυψης των ενεργειακών αναγκών του κόσμου από πηγές «πράσινης», ανανεώσιμης ενέργειας, είναι κάτι το οποίο θα αποτελέσει ένα από τα κεντρικά θέματα της διάσκεψης της Κοπεγχάγης.

Ανοίγοντας το δρόμο, η Μεγάλη Βρετανία έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα καλύψει το 15% των ενεργειακών της αναγκών με «πράσινη» ενέργεια εντός διαστήματος 10 ετών.

Κατά πόσο όμως είναι εφικτό το 100%;

Ο καθηγητής Ντέηβιντ Μακέη είναι ο συγγραφέας ενός βιβλίου σχετικά με το θέμα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Κατά τις εκτιμήσεις του, ακόμη και αν αξιοποιούνταν κάθε δυνατή πηγή λ.χ αιολικής ενέργειας, και πάλι δε θα έφτανε για να καλυφθούν πλήρως οι ενεργειακές απαιτήσεις μίας χώρας όπως η Μ. Βρετανία. Ο κύριος λόγος: η ενέργεια δεν έρχεται μόνο με τη μορφή του ηλεκτρισμού, αλλά και με τη μορφή θέρμανσης ή άλλων ειδών.

Επίσης, πολύ συχνά η «πράσινη» ενέργεια είναι αναξιόπιστη. Στην περίπτωση της αιολικής, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι οι άνεμοι θα είναι πάντα ισχυροί: οι περισσότεροι σταθμοί λειτουργούν κατά μέσο όρο στο 20-30% της μέγιστης απόδοσής τους. Στις περιπτώσεις της υδροηλεκτρικής ενέργειας ή αυτής που προέρχεται από τα κύματα της θάλασσας, οι πηγές είναι σαφώς πιο αξιόπιστες, αλλά δυσκολότερο να εντοπιστούν.

Ένα ακόμη θέμα το οποίο τίθεται είναι αυτό του απαιτουμένου χώρου: γενικότερα, η τεχνολογία ανανεώσιμης ενέργειας είναι αρκετά…ογκώδης, με χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτά των ηλιακών συλλεκτών (απαιτείται κάλυψη μεγάλων εκτάσεων γης για να υπάρχει υψηλή απόδοση) και αυτά των ανεμοτουρμπίνων (γιγαντιαίων διαστάσεων).

Τα προβλήματα δε σταματούν στο συγκεκριμένο σημείο: στην περίπτωση της Μ. Βρετανίας, η ανανεώσιμη ενέργεια αποδεικνύεται ακριβή. Εκεί που το κόστος της ενέργειας που παράγεται από καύση άνθρακα και φυσικό αέριο υπολογίζεται ως 5 πέννες ανά κιλοβατώρα, η αντίστοιχη «τιμή» για την αιολική ανέρχεται στις 7-9. Επίσης, λόγω της προαναφερθείσας αναξιοπιστίας, απαιτούνται εφεδρικά συστήματα- που ανεβάζουν ακόμη περισσότερο το κόστος κατά 1-2. Αντίστοιχα είναι και τα κόστη για την υδροηλεκτρική ενέργεια και αυτήν που προέρχεται από καύση βιομάζας.

Βεβαίως, στα πλαίσια της γενικότερης τάσης αντικατάστασης των ορυκτών καυσίμων, οι κυβερνήσεις φαίνονται να αποδέχονται το ότι οι λογαριασμοί των πολιτών θα «φουσκώσουν» (υπολογίζεται κατά 15% στην περίπτωση των λογαριασμών ρεύματος) – αλλά οι υπέρμαχοι της ανανεώσιμης ενέργειας αντιπαρατάσσουν το επιχείρημα πως μία τέτοια αύξηση θα είναι πολύ πιο συμφέρουσα από αυτήν που θα συνεπάγεται μία ενδεχόμενη «κούρσα» της τιμής του πετρελαίου, όπως αυτή που είχε σημειωθεί το 2008.

Επίσης, κάποια νέα προγράμματα εμφανίζονται πολλά υποσχόμενα: στην Καλιφόρνια, ο μηχανικός Μαρκ Τζέηκομπσον και ο επιστήμονας Μαρκ Ντελούτσι ισχυρίζονται ότι έχουν βρει ένα τρόπο παραγωγής 100% ανανεώσιμης ενέργειας, που είναι μάλιστα φτηνότερη από οποιαδήποτε εναλλακτική προϋποθέτει χρήση ορυκτών καυσίμων (ή πυρηνικών). Το σχέδιό τους περιλαμβάνει την κατασκευή 3,8 εκατομμυρίων τουρμπινών και 90.000 εγκαταστάσεων με ηλιακούς συλλέκτες παγκοσμίως- ενώ το αντεπιχείρημά τους σε όσους λένε πως το σχέδιό τους «είναι πολύ ακριβό» είναι το ότι η ανάληψη ενός εγχειρήματος τέτοιας έκτασης θα οδηγήσει σε μείωση του κόστους.

Το «κλειδί» είναι η σύνδεση των διαφορετικών πηγών ενέργειας: «Πρέπει να συνδέσεις τους πόρους. Ηλιακή ενέργεια από το νότο. Αιολική από το βορρά. Λύνεις έτσι πολλά προβλήματα και δημιουργείς έναν αξιόπιστο τρόπο παραγωγής ενέργειας» λέει ο Τζέηκομπσον. Το κόστος του σχεδίου: μόλις…100 τρισεκατομμύρια δολάρια.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από BBC