Μετανάστης από την Αφρική το «κοκκινόχωμα» της Ευρώπης

Το γνωστό σε όλους όσοι ασχολούνται με την κηπουρική κοκκινόχωμα ή «ερυθρά γη» (terra rossa), το οποίο συναντάται στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης, όπως η Ισπανία και η Ιταλία, έφτασε στα μέρη μας διασχίζοντας την Μεσόγειο με την μορφή αφρικανικής σκόνης που μετέφεραν οι νότιοι άνεμοι και με προέλευση τις περιοχές της Σαχάρας και του Σαχέλ, σύμφωνα με μια νέα χημική και ορυκτολογική έρευνα Ισπανών και Αμερικανών ερευνητών.

 

Η σκόνη "πνίγει" κατά καιρούς και την Αθήνα Οι αφρικανικές αυτές περιοχές, σύμφωνα με τους επιστήμονες, "στέλνουν" στην ατμόσφαιρα περίπου 600 - 700 τόνους σκόνης κάθε χρόνο. Με τον τρόπο αυτό, εκτιμάται ότι πριν από 12.000 - 25.000 χρόνια, το κοκκινόχωμα, που αποτελείται από ερυθρά άργιλο, εμφανίστηκε στη Μαγιόρκα, τη Σαρδηνία και σε άλλα μεσογειακά νησιά και περιοχές της Ν. Ευρώπης, μεταξύ άλλων και στην Ελλάδα.

Οι ερευνητές, υπό την Άννα Αβίλα του Κέντρου Οικολογικής Έρευνας του Αυτόνομου Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης, που δημοσίευσαν τη σχετική εργασία στο επιστημονικό περιοδικό "Quaternary Science Reviews", απέρριψαν τις εναλλακτικές θεωρίες ότι το κοκκινόχωμα μπορεί να έχει δημιουργηθεί στη Νότια Ευρώπη, είτε από διάβρωση ντόπιων πετρωμάτων είτε από συσσώρευση υδροξειδίων του σιδήρου και του αργιλίου, που προέρχονται από το βραχώδες υπόστρωμα κάτω από το χώμα.

Η γεωχημική ανάλυση της σύνθεσης, τόσο του κοκκινοχώματος όσο και των υποκείμενων βράχων γενικά, οδηγεί σε απόρριψη των ανωτέρω εναλλακτικών εξηγήσεων.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, απομένει η ερμηνεία της αφρικανικής προέλευσης, αφού άλλωστε το κοκκινόχωμα έχει παρόμοια σύνθεση με την αφρικανική σκόνη, χωρίς πάντως σε μερικές περιπτώσεις να αποκλείεται και η συνεισφορά των υποκείμενων ντόπιων πετρωμάτων, ιδίως όσων έχουν χαλαζία, στη δημιουργία του.

Η "ερυθρά γη" συναντάται στην Ιβηρική Χερσόνησο, στη νότια Γαλλία, στα νησιά της Μεσογείου, την Ιταλία και στις ακτές της Αδριατικής Θάλασσας από τη Σλοβενία ως την Ελλάδα.

Η αερομεταφερόμενη αφρικανική σκόνη, που μέχρι σήμερα κατά καιρούς κάνει την εμφάνισή της στους ουρανούς της Ελλάδας, απασχολεί τους επιστήμονες, επειδή, πέρα από τη δημιουργία του κοκκινοχώματος, έχει συνέπειες για την ανθρώπινη υγεία, προκαλώντας αναπνευστικά προβλήματα, καθώς και μειωμένη ορατότητα.

Επίσης, λόγω της αύξησης των σωματιδίων στην ατμόσφαιρα που επιφέρει, εμπλέκεται στην κλιματική αλλαγή.

Ανεμοδαρμένη μέρα στην Ελλάδα

• Μέχρι τη συμπρωτεύουσα έφτασε η αφρικανική σκόνη

• Συνεχίστηκε για τρίτη ημέρα και χάρη στους ισχυρούς νοτιάδες η μεταφορά αφρικανικής σκόνης που έφτασε μέχρι τη Θεσσαλονίκη.

 

Τα σύννεφα της αφρικανικής σκόνης, όπως τα "έπιασαν" οι δορυφόροι της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος, το πρωί της Τετάρτης  

Οι δορυφόροι απαθανατίζουν το φαινόμενο το οποίο πάντως δεν είναι ιδιαίτερα ασύνηθες για τη χώρα μας. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της σημερινής ημέρας πρέπει να ήταν οι άνεμοι, που σε σημεία της χώρας έφτασαν σε ιδιαίτερα μεγάλη ένταση.

Σύμφωνα με το δίκτυο των αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών που λειτουργεί το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών,  οι ισχυρότεροι νοτιάδες καταγράφηκαν στη λίμνη Πλαστήρα όπου έφτασαν τα 135 χλμ/ώρα. Στη Σαμοθράκη η ταχύτητά τους έφτασε τα 122 χλμ/ώρα, ενώ στο Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού τα 103 χλμ/ώρα. Στην περιοχή της Αττικής, οι σταθμοί του Αστεροσκοπείου που κατέγραψαν τις υψηλότερες εντάσεις ήταν αυτοί στο Διόνυσο όπου "μέτρησαν" ταχύτητα 80,5 χλμ/ωρα και στην Πάρνθηα όπου άγγιξε τα 79 χλμ/ώρα.