Saturday, August 30, 2008

Να λουστεί με φυσικό φως η «υπόγεια» πλατεία

Του Αθανασιου Ι. Αραβαντινου*, Η Καθημερινή, Σάββατο, 30 Aυγούστου 2008

H πλατεία Ομονοίας δεν είναι μία. Υπάρχει και μια δεύτερη «πλατεία» στο πρώτο υπόγειο, απ’ το οποίο οδηγείται το κοινό στις γραμμές του ΗΣΑΠ και του μετρό. Παράλληλα, το πρώτο υπόγειο εξυπηρετεί -ή μάλλον θα έπρεπε να εξυπηρετεί κατά ελκυστικό τρόπο ως υπόγεια διάβαση- τους διασχίζοντες την πλατεία. Αυτό εξάλλου γινόταν και στο παρελθόν, όταν η πλατεία ήταν κυκλική. Η αλήθεια είναι ότι με τη σημερινή κατάργηση της κυκλικής κίνησης βελτιώθηκε μια διαμπερής πορεία πεζών. Ομως για άλλες πορείες (από Αθηνάς προς 3ης Σεπτεμβρίου, π.χ.) το κυκλοφοριακό κομφούζιο και οι κίνδυνοι από αυτό επιβάλλουν την υπόγεια κίνηση των πεζών.

Το γεγονός είναι πάντως ένα, ότι τα πλήθη που κινούνται στο υπόγειο επίπεδο είναι κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες την ημέρα, ενώ η ποιότητα του προσφερόμενου δημόσιου χώρου ανεπίτρεπτη.

Κατά τα μέσα της δεκαετίας του ’90, την εποχή της σύνταξης των μελετών του σταθμού μετρό -δηλαδή αρκετά έγκαιρα- με δικές μου συστάσεις ο Δήμος Αθηναίων είχε επανειλημμένα απευθυνθεί στην Αττικό Μετρό Α.Ε., προβάλλοντας την ιδέα σύνδεσης των δύο πλατειών με ανοίγματα (οπές). Αυτά θα μπορούσαν να καλύπτονται από πάνω με διαφανές υλικό όπως π.χ. έχει κάνει ο Ι. Μ. Πέι με την πυραμίδα του στο Λούβρο, αλλά και η Αττικό Μετρό με την πυραμιδούλα στον πεζόδρομο Κοραή. Προτιμότερο, πάντως, θα ήταν τα συνδετήρια αυτά ανοίγματα να ήταν μεγάλου μεγέθους και να παρέμεναν ανοικτά. Ετσι, οι ταλαίπωροι και στριμωγμένοι στην υπόγεια «πλατεία» (το ελεύθερο ύψος της σε κάποια σημεία είναι λιγότερο από 3 μ.) θα μπορούσαν να βλέπουν ουρανό. Αν, μάλιστα, υπήρχαν και κεντρικές κλίμακες ή αναβατήρες σε συνδυασμό με τις οπές αυτές (όπως ομοίως στην πυραμίδα του Λούβρου), η σύνδεση των δύο επαλλήλων πλατειών θα ήταν πληρέστερη. Δυστυχώς, σήμερα οι κλίμακες βρίσκονται μόνο στην περίμετρο της πλατείας, οι δε πορείες ανόδου είναι προσανατολισμένες προς τα κτίρια και όχι προς τον δημόσιο χώρο. Δηλαδή, οι κερδισμένοι είναι κάποιες επιχειρήσεις, των οποίων οι είσοδοι βρίσκονται απέναντι από τις κλίμακες.

Ας επιχειρήσουμε, λοιπόν, να φανταστούμε μια σύγχρονη, όμορφη, διώροφη πλατεία με ελκυστικά στοιχεία δημόσιου χώρου και πολιτισμού και στα δύο επίπεδα. Χρειαζόμαστε, επομένως, οπωσδήποτε «κομπρεσέρ» (για τη σύνδεση των δύο επιπέδων) και πρωτίστως μια καλή μελέτη.

  • * Ο κ. Αθανάσιος Ι. Αραβαντινός είναι αρχιτέκτων - πολεοδόμος, ομοτ. καθηγητής του ΕΜΠ

No comments: