Wednesday, November 5, 2008

Κεφαλαίου «επέλαση», σε φύση και Ιστορία

Στο μεγάλο τουριστικό κεφάλαιο παραδίδει αρχαιολογικούς χώρους και τοπία φυσικού κάλλους η κυβέρνηση, κλιμακώνοντας την επίθεση του κεφαλαίου στο περιβάλλον, στον πολιτισμό και την ιστορική μνήμη.

Προχθές, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) επιφυλάχτηκε ...να γνωμοδοτήσει υπέρ μιας «καραμπινάτης» απόπειρας τσιμεντοποίησης και εκμετάλλευσης ενός από τα λίγα παρθένα τοπία που απομένουν στις Κυκλάδες - στον αρχαιολογικό χώρο της Καρθαίας, στην Κέα - ενώ υπερψήφισε για παράδοση του αρχαιολογικού χώρου του Θεολόγου στη Θάσο, σε μεγαλοξενοδοχειακή επιχείρηση.

Συγκεκριμένα: Στο σημαντικό αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας πόλης της Καρθαίας (στην Τζια) - χαρακτηρισμένος και προστατευόμενος με αλλεπάλληλες κηρύξεις από το 1962 μέχρι το 1999, η εταιρεία «Μ. Μιλένα Παππά και Σία ΕΕ» θέλει να κατασκευάσει διώροφες οικοδομές με πισίνες, πάρκινγκ, κλπ., σε 28 διαφορετικά, αλλά όμορα, τεμάχια έκτασης 167.000 τ.μ. Το Τοπικό Συμβούλιο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, ενώ τεκμηρίωσε την αρχαιολογική - ιστορική σημασία της περιοχής και ανέφερε ότι υπάρχει έργο ανάδειξής της, ενταγμένο στο Γ' ΚΠΣ, παρέπεμψε το θέμα στο ΚΑΣ. Η έκταση βρίσκεται στα νοτιοανατολικά του νησιού και εφάπτεται με τη Ζώνη Α' προστασίας του αρχαιολογικού χώρου, ενώ σε δύο σημεία εμπίπτει εντός της. Η Καρθαία ήταν μια από τις 4 πόλεις της αρχαίας Κέας. Οι αρχαιότητες διατηρούνται καλά (δύο δωρικοί ναοί, οικίες, θέατρο κλπ.). Γι' αυτό η αρμόδια Εφορεία λέει όχι στην τσιμεντοποίηση.

Η αρμόδια Διεύθυνση του ΥΠΠΟ, όμως, πρότεινε αυτοψία από επιτροπή του ΚΑΣ! Κι ας επισήμαναν μέλη του ότι οι αρχαιότητες σώθηκαν επειδή το τοπίο παρέμεινε αλώβητο. Στη συζήτηση του ΚΑΣ φάνηκε ότι η οριοθέτηση της Ζώνης Α' είναι «παράλογη», γιατί δεν περιέλαβε (σ.σ., άραγε, γιατί;) τον ενάλιο αρχαιολογικό χώρο (το αρχαίο λιμάνι και τις βραχογραφίες των κλασικών χρόνων).

Οι ιδιώτες, εκμεταλλευόμενοι την ατελή κρατική προστασία του αρχαιολογικού χώρου, προσανατόλισαν τη συζήτηση στο αν θα είναι ορατά ή όχι τα μνημεία από τις οικοδομές! Ενας, μάλιστα, μέτοχος της εταιρείας προέκυψε ...«χορηγός» της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας στην Καρθαία! Οι «γαλαντόμοι» ιδιώτες ...«πρόσφεραν» στο ΥΠΠΟ τμήματα της «ιδιοκτησίας τους» στη Ζώνη Α', αποκαλύπτοντας τι σημαίνει «χορηγία»...

Ξενοδοχειακό «μεγαθήριο» στη Θάσο

Στη Θάσο η παράδοση έγινε χωρίς προσχήματα. Η βουλγαρική εταιρεία «REALA» (του προέδρου του βουλγαρικού ΣΕΒ) θέλει να χτίσει εντός του αρχαιολογικού χώρου στο Θεολόγο, ξενοδοχείο 5 αστέρων (288 κλινών), σε έκταση 43.000 τ.μ. Μόνον οι εξωτερικές πισίνες, δίπλα στην παραλία, θα ξεπερνούν τα 3.000 τ.μ., χώρια τα πάρκινγκ και οι βοηθητικές εγκαταστάσεις.

Παρότι η περιοχή είναι κηρυγμένη ως αρχαιολογική και ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, διάφοροι ιδιώτες τη θεωρούν πεδίο τουριστικής εκμετάλλευσης, υποβάλλοντας αιτήματα για κατασκευή ξενοδοχείων εδώ και 20 χρόνια. Σε δύο περιπτώσεις, το 1998 και το 2007, το ΥΠΠΟ έδωσε το «πράσινο φως», αλλά τα σχέδια δεν προχώρησαν. Τώρα, το ίδιο αίτημα υποβάλλουν οι νέοι ιδιοκτήτες. Σημειώνουμε ότι με ανασκαφές στα μέσα της δεκαετίας του 1990 διαφάνηκαν επιπλέον αρχαιότητες στην περιοχή (λ.χ., κτίριο υστερορωμαϊκών χρόνων και υποδομές της πρώιμης Εποχής του Χαλκού).

Η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων, δυστυχώς, αποδέχεται το αίτημα, όπως και η Διεύθυνση, βάζοντας μόνον κάποιους όρους δόμησης, που δεν εμποδίζουν την καταστροφή του περιβάλλοντος και της ιστορικής μνήμης. Γιατί, όπως σωστά σημείωσε μέλος του ΚΑΣ, μπορεί η κατασκευή του ξενοδοχείου να μη σημαίνει άμεση βλάβη των αρχαιοτήτων, αλλά συνεπάγεται συστηματική μετατροπή του περιβάλλοντος και των μικρών όρμων, αφού δεν έχουμε μόνο τα μνημεία, με τη στενή έννοια, αλλά και το χώρο ως «φορέα ιστορίας».

Μάλιστα, πολλοί θυμήθηκαν το Ιερό της Αρτέμιδος που βρίσκεται εντός ξενοδοχείου στη Λήμνο, το οποίο για να το δεις χρειάζεται προηγούμενη άδεια! «Τα μεν ξενοδοχεία παίρνουν αξία από τα μνημεία, τα δε μνημεία μένουν αποκλεισμένα», όπως επισημάνθηκε. [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Πέμπτη 6 Νοέμβρη 2008]

No comments: