Δύο νέες μελέτες στις ΗΠΑ προτείνουν ότι ουσίες που συνήθως συνδέονται με το θόλωμα του μυαλού -η μαριχουάνα και το κόκκινο κρασί- μπορούν να βοηθήσουν στο να αποφευχθεί η ασθένεια του Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές απώλειας μνήμης που έχουν σχέση με την ηλικία. Σε μια συνάντηση, τον περασμένο Νοέμβριο, της κοινότητας των νευρολόγων στην Ουάσιγκτον, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Οχάιο ανακάλυψαν ότι η THC, η κύρια ψυχοδραστική ουσία που βρίσκεται στο φυτό κάνναβη, μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στον εγκέφαλο και ακόμα και να διεγείρει τη δημιουργία νέων κυττάρων του εγκεφάλου. Την ίδια ώρα στο τεύχος της 21ης Νοεμβρίου της εφημερίδας της Βιολογικής Χημείας, ο νευρολόγος Ντέιβιντ Τέμπλοου, του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, ανέφερε ότι οι πολυφαινόλες -φυσικά συστατικά του κόκκινου κρασιού- μπλοκάρουν τη δημιουργία πρωτεϊνών που χτίζουν τις τοξικές πλάκες ελαττώνοντας έτσι την επιδείνωση νοητικών λειτουργιών.
Μαζί, οι μελέτες προτείνουν να κερδίσουν οι επιστήμονες μια σαφέστερη κατανόηση των μηχανισμών της απώλειας της μνήμης και να ανακαλύψουν κάποτε πολλά υποσχόμενες προσεγγίσεις για την πρόληψη. Προηγούμενες έρευνες πρότειναν ότι οι πολυφαινόλες -οι οποίες βρίσκονται σε υψηλές συγκεντρώσεις στο τσάι, τους ξηρούς καρπούς, τα μούρα- μπορεί να αναστείλουν ή να παρεμποδίσουν τη δημιουργία τοξικών ινών στον εγκέφαλο. Αυτές οι ίνες, οι οποίες συντίθενται κατά κύριο λόγο από δύο ειδικές πρωτεΐνες, σχηματίζουν πλάκες οι οποίες εδώ και καιρό σχετίζονται με τη νόσο του Αλτσχάιμερ.
Ο Τέμπλοου και οι συνάδελφοί του παρακολούθησαν πώς αυτές οι πρωτεΐνες αναδιπλώνονται και κολλούν η μία με την άλλη ώστε να παραχθούν ομάδες που σκοτώνουν τα νευρικά κύτταρα στα ποντίκια. Κατόπιν, θεραπεύουν τις πρωτεΐνες με ένα παράγωγο πολυφαινόλης που εκχυλίζεται από τους καρπούς των σταφυλιών. Επίσης, ανακάλυψαν ότι οι πολυφαινόλες παρεμποδίζουν το σχηματισμό τοξικών ομάδων. Στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο, ερευνητές με επικεφαλής τον ψυχολόγο Γκάρι Γουένκ μελετούν τα προστατευτικά αποτελέσματα της τετραυδροκαναβινόλης, ευρέως γνωστή ως THC. Ανακάλυψαν ότι η διαχείριση ενός συνθετικού φαρμάκου που μοιάζει με την THC σε γηραιότερους αρουραίους είχε καλύτερα αποτελέσματα σε μια δοκιμασία μνήμης από ό,τι σε μια ομάδα ελέγχου σε μεγαλύτερα σε ηλικία τρωκτικά. Ο Γουένκ προσέθεσε δύο προειδοποιητικές σημειώσεις στην αναφορά. Πρώτον: προκειμένου η όποια τέτοια θεραπεία να είναι αποτελεσματική, θα πρέπει να λάβει χώρα πριν να είναι ορατή η απώλεια μνήμης. Δεύτερον: οι ερευνητές έχουν να κάνουν ακόμα πολύ δουλειά. «Πρέπει να εντοπίσουμε, ακριβώς, ποιοι υποδοχείς είναι πιο σημαντικοί για τη δημιουργία νέων εγκεφαλικών κυττάρων. Αυτή η ανακάλυψη θα οδηγούσε, με ιδανικό τρόπο, στη δημιουργία και ανάπτυξη φαρμάκων που, ειδικά, ενεργοποιούν αυτούς τους υποδοχείς».
«Θα μπορούσαν οι άνθρωποι να καπνίσουν μαριχουάνα για να αποτρέψουν την εμφάνιση της νόσου του Αλτσχάιμερ, εάν η νόσος βρίσκεται στην οικογένεια; Δεν λέμε αυτό. Θα είχε, ωστόσο, αποτελέσματα, στην πραγματικότητα», ισχυρίστηκε ο Γουένκ. «Εκείνο που λέμε είναι ότι φαίνεται πως μια ασφαλής, νόμιμη ουσία που να έχει παρόμοιες με αυτές τις σημαντικές ιδιότητες της μαριχουάνας, μπορεί να δράσει στους υποδοχείς του εγκεφάλου ούτως ώστε να αποτρέψει την εξασθένιση της μνήμης με το γήρας. Οπότε, έχουμε, πραγματικά, ελπίδες».
Του ΘΑΝΑΣΗ ΤΣΙΤΣΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 12/12/2008
