Η ξηρασία παρούσα σε Ελλάδα, Μεσόγειο

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 12.03.2016 ΑΣΠΑΣΙΑ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ

 Οι σκιασμένες περιοχές στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, στον χάρτη της NASA, δείχνουν τη μεγάλη μείωση αποθεμάτων νερού κατά το διάστημα 2012-2015. 

Πρόσφατες ξηρασίες που έπληξαν τρεις διαφορετικές περιοχές της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών είχαν προκαλέσει ανησυχία, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με τη σύνδεση αυτών των γεγονότων με την κλιματική αλλαγή. Από το 1980 έως το 2009 στη δυτική Μεσόγειο, από το 1984 έως το 2002 στην Ελλάδα και από το 1998 έως το 2012 στην περιοχή της Λεβαντίνης, η ξηρασία άφησε τα ίχνη της σε οικοσυστήματα και ανθρώπινες δραστηριότητες.

Θα γίνει η Μεσόγειος... μπανιέρα;

 Η κλιματική αλλαγή μας «υπόσχεται» πολλούς καύσωνες και τροπικές νύχτες, άνοδο της στάθμης των νερών και... λειψυδρία 

[Λαλίνα Φαφούτη, ΤΟ ΒΗΜΑ: 24/06/2012]. Ακούμε ότι η μέση θερμοκρασία του πλανήτη ανεβαίνει και, όταν φθάνει το καλοκαίρι και ζούμε τους όλο και εντονότερους καύσωνες, αυτό μας φαίνεται λογικό. Υστερα όμως έρχεται ένας βαρύς χειμώνας και αρχίζουμε να αμφιβάλλουμε. Πώς γίνεται το θερμόμετρο της Γης να ακολουθεί ανοδική πορεία αλλά εμείς να έχουμε περισσότερο κρύο; Αυτό δεν είναι καθόλου παράδοξο για τους επιστήμονες. Τα αποτελέσματα της πλανητικής θέρμανσης, θα σας πουν, δεν σημαίνουν απαραίτητα περισσότερη ζέστη όλες τις ημέρες του χρόνου και, το σημαντικότερο, δεν γίνονται αισθητά με τον ίδιο τρόπο στις διάφορες περιοχές.

Η ξηρασία απειλεί τη Μεσόγειο

Η Μεσόγειος και η Νότια Ευρώπη συμπεριλαμβάνονται στις περιοχές του πλανήτη που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ακραία καιρικά φαινόμενα μέσα στα επόμενα 30 χρόνια αν δεν μειωθούν οι εκπομπές αερίων που επιδεινώνουν το “φαινόμενο του θερμοκηπίου”, υποστηρίζει νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα. 

 

 Η Γη αντιμετωπίζει το φάσμα μιας ευρέως εξαπλωμένης ξηρασίας την οποία κοινό και επιστημονική κοινότητα φαίνεται να μην έχουν συνειδητοποιήσει, αναφέρεται στη μελέτη του Εθνικού Κέντρου Ατμοσφαιρικών Ερευνών (NCAR) των ΗΠΑ, που δημοσιεύτηκε στο διεπιστημονικό περιοδικό για θέματα κλιματικής αλλαγής "Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change", σύμφωνα με τα πρακτορεία Ρόιτερ και Γαλλικό.

"Αν οι προβλέψεις της μελέτης προσεγγίσουν την επαλήθευσή τους, τότε οι συνέπειες για την κοινωνία θα είναι τεράστιες", δήλωσε ο υπεύθυνος της έρευνας Αϊγκούο Ντάι. Η ξηρασία αναμένεται να επιφέρει σοβαρά προβλήματα στη γεωργία, τα αποθέματα νερού, τον τουρισμό, τη βιωσιμότητα των οικοσυστημάτων και γενικότερα στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων.

Μια σειρά από αλληλοτροφοδοτούμενα φαινόμενα στα οποία συμπεριλαμβάνονται η μείωση των βροχοπτώσεων, η υποχώρηση των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, η αποξήρανση του εδάφους και η καταστροφή φυτών και καλλιεργειών είναι συνυπεύθυνα για την εμφάνιση της ξηρασίας.

“Με σχεδόν άνευ προηγουμένου” συνθήκες ξηρασίας απειλούνται οι περιοχές γύρω από τη Μεσόγειο, σύμφωνα με τους ερευνητές, ενώ ιδιαίτερης επικινδυνότητας θεωρούνται τμήματα της Ασίας και των δυτικών ΗΠΑ, η Νότια Ευρώπη, καθώς και περιοχές της βόρειας Αφρικής, της Νότιας Αμερικής και της Μέσης Ανατολής.

Επίσης σύμφωνα με τη μελέτη θα παρατηρηθεί και το αντίστροφο φαινόμενο. Ενώ τεράστιες πυκνοκατοικημένες περιοχές της Γης αναμένεται να υποφέρουν από υπερβολική ξηρασία για μεγάλες χρονικές περιόδους στο μέλλον, άλλες αραιοκατοικημένες περιοχές σε πιο βόρεια γεωγραφικά πλάτη (βόρεια Ευρώπη, Καναδάς, Ρωσία, Αλάσκα κ.ά.) θα γίνουν πιο υγρές. Ωστόσο αυτή η αυξημένη υγρασία δεν θα είναι σε θέση να αναπληρώσει τις συνθήκες ξηρασίας που θα βιώνει ο υπόλοιπος κόσμος.

Για τις προβλέψεις τους σε υπολογιστές οι αμερικανοί ερευνητές χρησιμοποίησαν κλιματικά μοντέλα του επίσημου Διακυβερνητικού Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή και οι χάρτες που δημιούργησαν δείχνουν ότι μέχρι το 2060 η Νότια Ευρώπη, και όχι μόνο, θα υποφέρει από σοβαρή ξηρασία.

Οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις έχουν ως βάση τις μέχρι τώρα προβλέψεις σχετικά με την εξέλιξη των εκπομπών των “αερίων του θερμοκηπίου”. Αυτό σημαίνει ότι αν επιδεινωθεί η κλιματική αλλαγή η ξηρασία θα πλήξει τον πλανήτη ακόμη πιο νωρίς. Στην περίπτωση αυτή, μέχρι το τέλος του αιώνα (2100), οι επιπτώσεις ενδέχεται να είναι πρωτοφανείς για την ανθρώπινη ιστορία σχηματίζοντας “κοιλάδες θανάτου” σε πολλές περιοχές και ιδιαιτέρως γύρω από τη Μεσόγειο. (Πληροφορίες ΑΠΕ-ΜΠΕ)

 

SOS από την Greenpeace για τη Μεσόγειο

Σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης εξαιτίας της υπεραλίευσης, της εξόρυξης ορυκτών καυσίμων και της κακοδιαχείρισης των υδάτων της φαίνεται ότι είναι η Μεσόγειος, η οποία φιλοξενεί σχεδόν το 9% της παγκόσμιας θαλάσσιας ζωής. 

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του μεσογειακού ερυθρού τόνου, τα αποθέματα του οποίου έχουν εξαντληθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε ο πληθυσμός να θεωρείται πλέον στο χείλος της εξαφάνισης. Παρ’ όλα αυτά, ο επιτρεπόμενος αριθμός αλίευσης υπερβαίνει διαρκώς τις επιστημονικές υποδείξεις. 

Παράλληλα, η ρύπανση, οι κλιματικές αλλαγές και η υποβάθμιση των παράκτιων περιοχών, προβλήματα στα οποία είναι εκτεθειμένη η Μεσόγειος, έχουν ανυπολόγιστες επιπτώσεις στην πανίδα και τη χλωρίδα των ελληνικών θαλασσών. 

Τα παραπάνω τονίζονται στο «Σχέδιο Εκτακτης Ανάγκης για τη Διάσωση των Ωκεανών», το οποίο δημοσιεύτηκε από την Greenpeace. «Η ανάγκη για την προστασία των θαλασσών μας είναι σήμερα πιο επιτακτική από ποτέ. Αν θέλουμε ένα βιώσιμο μέλλον για τις 40.000 οικογένειες στην Ελλάδα που εξαρτώνται από την αλιεία, τότε χρειαζόμαστε θαλάσσια καταφύγια τώρα» δήλωσε η Αντζελα Λάζου, υπεύθυνη της εκστρατείας για το θαλάσσιο περιβάλλον στο ελληνικό γραφείο της οργάνωσης.

Κ. Ροββά, ΕΘΝΟΣ, 05/10/2010

Σοκαριστική έρευνα για την πανίδα της Μεσογείου

Το ένα έκτο των θηλαστικών της Μεσογείου απειλείται με εξαφάνιση σύμφωνα με έκθεση της IUCN.

To ένα έκτο των ειδών θηλαστικών της Μεσογείου απειλείται με εξαφάνιση σε τοπικό επίπεδο επισημαίνεται σε έκθεση της Παγκόσμιας Ένωσης Προστασίας της Φύσης (IUCN) που δόθηκε σήμερα στην δημοσιότητα στη Μάλαγα της Ισπανίας.

Η μελέτη της IUCN αναφέρεται στην κατάσταση στην οποία βρίσκονται 320 είδη θηλαστικών, εκτός από τις φάλαινες και τα δελφίνια.

Οι απειλές για τα θηλαστικά προέρχονται μεταξύ άλλων από την γεωργία, το κυνήγι, τις παγίδες και τα είδη που εισβάλλουν στα οικοσυστήματά τους.

Τρωκτικά, νυχτερίδες, σκαντζόχοιροι και τυφλοπόντικες αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο από την απώλεια ή την υποβάθμιση των οικοσυστημάτων τους εξαιτίας της γεωργίας, της μόλυνσης, των κλιματικών αλλαγών και της αστικοποίησης, παρατηρεί η έκθεση.

Μεγάλα φυτοφάγα ζώα, όπως τα ελάφια, τα σαρκοφάγα ζώα και οι λαγοί είναι ιδιαίτερα ευάλωτα είδη. Η μεσογειακή φώκια μονάχους-μονάχους και ο ιβηρικός λυγξ αντιμετωπίζουν μεγάλο κίνδυνο.

Αρκετά είδη έχουν ήδη εξαφανιστεί στη περιοχή της Μεσογείου, όπως ένα είδος ελαφιού και ο κοινός ιπποπόταμος.

Είκοσι από τα είδη θηλαστικών που απειλούνται με εξαφάνιση υπάρχουν μόνο στην περιοχή της Μεσογείου.

«Για να διασφαλιστεί η επιβίωση των μεγάλων φυτοφάγων και σαρκοφάγων θηλαστικών στη Μεσόγειο πρέπει να αποκαταστήσουμε τα οικοσυστήματα και τις τροφικές αλυσίδες», τόνισε η Ελεν Τεμπλ,από τους συγγραφείς της έκθεσης.

«Πρέπει να ενθαρρύνουμε το κόσμο να αποδεχθεί τα μεγάλα αρπακτικά σαρκοβόρα ζώα, να βελτιώσουμε τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών και να επιβάλουμε αποτελεσματικότερα τους νόμους που διέπουν το κυνήγι», προσέθεσε.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αποχαιρέτα τη... Μεσόγειο

Ο ΝΟΤΟΣ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙ ΣΕ ΑΓΟΝΗ ΓΗ, ΜΕ ΦΟΝΙΚΟΥΣ ΚΑΥΣΩΝΕΣ ΚΑΙ ΛΕΙΨΥΔΡΙΑ

ΟΣΛΟ. Με γρηγορότερους ρυθμούς αυξάνεται η θερμοκρασία στην Ευρώπη, ο μεσογειακός Νότος είναι από τις περιοχές που πλήττονται ισχυρότερα και κινδυνεύει να μετατραπεί σε άγονη γη, ενώ ο Βορράς κινδυνεύει αντίθετα να μετατραπεί σε μια περιοχή μονίμως υγρή.

Εκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος, της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Κομισιόν) δείχνει ακόμα ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να επενδύσουν στην προσαρμογή στις κλιματικές αυτές αλλαγές περισσότερο και γρηγορότερα. Από το φαινόμενο του θερμοκηπίου κινδυνεύουν περισσότερο τα βουνά, οι ακτές της Ευρώπης, η Μεσόγειος και η Αρκτική. «Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 0,8 βαθμό Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, ενώ ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις της θερμοκρασίας παρατηρούνται στην Ευρώπη και τα βόρεια γεωγραφικά πλάτη», επισημαίνουν οι συντάκτες της έκθεσης.

Η θερμοκρασία στην Ευρώπη έχει ανεβεί κατά 1 βαθμό Κελσίου. Στη βόρεια Ευρώπη θα υπάρξει αύξηση της υγρασίας αυτόν τον αιώνα, ενώ μεγαλύτερο μέρος της μεσογειακής Ευρώπης μπορεί να μετατραπεί σε έρημο, με βάση τις τάσεις που υπάρχουν ήδη. Τα φονικά κύματα καύσωνα στην Ευρώπη, όπως του 2003, μπορεί να είναι πιο συχνά, ενώ «οι ετήσιες αλλαγές στις βροχοπτώσεις επιτείνουν τις διαφορές ανάμεσα σε ένα υγρό βόρειο τμήμα της Ευρώπης και ένα ξηρό νότιο».

Μεταξύ άλλων αντικτύπων της κλιματικής αλλαγής είναι και η άνοδος της στάθμης των θαλασσών. Ορισμένοι πληθυσμοί ψαριών μετακινήθηκαν ήδη 1.000 χιλιόμετρα βορειότερα τα τελευταία 40 χρόνια, επισημαίνει η έκθεση, υπογραμμίζοντας επίσης ότι και τα δύο τρίτα των αλπικών παγετώνων έχουν εξαφανιστεί από το 1850.

Στην Ευρώπη, 4 εκατομμύρια άνθρωποι και περιουσίες 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ θα κινδυνεύσουν από τις πλημμύρες που θα προκληθούν από την άνοδο της στάθμης των θαλασσών έως το 2100. Λίγοι στην Ευρώπη θα επωφεληθούν από τις αλλαγές αυτές, όπως οι αγρότες του Βορρά που θα έχουν μεγαλύτερες περιόδους για την καλλιέργεια των προϊόντων τους.

Η εφημερίδα «Γκάρντιαν» έγραψε ότι τα κινητά τηλέφωνα θα μπορούν μέσω GPS να υπολογίζουν τις μετακινήσεις των χρηστών και να τους ενημερώνουν πόσο επιβάρυναν με αυτές το περιβάλλον σε εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

(Πηγή: ΑΠΕ), ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 30/09/2008