5 προτεραιότητες για την ενέργεια

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020

• Εξοικονόμηση σε κτίρια και μεταφορές, με έμφαση στην καινοτομία, και ολοκληρωμένη πανευρωπαϊκή αγορά σε προσιτές τιμές προτείνει η Κομισιόν

• Της ΒΑΛΙΑΣ ΚΑΪΜΑΚΗ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 21 Νοεμβρίου 2010

Τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενέργεια παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία πρέπει να συντάξει συγκεκριμένες προτάσεις τον επόμενο ενάμιση χρόνο. Την περασμένη εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τη νέα της στρατηγική για ανταγωνιστική, αειφόρο και ασφαλή ενέργεια.

 

 Τα «πράσινα» σπίτια θα αποτελούν γνώριμη εικόνα στην Ευρώπη του μέλλοντος; Πάντως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε μια τέτοια προοπτική στο θεματολόγιο της συνόδου κορυφής στις 4 Φεβρουαρίου 2011.  

Η στρατηγική «Ενέργεια 2020» θέτει τις ενεργειακές προτεραιότητες για την επόμενη δεκαετία και παρουσιάζει τις δράσεις που πρέπει να αναληφθούν προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι προκλήσεις που αφορούν την εξοικονόμηση ενέργειας, την επίτευξη μιας αγοράς με ανταγωνιστικές τιμές και ασφαλή εφοδιασμό, την προώθηση της τεχνολογικής υπεροχής και την αποτελεσματική διαπραγμάτευση με τους διεθνείς εταίρους.

Η ανακοίνωση που εγκρίθηκε θέτει το θεματολόγιο των συνομιλιών των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της πρώτης συνόδου κορυφής της Ε.Ε. για την ενέργεια που θα πραγματοποιηθεί στις 4 Φεβρουαρίου 2011 και προσδιορίζει πέντε προτεραιότητες, βάσει των οποίων θα υποβάλει συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες εντός των επόμενων 18 μηνών:

1 Εξοικονόμηση ενέργειας. Επικεντρώνει τις πρωτοβουλίες της στους δύο τομείς με το μεγαλύτερο δυ ναμικό: τις μεταφορές και τα κτίρια. Προκειμένου να βοηθηθούν οι ιδιοκτήτες κατοικιών και οι τοπικοί φορείς να χρηματοδοτήσουν τις ανακαινίσεις και τα μέτρα εξοικονόμησης, θα προτείνει επενδυτικά κίνητρα και καινοτόμα δημοσιονομικά εντός του 2011. Ο δημόσιος τομέας πρέπει να λάβει υπόψη την ενεργειακή απόδοση κατά την αγορά έργων, υπηρεσιών ή προϊόντων. Στον βιομηχανικό τομέα, τα πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης θα αποτελέσουν κίνητρο για τις εταιρείες να επενδύσουν σε τεχνολογία που καταναλώνει λιγότερη ενέργεια. 

2 Ολοκληρωμένη πανευρωπαϊκή αγορά ενέργειας η οποία διαθέτει υποδομές. Η Επιτροπή ορίζει προθεσμία για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας. Εως το 2015 δεν πρέπει να μείνει εκτός κανένα κράτος-μέλος. Την επόμενη δεκαετία χρειάζονται συνολικές επενδύσεις ενός τρισ. ευρώ σε ενεργειακές υποδομές στην Ε.Ε. Για να επιταχυνθούν τα βασικά στρατηγικά έργα, η Επιτροπή προτείνει να θεσπιστούν απλοποιημένες οικοδομικές άδειες που θα εκδίδονται σε συντομότερο διάστημα προβλέποντας μέγιστο χρονικό πλαίσιο έως την τελική έκδοση της άδειας και τη χρηματοδότηση της Ε.Ε. Ενα ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης πρέπει να συντονίζει όλες τις αιτήσεις αδειών. 

3 Είκοσι επτά κράτη, μια ενιαία φωνή για την ενέργεια παγκοσμίως. Προτείνεται η Ε.Ε. να συντονίζει την ενεργειακή της πολιτική έναντι τρίτων χωρών, ιδίως όσον αφορά τις σχέσεις της με τους κυριότερους εταίρους. Στο πλαίσιο της πολιτικής γειτονίας, η Επιτροπή προτείνει τη διεύρυνση και την εμβάθυνση της Συνθήκης για την Ενεργειακή Κοινότητα προκειμένου να ενσωματώσει περαιτέρω όσες χώρες επιθυμούν να συμμετάσχουν στην αγορά ενέργειας της Ε.Ε. Αναγγέλθηκε επίσης μια μείζων συνεργασία με την Αφρική, η οποία αποσκοπεί στην παροχή διαρκούς ενέργειας σε όλους τους πολίτες της συγκεκριμένης ηπείρου. 

4 Πρωτοκαθεδρία της Ευρώπης στην ενεργειακή τεχνολογία και στην καινοτομία. Θα δρομολογηθούν τέσσερα μεγάλα έργα σε κύριους τομείς με σκοπό την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, όπως νέες τεχνολογίες για ευφυή δίκτυα και αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, έρευνα για βιοκαύσιμα δεύτερης γενιάς και εταιρική συνεργασία για «έξυπνες πόλεις», με σκοπό την προώθηση της εξοικονόμησης ενέργειας στις αστικές περιοχές. 

5 Ασφαλής, προστατευμένη και προσιτή ενέργεια για ενεργούς καταναλωτές. Η Επιτροπή προτείνει νέα μέτρα για τη σύγκριση τιμών, την αλλαγή προμηθευτή, τη σαφή και διαφανή τιμολόγηση.

5 Ιουνίου: Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος

 

Σήμερα 5 Ιουνίου ολόκληρος ο πλανήτης γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος.

• Το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (UNEP), γιορτάζει το εν λόγω γεγονός για πάνω από 35 χρόνια. Σκοπός του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος, είναι η ευαισθητοποίηση του κόσμου για την προστασία του πλανήτη. Η 5η Ιουνίου καθιερώθηκε ως ημέρα γιορτής και μνήμης για το περιβάλλον. Τα Ηνωμένα Έθνη αφιέρωσαν αυτή τη μέρα, έτσι ώστε όλη η ανθρωπότητα να εκτιμήσει και να γιορτάσει τα οφέλη, το ρόλο και τα έσοδα που υπάρχουν από την παγκόσμια συνειδητοποίηση της σημασίας για την προστασία του περιβάλλοντος.

•  Το φετεινό θέμα που επέλεξε η UNEP είναι « Πολλά Είδη, ένας Πλανήτης, ένα Μέλλον», με αφορμή το έτος 2010 που ονομάστηκε «Διεθνές Έτος Βιοποικιλότητας». Η χώρα που φιλοξενεί φέτος επίσημα τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος είναι η Ρουάντα, η οποία είναι γνωστή για την μεγάλη βιοποικιλότητα της και τις «πράσινες» πολιτικές της. Οι εκδηλώσεις έχουν το όνομα Kwita Izina και ξεκίνησαν στις 3 Ιουνίου και τελειώνουν σήμερα.

• Η Πρέσβειρα Καλής Θελήσεως του ΟΗΕ, το διάσημο μοντέλο Gisele Bundchen, έχει αναλάβει την ενημέρωση του κόσμου στη χώρα της, τη Βραζιλία για τα περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πλανήτης, σύμφωνα με την Independent. Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος έρχεται ακριβώς λίγους μήνες μετά την αποτυχία της Συνόδου της Κοπεγχάγης και λίγο πριν τη νέα Σύνοδο στο Κανκούν του Μεξικό για την Κλιματική Αλλαγή. Η οικονομική κρίση που μαστίζει τον πλανήτη προειδοποιεί ότι χρειάζονται δραστικές αλλαγές, ώστε να βελτιωθούν τα παλιά σχέδια ανάπτυξης και να γίνει μια μετάβαση σε μια εποχή περισσότερο «πράσινη», η οποία θα συνεισφέρει στην οικονομική ανάκαμψη. Πρέπει ο κόσμος να αποκτήσει περιβαλλοντική συνείδηση.

• Η Γη αντιμετωπίζει τη σοβαρή απειλή της κλιματικής αλλαγής, γι αυτό επιβάλλεται η υπογραφή μιας παγκόσμιας δεσμευτικής συμφωνίας, καθώς είναι η τελευταία ευκαιρία για τη σωτηρία του πλανήτη. Ο ΓΓ του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν στο μήνυμα του με αφορμή το θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος, «Πολλά Είδη, Ένας Πλανήτης, Ένα Μέλλον» τόνισε χαρακτηριστικά ότι θα πρέπει να σταματήσει ο αφανισμός των ειδών, καθώς η ευημερία και το βιώσιμο μέλλον του πλανήτη, εξαρτάται από το ευαίσθητο δίκτυο των οικοσυστημάτων.

• Στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος, διοργανώνονται σε ολόκληρο τον πλανήτη χιλιάδες εκδηλώσεις για την ευαισθητοποίηση και την αφύπνιση της περιβαλλοντικής συνείδησης του κόσμου. Τα τελευταία χρόνια οι Έλληνες δείχνουν ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένοι σε θέματα που αφορούν το περιβάλλον, τη διάσωση του πλανήτη και την κλιματική αλλαγή. Στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος, διοργανώνονται διάφορες εκδηλώσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα.[...]

• «Η αναβάθμιση και αειφορική διαχείριση του ελληνικού θαλάσσιου χώρου καθίσταται ουσιαστική προτεραιότητα, τόσο σε συλλογικό όσο και σε ατομικό επίπεδο», τονίζει στο μήνυμα της για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος η υπουργός Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας Λούκα Κατσέλη. Είναι επιτακτική ανάγκη να ληφθούν άμεσα μέτρα για τη σωτηρία του πλανήτη από τους παγκόσμιους ηγέτες, για να αποφευχθούν τα αρνητικά σενάρια των επιστημόνων για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Ελπίζουμε, στη Σύνοδο του Κανκούν για το Κλίμα να επιτευχθεί μια δεσμευτική συμφωνία, για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος.

• Για το econews Λίντα Σπυρέλη

Έξι νέες νομοθετικές πράξεις για το κλίμα και την ενέργεια

H Ευρωπαϊκή Ένωση εξέδοσε μια δέσμη μέτρων για το κλίμα και την ενέργεια, καθώς και νομοθεσία για την περιστολή των εκπομπών CO2 από τα καινούργιαυτοκίνητα και τα καύσιμα μεταφορών. Τα μέτρα αυτά, τα οποία είσαν συμφωνηθεί από το Δεκέμβριο, σκοπό έχουν να μετατρέψουν την ΕΕ σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και να αυξήσουν την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού. Η δέσμη μέτρων τάσσει νομικώς δεσμευτικούς στόχους για την περικοπή των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου σε επίπεδα κατά 20% χαμηλότερα από εκείνα του 1990 και για την αύξηση του μεριδίου συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών στην κατανάλωση ενέργειας σε 20%, αμφότεροι οι στόχοι προς επίτευξη μέχρι το 2020. Η δέσμη θα συμβάλει επίσης στην υλοποίηση του κοινοτικού στόχου της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης κατά 20% στο ίδιο χρονικό διάστημα, ενώ καθιστά παράλληλα την ΕΕ ως την πρώτη περιφέρεια στον κόσμο που εφαρμόζει τόσο μακράς εμβέλειας και νομικώς δεσμευτικές επιδιώξεις για το κλίμα και την ενέργεια. Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει τέσσερα νομοθετικά κείμενα: - Οδηγία με την οποία αναθεωρείται το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ-ΕΕ), το οποίο καλύπτει ποσοστό περίπου 40% των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στην ΕΕ. - Απόφαση για επιμερισμό της προσπάθειας, με την οποία τάσσονται δεσμευτικοί εθνικοί στόχοι για τις εκπομπές από τομείς που δεν καλύπτονται από το ΣΕΔΕ-ΕΕ. - Οδηγία με την οποία τάσσονται δεσμευτικοί εθνικοί στόχοι για την αύξηση του μεριδίου συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα. - Οδηγία με την οποία δημιουργείται νομικό πλαίσιο για την ασφαλή και περιβαλλοντικώς άρτια χρήση τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα. Η δέσμη μέτρων συμπληρώνεται από δύο περαιτέρω νομοθετικές πράξεις που συμφωνήθηκαν ταυτοχρόνως: - Κανονισμό με τον οποίο απαιτείται μείωση των εκπομπών CO2 από τα καινούργια αυτοκίνητα σε 120 g ανά km κατά μέσον όρο, που θα εφαρμοστεί σταδιακώς μεταξύ 2012 και 2015, και περαιτέρω μείωση σε 95 g ανά km το 2020. Το μέτρο αυτό από μόνο του θα συμβάλει κατά ένα τρίτο και πλέον στην απαιτούμενη περιστολή των εκπομπών στους τομείς εκτός του ΣΕΔΕ. - Αναθεώρηση της οδηγίας για την ποιότητα των καυσίμων, με την οποία απαιτείται από τους προμηθευτές καυσίμων να μειώσουν τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου από την αλυσίδα παραγωγής καυσίμων κατά ποσοστό 6% μέχρι το 2020. Οι έξι νομοθετικές πράξεις θα αρχίσουν να ισχύουν 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα, που αναμένεται να γίνει τον Μάιο. Περαιτέρω πληροφορίες: http://ec.europa.eu/climateaction

Πηγή www.euro-info.gr

«Άνθρακες» το πακέτο για κλίμα - ενέργεια

Μεγάλες παραχωρήσεις στη μείωση των ρύπων

Το «πακέτο» για το κλίμα και την ενέργεια ήταν η πιο φιλόδοξη και σημαντική πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ενωσης από την εποχή της οικονομικής και νομισματικής ένωσης. Την περασμένη εβδομάδα, στη Σύνοδο Κορυφής η γαλλική προεδρία παρουσίασε συμβιβαστική πρόταση, με στόχο να ικανοποιήσει ομάδα χωρών, με πρωταγωνιστές τη Γερμανία, την Πολωνία και την Ιταλία, που ισχυρίζονταν, με πρόσχημα την οικονομική κρίση, ότι οι βιομηχανίες τους αδυνατούν να αντέξουν το πρόσθετο κόστος για τον περιορισμό της εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα.

Τελικά, το «πακέτο» υιοθετήθηκε ομόφωνα από την Ε.Ε. των «27» και την περασμένη Τετάρτη υπερψηφίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η συμφωνία που αναμφίβολα επετεύχθη χάρη στις πιέσεις της γαλλικής προεδρίας χαιρετίστηκε από όλους σαν ιστορική. Ηταν όμως μια πύρρειος νίκη για τον Γάλλο πρόεδρο κ. Νικολά Σαρκοζί, διότι αναγκάστηκε να προβεί σε πολλές και σημαντικές παραχωρήσεις, ώστε στην ουσία αλλοιώθηκε η φιλοσοφία και ο μηχανισμός του όλου «πακέτου». Στόχος των μέτρων του «πακέτου», όπως το παρουσίασε στις αρχές του 2008 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ήταν η Ενωση να μειώσει την εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου (κυρίως διοξειδίου του άνθρακα) κατά 20%, να αυξήσει τη χρήση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στο 20% της συνολικής κατανάλωσης και να βελτιώσει την ενεργειακή απόδοση κατά 20%. Ολοι οι στόχοι θα έπρεπε να επιτευχθούν μέχρι το 2020. Ηταν, ουσιαστικά, η συμβολή της Ευρώπης στην προσπάθεια να μην αυξηθεί η θερμοκρασία του πλανήτη πάνω από δύο βαθμούς Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή.

Η πρόταση της Κομισιόν βασίστηκε στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και στην ταυτόχρονη επιβολή ορίων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου. Δηλαδή, κάθε εταιρεία που εντάσσεται στο Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS) θα πρέπει να αγοράζει στο χρηματιστήριο ρύπων άδεια για κάθε τόνο CO2 που εκπέμπει. Η «Κ» ζήτησε από την κ. Μάχη Σιδερίδου, υποδιευθύντρια του Ευρωπαϊκού Γραφείου της Greenpeace στις Βρυξέλλες, την εκτίμηση της περιβαλλοντικής οργάνωσης για τις παραχωρήσεις που έγιναν στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής.

«Η Ευρώπη δεν θα καταφέρει να μειώσει τις εκπομπές της κατά 20% μετά τις παραχωρήσεις που υιοθετήθηκαν στη Σύνοδο Κορυφής», λέει η κ. Σιδερίδου και προσθέτει ότι αυτός ο στόχος ήταν από την αρχή ανεπαρκής, διότι σύμφωνα με τη Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) η Ε.Ε. θα έπρεπε να μειώσει τουλάχιστον κατά 30% τις εκπομπές CO2.

«Οι προτάσεις που λήφθηκαν έρχονται σε αντίθεση με την αρχή “ο ρυπαίνων πληρώνει” σε τέτοιο βαθμό, ώστε πλέον δεν μπορούμε να πούμε ότι η αρχή εξακολουθεί να ισχύει».

• Εξαγορά

Σύμφωνα με την Greenpeace, τρεις παραχωρήσεις είναι οι σοβαρότερες. «Με τη συμφωνία τα κράτη-μέλη έχουν το δικαίωμα να πληρώνουν άλλες χώρες, εκτός Ευρώπης, ώστε να συνεχίσουν τα ίδια να ρυπαίνουν. Δηλαδή, θα μπορούν να εξαγοράζουν τα 2/3 των ρύπων τους μέσω έργων σε τρίτες χώρες». Πολύ σημαντικές παραχωρήσεις έγιναν και στο πλαίσιο του ETS, εκτιμάει η κ. Σιδερίδου.

«Μία από τις μεγάλες αλλαγές που περιμέναμε ήταν ότι οι εταιρείες θα αγοράζουν πλέον (από το 2013) τα δικαιώματα ρύπανσης και δεν θα τα λαμβάνουν δωρεάν, όπως σήμερα. Στο κομμάτι της ηλεκτροπαραγωγής, η Πολωνία τάχθηκε κατά της δημοπράτησης αυτών των δικαιωμάτων και τελικά κέρδισε (μαζί με ακόμη οκτώ χώρες, κυρίως της ανατολικής Ευρώπης) το δικαίωμα τα εργοστάσια τους που παράγουν ρεύμα (χρησιμοποιώντας σχεδόν αποκλειστικά κάρβουνο) να μην πληρώνουν για τη ρύπανση. Η τρίτη σημαντική παραχώρηση έγινε προς τη βαριά βιομηχανία της Ευρώπης, αφού θα μειωθεί σε μεγάλο βαθμό το ποσοστό των αδειών ρύπανσης που θα δημοπρατηθεί. Το μόνο ελπιδοφόρο μήνυμα της Συνόδου, σύμφωνα με την κ. Σιδερίδου, αφορά τον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπου υιοθετήθηκαν μέτρα με προοδευτικά χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με την Greenpeace, η μοναδική περίπτωση η Ενωση να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της για μείωση του CO2 είναι να λάβει γενναία μέτρα στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας. [Κώστας Καρκαγιάννης, Η Καθημερινή, 21/12/2008]

Σπάταλοι στο νερό, βρώμικοι στην ενέργεια

Διπλάσια από τον παγκόσμιο μέσο όρο η κατανάλωση νερού στην Ελλάδα που εξαρτάται από πετρέλαιο και λιγνίτη

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Στέφανος Κρίκκης, ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 30 Οκτωβρίου 2008

Τη δεύτερη θέση στην παγκόσμια κατανάλωση νερού μετά τις ΗΠΑ κατέχει η Ελλάδα. Σύμφωνα με την έκθεση που έδωσε χθες στη δημοσιότητα η περιβαλλοντική οργάνωση WWF, σε κάθε Έλληνα αντιστοιχούν τον χρόνο 2.389 κυβικά μέτρα, ποσότητα σχεδόν διπλάσια από τον παγκόσμιο μέσο όρο που υπολογίζεται σε 1.243 κυβικά μέτρα νερού.

Όμως η έκθεση του WWF επιφύλασσε ακόμη μία αρνητική πρωτιά για τη χώρα μας. Σε σύνολο 148 κρατών, η Ελλάδα κατείχε την 11η θέση ως προς την αλλοίωση που επιφέρει στο οικοσύστημα και τον φυσικό της πλούτο. Αυτό σημαίνει ότι σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε άλλες χώρες όπως η Βρετανία, η Ρωσία, η Ισπανία ή και η Γαλλία, ο κάθε Έλληνας καταναλώνει φαγητό, νερό και ενέργεια που ισοδυναμούν με την αποψίλωση 60 στρεμμάτων γης. Κι αυτό, τη στιγμή που ο παγκόσμιος μέσος όρος είναι 27 στρέμματα ανά κάτοικο!

ΑΛΟΓΙΣΤΗ ΣΠΑΤΑΛΗ

Ο κάθε Έλληνας καταναλώνει φαγητό, νερό και ενέργεια που ισοδυναμούν με την αποψίλωση 60 στρεμμάτων γης

Στα γραφεία του ελληνικού υποκαταστήματος της οργάνωσης WWF (Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση), η χθεσινή δημοσίευση της έκθεσης «Ζωντανός Πλανήτης 2008» έσκασε σαν βόμβα. Στον μακρύ κατάλογο με τις 148 χώρες η Ελλάδα καταλάμβανε την 11η θέση ως προς την αλόγιστη επιβάρυνση των οικοσυστημάτων και των φυσικών της πόρων. Με την πρώτη ματιά που έριξε ο διευθυντής της περιβαλλοντικής οργάνωσης Δημήτρης Καραβέλλας διαπίστωσε ότι η Ελλάδα είχε προσθέσει στη συλλογή της άλλο ένα αρνητικό ρεκόρ ξεπερνώντας σε επιδόσεις περισσότερα από 130 κράτη. Λίγα λεπτά αργότερα δήλωνε ότι «οι Έλληνες χρειαζόμαστε τρεις πλανήτες για να διατηρήσουμε τον σημερινό μας τρόπο ζωής»!

Κάθε χρόνο και χειρότερα

Η ανησυχία όμως των ειδικών δεν σταμάτησε εδώ. Όπως ανέφερε στα «ΝΕΑ» ο κ. Δ. Καραβέλλας, «ανέτρεξα γρήγορα στις προηγούμενες εκθέσεις της οργάνωσής μας, οι οποίες διεξάγονται κάθε δύο χρόνια, και διαπίστωσα ότι η θέση μας έχει χειροτερέψει σε σχέση με το 2006. Τότε είχαμε καταλάβει τη 17η θέση». Και ακόμη πιο πριν, το 1996, η Ελλάδα βρισκόταν στην 25η θέση. Επομένως γίνεται φανερό ότι η αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας μας, που συνυπολογίζεται από τον ρυθμό της δόμησης, της αλίευσης, της κατανάλωσης νερού, των καλλιεργούμενων εκτάσεων, της καύσης ορυκτών καυσίμων, κ.λπ., έχει αποκτήσει μια μεγάλη δυναμική χωρίς να υπάρχει στο μέλλον κάποια ορατή ένδειξη για την ανάσχεση της πορείας αυτής.

Η επιβάρυνση στον φυσικό πλούτο κάθε χώρας χαρακτηρίζεται στην έκθεση ως «οικολογικό αποτύπωμα» και από τα στοιχεία που διαθέτει το WWF φαίνεται καθαρά πως το «αποτύπωμα» της Ελλάδας είναι υπερδιπλάσιο από τον ήδη «ανησυχητικό παγκόσμιο μέσο όρο» που ανέρχεται σε 27 στρέμματα ανά κάτοικο. Είναι μάλιστα σχεδόν τρεις φορές μεγαλύτερο από τις δυνατότητες του πλανήτη μας, που μπορεί να διαθέσει μόνο 21 στρέμματα για να συντηρήσει στη ζωή κάθε άνθρωπο. Η χώρα μας λοιπόν πρέπει να θυσιάζει κάθε χρόνο σχεδόν 60 στρέμματα για τον καθένα από εμάς χωρίς να μπορεί ως επί το πλείστον να αναπληρώσει αυτή την απώλεια. Οι κάτοικοι σε περισσότερες από 130 χώρες χρειάζονται πολύ λιγότερα στρέμματα για να ζήσουν.

87% στη γεωργία

Όμως το στοιχείο εκείνο που ανεβάζει τη χώρα μας στην κορυφή της λίστας με τις πιο «αντιοικολογικές» χώρες είναι η κατανάλωση του νερού. Ξοδεύουμε νερό διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο που είναι 1.243 κυβικά μέτρα ανά κάτοικο. «Τo μεγάλο υδατικό μας αποτύπωμα αποδίδεται στην αυξημένη χρήση νερού για τη γεωργία (87%), στις απώλειες που παρουσιάζει το απαρχαιωμένο αρδευτικό και υδρευτικό δίκτυο της χώρας, αλλά και στη συνολική κακοδιαχείριση των υδάτινων πόρων», λέει ο κ. Δ. Καραβέλλας και προσθέτει: «Ο τρόπος ζωής μας στην Ελλάδα έχει ξεπεράσει κατά πολύ το οικολογικό μας όριο. Αυτό οφείλεται κυρίως στη στρεβλή νοοτροπία μας που αντιμετωπίζει το φυσικό περιβάλλον ως ανεξάντλητη πηγή πόρων».

Εκτός από το νερό, η χώρα μας «ενοχοποιείται» και για τη μεγάλη της εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και τις συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες σε ενέργεια. Ο κ. Δ. Καραβέλλας εξηγεί ότι η ζήτηση σε ενέργεια παρουσίαζε ετήσια αύξηση 2,4% από το 1990 μέχρι το 2004. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, όπως παρατηρεί όμως ο διευθυντής του WWF η ευθύνη δεν ανήκει αποκλειστικά στους πολίτες. «Η καύση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, η εξάρτηση δηλαδή από το πετρέλαιο και τον λιγνίτη και αργότερα από τον λιθάνθρακα, αποτελεί πολιτική επιλογή η οποία δεν αφήνει στον κόσμο περιθώρια αντίδρασης».

Χωρίς σχέδιο για τον περιορισμό της κατανάλωσης

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ με την υπερκατανάλωση νερού στην Ελλάδα είναι περίπλοκο αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι δεν υπάρχει συνεπής πολιτική για τη μακροπρόθεσμη αντιμετώπισή του. Σύμφωνα με ειδικούς επιστήμονες, η κατανάλωση τεράστιων ποσοτήτων νερού που σπαταλώνται στη χώρα μας οφείλεται κατά κύριο λόγο στην άρδευση απέραντων εκτάσεων με απαιτητικές υδρόβιες καλλιέργειες χωρίς ποτέ να έχει εξεταστεί σοβαρά η αντικατάστασή τους.

Δεν υπάρχει εκτεταμένο σχέδιο για τη συγκέντρωση και εκμετάλλευση του βρόχινου νερού σε τοπικές κοινωνίες ενώ τα δίκτυα ύδρευσης σε πόλεις είναι εν πολλοίς παρωχημένης κατασκευής και σημαντικό ποσοστό του νερού που διέρχεται από αυτά χάνεται στο έδαφος. Νερά υπόγειων ποταμών ή υδροφόρων οριζόντων που θα μπορούσαν να ποτίζουν το αστικό πράσινο μένουν ανεκμετάλλευτα. Το πράσινο συντηρείται με νερό από ταμιευτήρες που προορίζεται για τα σπίτια.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Αθήνας. Πρόσφατα διαπιστώθηκε ότι το 40% των υδάτων του υπόγειου ποταμού Ηριδανού χάνεται μέσα στο αποχετευτικό σύστημα της πόλης. Η ποσότητα αυτή θα μπορούσε να συντηρήσει τεράστια έκταση αστικού πρασίνου αλλά και να χρησιμοποιηθεί για την καθαριότητα δρόμων.
«Πρωταθλητές» στη σπατάλη ΗΠΑ και Κίνα

Η ΕΚΘΕΣΗ του WWF καταδεικνύει ότι το οικολογικό αποτύπωμα της ανθρωπότητας έχει διπλασιαστεί από το 1961, ξεπερνώντας την ικανότητα αναγέννησης του πλανήτη κατά περίπου 30%. Μάλιστα, τα τρία τέταρτα του πληθυσμού της Γης ζουν σε χώρες που είναι «οικολογικοί οφειλέτες», δηλαδή η εθνική τους κατανάλωση ξεπερνά τη βιολογική φέρουσα ικανότητα της χώρας. Τις χειρότερες επιδόσεις καταγράφουν οι ΗΠΑ και η Κίνα, καθώς καταναλώνουν η καθεμία σχεδόν το 21% της βιολογικής ικανότητας της Γης. Η αύξηση αυτή του παγκόσμιου αποτυπώματος οφείλεται κυρίως στις εκπομπές αερίων.

Ταυτόχρονα, ο δείκτης που μετρά την παγκόσμια βιοποικιλότητα έχει μειωθεί σχεδόν κατά 30% το διάστημα 1970- 2005, με τους πληθυσμούς των χερσαίων ειδών να παρουσιάζουν μείωση της τάξης του 33%, των ειδών γλυκού νερού 35%, των πουλιών 20% και των θηλαστικών 19%. Οι απώλειες στην βιοποικιλότητα οφείλονται στην αποψίλωση και την αλλαγή χρήσης γης στους τροπικούς, στις εκτροπές ποταμών, στη μόλυνση και την υπεραλίευση των θαλασσών και στην κλιματική αλλαγή.

ΜΕΤΡΑ ΤΗΣ G8 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΤO ΚΛΙΜΑ

Ξεκινά τη Δευτέρα η κρίσιμη Σύνοδος

Το πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας, η θεαματική αύξηση των τιμών του πετρελαίου και των τροφίμων, καθώς και η αλλαγή του κλίματος θα είναι στο επίκεντρο των συζητήσεων της G8, των πλουσιότερων χωρών στο κόσμο, που διεξαχθεί στην Ιαπωνία μεταξύ 7 και 9 Ιουλίου.

Διαμαρτυρόμενοι κατά της G8 φορούν μάσκες των πολιτικών ηγετών που θα λάβουν μέρος στη Σύνοδο.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους έφθασε στην Ιαπωνία, το πρωί της Κυριακής, όπου θα λάβει μέρος για την συνεδρίαση της Ομάδα των Οκτώ, όπου δέχεται πιέσεις να αναλάβει δράση για το αδύναμο δολάριο.

Με βάση δημοσίευμα της ιαπωνικής εφημερίδας Γιομιούρι Σιμπούν η G8 θα συγκροτήσει ομάδα εργασίας για την αντιμετώπιση της επισιτιστικής κρίσης. Η ομάδα εργασίας θα εξετάσει κυρίως την πιθανότητα άρσης ορισμένων περιορισμών στις εξαγωγές, που εμποδίζουν τις πιο φτωχές χώρες να έχουν πρόσβαση στα πλεονάσματα τροφίμων των πλουσίων χωρών.

Οι ηγέτες της Ομάδας των Οκτώ θα συμφωνήσουν κατά τη διάρκεια της συνόδου τους στη Χοκάιντο να αποθηκεύσουν σπόρους για ν' αντιμετωπισθούν καλύτερα οι μελλοντικές επισιτιστικές κρίσεις, τονίσθηκε από αρμόδιες πηγές. Η δημιουργία ενός συστήματος για την αποθήκευση σπόρων συμφωνήθηκε κατά τη συνάντηση των ανωτάτων αξιωματούχων, που σχεδίασαν τις λεπτομέρειες της συνόδου της G8.

• Στο 75% η συνεισφορά των βιοκαυσίμων στην άνοδο των τιμών

Άνοδο 75% των τιμών των τροφίμων, από το 2002, προκάλεσε η ανάπτυξη των βιοκαυσίμων, σύμφωνα με έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας, που δημοσιεύεται στη βρετανική εφημερίδας Guardian. Σύμφωνα με την εφημερίδα, η έκθεση αυτή, η οποία ολοκληρώθηκε τον περασμένο Απρίλιο, δεν έχει δοθεί ακόμη στη δημοσιότητα για να μη δυσχεράνει τη θέση του Λευκού Οίκου, ο οποίος υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη των βιοκαυσίμων έχει οδηγήσει σε αύξηση μόλις 3% των τιμών των τροφίμων.

Στην έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας διαπιστώνεται άνοδο 140% ενός «καλαθιού» τιμών τροφίμων, μεταξύ 2002 και Φεβρουαρίου του 2008. Η έκθεση καταλήγει ότι «η άνοδος της τιμής της ενέργειας και των λιπασμάτων συνέβαλε σε ποσοστό 15% μόνον στην άνοδο των τιμών των τροφίμων, ενώ η συνεισφορά της ανάπτυξης των βιοκαυσίμων ανέρχεται σε ποσοστό 75%».

• Πετρέλαιο

Οι τιμές του αργού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές έχουν διπλασιαστεί σε σχέση με το 2007 και έχουν σημειώσει αύξηση κατά 50% από τις αρχές του χρόνου, γεννώντας φόβους για αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων και για βραδύτερους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης. Την Πέμπτη το αμερικανικό ελαφρό αργό σημείωσε νέο ιστορικό ρεκόρ, αγγίζοντας τα 145,85 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αργό τύπου μπρεντ άγγιξε τα 146,69 δολάρια σημειώνοντας επίσης νέο ιστορικό ρεκόρ.

Τον Ιούνιο, οι υπουργοί Ενέργειας των χωρών της G8 δεσμεύθηκαν για μειώσεις της εγχώριας κατανάλωσης, μέσω ενεργειακής αποτελεσματικότητας και της ανάπτυξης «πράσινων» εναλλακτικών.

Με προεξάρχουσα την Ιταλία, η G8 επιθυμεί την επιβολή νέων περιορισμών στους κερδοσκόπους με στόχο τον έλεγχο των τιμών. Σχετική συζήτηση έγινε στο αμερικανικό Κογκρέσο και σχετική έκθεση θα δώσει στη δημοσιότητα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αργότερα εντός του 2008.

• Προβλέψεις

Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA), που συμβουλεύει για θέματα ενέργειας τις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ, εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο θα αυξηθεί από 85,98 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το πρώτο τρίμηνο φέτος σε 87,69 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το τελευταίο τρίμηνο του 2008.

Παράλληλα, στη φετινή έκθεσή της «Μεσοπρόθεσμες Προοπτικές της Αγοράς Πετρελαίου», η IEA κάνει λόγο για εύθραυστη ισορροπία προσφοράς και ζήτησης το 2013, με την παγκόσμια παραγωγική δυναμικότητα να ανέρχεται το 2012 σε 95,33 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.

Οι αναλυτές που συμμετείχαν στην πλέον πρόσφατη σφυγμομέτρηση του Reutres αναμένουν, στο προβλεπτό μέλλον, νέα άνοδο των τιμών του αργού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές. Οι εκτιμήσεις τους σε προηγούμενες σφυγμομετρήσεις έκαναν λόγο για το ότι θα λάμβανε τέλος η ανοδική πορεία του αμερικανικού ελαφρού αργού το 2008 και ότι θα ετίθετο σε πτωτική τροχιά το 2009/2010.

Αντιθέτως, η Goldman Sachs, η αμερικανική επενδυτική τράπεζα με την εντονότερη δραστηριοποίηση στις ενεργειακές αγορές, έχει προβεί στην εκτίμηση ότι οι τιμές του πετρελαίου θα αγγίξουν τα 200 δολάρια το βαρέλι μέσα στα επόμενα δυο χρόνια.