SOS για τη λίμνη Ιωαννίνων

ΑΠΟΣΥΡΣΗ ΤΟΥ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΥ ΖΗΤΟΥΝ ΤΕΕ ΗΠΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Την απόσυρση του σχεδίου για το Ρυθμιστικό των Ιωαννίνων ζητούν το περιφερειακό τμήμα Ηπείρου του Τεχνικού Επιμελητηρίου και κυρίως ο τοπικός σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος.

Στις προτάσεις που είχαν κοινοποιηθεί στους τοπικούς φορείς από το τότε υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ, λίγο πριν από τις βουλευτικές εκλογές, υιοθετούνται μέτρα που απειλούν το οικοσύστημα της λίμνης αλλά και των υγρών λιβαδιών που καταλαμβάνουν περίπου 6.000 στρέμματα. Διαπιστώνονται μάλιστα αλλαγές σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις, αλλά και καθοριστικής σημασίας αλλοιώσεις στις προτάσεις των μελετητών που αφορούν κυρίως τη ζώνη γύρω από τη λίμνη Παμβώτιδα, που, παρά τα προβλήματα υποβάθμισης, με τις φυσικές ομορφιές της και τους θρύλους της λειτουργεί ως πόλος έλξης και ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής.

Σε επιστολές που έστειλαν στη νέα υπουργό Περιβάλοντος Τίνα Μπιρμπίλη ζητούν να παρέμβει ώστε να μη θεσμοθετηθούν οι προτεινόμενες λύσεις, που μεταξύ άλλων προβλέπουν:

*Τη διατήρηση των αναχωμάτων Αμφιθέας και Ανατολής-Κατσικά για να κατασκευαστεί ποδηλατόδρομος, που απειλεί να καταστρέψει βάλτους και υγρά λιβάδια, συνολικής επιφάνειας 2.500 στρεμμάτων. Τα δύο αναχώματα, μήκους 2,2 χλμ. και 3,3 χλμ., έργα παλιότερων εποχών, έχουν ανακόψει την επικοινωνία της λίμνης με τις πηγές στα γύρω βουνά που αποτελούσαν τροφοδότες της Παμβώτιδας. Η πρόβλεψη θεωρείται ολέθρια και αντίθετη με τις κοινοτικές οδηγίες. Ο Σύλλογος Προστασίας του Περιβάλλοντος προτείνει να κατεδαφιστούν τα αναχώματα και να χαρακτηριστεί ζώνη απολύτου προστασίας όλη η παράκτια ζώνη σε βάθος έως 400 μέτρων.

*Την οικοδόμηση του βιότοπου Μάτσικα, που... αποχαρακτηρίζεται με τις προτάσεις του πρώην υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ.

* Το μπάζωμα της λίμνης από Νταμπράτοβο ώς τη θέση Αντλιοστάσια Πόρου για την κατασκευή ποδηλατόδρομου. Προτείνεται το έργο να γίνει έξω από τα όρια προστασίας του υγροβιότοπου.

* Την πρόβλεψη για ξενοδοχεία, συνεδριακό κέντρο και αθλητικές εγκαταστάσεις μέσα στο προβλεπόμενο οικολογικό πάρκο Παμβώτιδας! Οι φορείς είναι κατηγορηματικοί και υπογραμμίζουν ότι οι επενδύσεις αυτές μπορεί να γίνουν έξω από τη ζώνη προστασίας, στο πλαίσιο γενικότερων σχεδιασμών που θα περιλαμβάνουν το μητροπολιτικό πάρκο της πόλης.

Το Ρυθμιστικό είναι το «μεγαλύτερο έργο» στην περιοχή των Ιωαννίνων, διαπιστώνει εύστοχα το περιφερειακό τμήμα του ΤΕΕ και με αυτό το δεδομένο ζητά να επανεξαταστούν βασικές επιλογές της Β' φάσης.

Πιο αιχμηρός και με συγκεκριμένες προτάσεις ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος που δίνει έμφαση στις προβλέψεις της Α' φάσης που αλλοιώθηκαν στην πορεία. Προτείνει μάλιστα να επεκταθεί η ζώνη του σχεδιασμού ώστε να περιλάβει και άλλες περιοχές που έχουν άμεση σχέση με τον βιότοπο της λίμνης. Μεταξύ άλλων εισηγείται επιπλέον μέτρα:

* Να αναβαθμιστεί και να επεκταθεί το αισθητικό δάσος Ιωαννίνων.

* Να αποκατασταθούν οι χωνεύτρες (Ραϊδίου, Μύλων, κ.λπ.) γύρω από τη λίμνη, καθώς και η φυσική λιμνούλα της Τούμπας, ώστε να αποτελέσουν και πάλι φυσικό εκκολαπτήριο και τόπο αναπαραγωγής. Επιπλέον να λειτουργούν ως φυσικός διάδρομος εμπλουτισμού ψαριών και κυρίως χελιών από τον ποταμό Καλαμά και επομένως χρειάζεται να ενταχθούν στο καθεστώς απόλυτης προστασίας, με το επιπλέον στοιχείο ότι είναι ακατάλληλοι τόποι για καλλιέργειες.

* Να διατηρηθεί το αεροδρόμιο Κατσικά, που χρησιμοποιείται από αεροαθλητικά σωματεία και αποδεδειγμένα βοηθά στο έργο προστασίας της περιοχής, έχοντας μάλιστα ενταχθεί στο σχέδιο «Ξενοκράτης».

Τα αιτήματα έχουν φθάσει στο γραφείο της Τίνας Μπιρμπίλη. Σύμφωνα με πληροφορίες, η υπουργός Περιβάλλοντος ετοιμάζεται να αποσύρει τις προβλέψεις της Β' φάσης και να εξετάσει τις προτάσεις με βάση τη μελέτη που έχει εκπονηθεί, ώστε να σταματήσει και η δικαστική διαδικασία των μελετητών σε βάρος της προηγούμενης πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ για παραχάραξη των προτάσεών τους. *

• Της ΧΑΡΑΣ ΤΖΑΝΑΒΑΡΑ, Ελευθεροτυπία, Τρίτη 5 Ιανουαρίου 2010

Οικολογικό φράγμα στην εκτροπή

• «Έγιναν μόδα και απειλούν την Πίνδο», λένε οι περιβαλλοντολόγοι

• ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Χάρης Καρανίκας, ΤΑ ΝΕΑ: Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2009

Σχέδια για τον εμπλουτισμό της λίμνης Παμβώτιδας στα Ιωάννινα αλλά και τη δημιουργία δύο μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών με τη μεταφορά νερού από τον ποταμό Αώο εξετάζονται από τον Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου.

Ενώ πέντε περιβαλλοντικές οργανώσεις καταδικάζουν τα προτεινόμενα έργα, χαρακτηρίζοντάς τα αναχρονιστικά. «Οι εκτροπές ποταμών έγιναν μόδα και απειλούν την Πίνδο», υποστηρίζουν.

Στα σχέδια προβλέπεται η μεταφορά 70 εκατ. κυβικών μέτρων νερού από την περιοχή της Βοβούσας που βρίσκεται σε υψόμετρο 1.020. Οι ποσότητες θα οδηγούνται μέσω αγωγού με άντληση προς τον ταμιευτήρα της ΔΕΗ, τη Λίμνη Πηγών Αώου, στα 1.350 μέτρα, και από εκεί θα αποδίδονται σταθερά προς την πόλη των Ιωαννίνων. Κατά τη διαδρομή τους προς την πρωτεύουσα του Νομού τα νερά θα συναντούν δύο υδροηλεκτρικούς σταθμούς, συνολικής ισχύος 8,8 ΜW ενώ υπό εξέταση είναι και η μελλοντική ανάπτυξη έργων στον ποταμό Καλαμά.

Το κύριο πρόβλημα της Παμβώτιδας εντοπίζεται στην οικολογική υποβάθμιση που έχει υποστεί από την απορροή αστικών και βιοτεχνικών λυμάτων από τη συσσώρευση υπολειμμάτων από τις κτηνοτροφικές και άλλες μονάδες και τις γεωργικές δραστηριότητες της περιοχής κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.

Όπως υποστηρίζουν οι WWF Ελλάς, Καλλιστώ, Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, Πίνδος Περιβαλλοντική και Αρκτούρος, η περιοχή όπου προβλέπεται να γίνει η κατασκευή του αγωγού για τη μεταφορά του νερού αλλά και η διάνοιξη οδού για την πραγματοποίηση των έργων αποτελεί «ζώνη διατήρησης οικοτόπων και ειδών, στην οποία απαγορεύονται τέτοιου είδους δραστηριότητες».

«Η μεταφορά νερού από τον Αώο δεν θα ξεπλύνει το έγκλημα που έχει συντελεστεί. Χρειάζεται ορθολογική και συστηματική διαχείριση της περιοχής και του οικοσυστήματος της λίμνης. Αυτή θα είναι η λύση για το μέλλον της», επισημαίνει η κ. Ιόλη Χριστοπούλου από το WWF Ελλάς.

Ακόμη, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις αναφέρουν ότι «η άντληση νερού από την κοίτη του ποταμού, η επαναφορά του στη Λίμνη Πηγών Αώου και εν συνεχεία η διοχέτευσή του στην Παμβώτιδα, αντιβαίνουν στη λογική της αειφόρου ανάπτυξης και στην υποχρέωση της χώρας για ορθολογική διαχείριση των υδάτων».

ΛΥΜΑΤΑ ΣΤΗ ΛΙΜΝΗ

Το πρόβλημα της Παμβώτιδας εντοπίζεται στην οικολογική υποβάθμιση από την απορροή αστικών και βιοτεχνικών λυμάτων

«Δεν μπορείς να υποβαθμίσεις το οικοσύστημα»

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ η πρώτη φορά που το θέμα των νερών του Αώου απασχολεί, αφού οι συζητήσεις για την εκμετάλλευση των υδάτων του έχουν αρχίσει από το 1981.

Τα πρόσφατα σχέδια για τη μεταφορά των 70 εκατ. κυβικών μέτρων νερού τον χρόνο από τον Αώο στην Παμβώτιδα για τον εμπλουτισμό της λίμνης που αντιμετωπίζει πρόβλημα τόσο με την ποιότητα και την ποσότητα των υδάτων της, τέθηκε προς ψήφιση τον Οκτώβριο σε συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου της Βόρειας Πίνδου, ο οποίος κλήθηκε να γνωμοδοτήσει. Σύμφωνα με πληροφορίες, η απόφαση μετατέθηκε λόγω ισοψηφίας για επόμενη συνεδρίαση, η οποία δεν είναι γνωστό πότε θα πραγματοποιηθεί, ενώ οι κυριότερες επιφυλάξεις που ακούστηκαν είχαν να κάνουν με το κατά πόσο θα υποβαθμιστεί το οικοσύστημα αλλά και με τη δημιουργία εργοταξιακών δρόμων μέσα σε προστατευόμενες περιοχές.

Σπάνια φυτά και πολλά είδη ζώων

Ο ΑΩΟΣ πηγάζει από το όρος Μαυροβούνι Μετσόβου στη θέση Πολιτσές και από την περιοχή της Βάλια Κάλντα. Έχει μήκος 260 χιλιόμετρα, από τα οποία τα 70 βρίσκονται σε ελληνικό έδαφος και τα υπόλοιπα σε αλβανικό.

Ολόκληρη η λεκάνη απορροής του Αώου εντός της Ελλάδας, από τις πηγές του έως το σημείο συνάντησής του με τον Βοϊδομάτη στον κάμπο Κόνιτσας, αποτελεί τόπο ανυπολόγιστης οικολογικής αξίας, όπου συναντώνται σπάνια ενδημικά φυτά και αρκετά είδη ζώων όπως η αρκούδα, ο λύγκας και η βίδρα.

Δεν θέλουν τσιμέντο στην Παμβώτιδα

Τις αντιδράσεις των κατοίκων των Ιωαννίνων, αλλά και περιβαλλοντικών οργανώσεων, έχει προκαλέσει το εκπονηθέν από την απελθούσα πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ σχέδιο περί αποκατάστασης της λίμνης Παμβώτιδας, η οποία στολίζει την πρωτεύουσα της Ηπείρου. Παρ΄ όλο που στην πρώτη φάση το σχέδιο χαιρετίστηκε από οικολόγους και τοπικούς φορείς ως θετικό, η νέα μελέτη ήγειρε τις ακριβώς αντίθετες αντιδράσεις. Οπως αναφέρουν εκπρόσωποι του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Ιωαννίνων, σε υπόμνημα που απέστειλαν προς το ΥΠΕΧΩΔΕ, το μέλλον της λί μνης θα είναι ζοφερό αν το σχέδιο εφαρμοστεί ως έχει και ζητούν την άμεση αποκατάσταση της φυσικής λειτουργίας της λίμνης. Μέλη της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας αμφισβητούν την οριοθέτηση της λίμνης και κάνουν λόγο για νομιμοποίηση παράνομου τεχνικού έργου «διά της πλαγίας οδού». Αξίζει να σημειωθεί ότι το σχέδιο ορίζει μεταξύ άλλων τη χάραξη ποδηλατοδρόμου με κατασκευή νέου αναχώματος, την κατασκευή ξενοδοχείων στους παραλίμνιους υγρότοπους και την οικοδόμηση του βιότοπου Μάτσικα. Στην αεροφωτογραφία αρχείου (ΑΠΕ) το Νησί της Παμβώτιδας. [ΤΟ ΒΗΜΑ, Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2009]