| |
Saturday, October 2, 2010
Δισεκατομμύρια απειλούνται με έλλειψη νερού στο μέλλον
Monday, December 28, 2009
Μπροστά στο μαρτύριο της δίψας
- H λειψυδρία βασανίζει ήδη 1,25 δισ. ανθρώπους στον πλανήτη. Aπό τις υψηλότερες στον κόσμο η κατανάλωση στην Eλλάδα, με 2.389 κυβικά ανά κάτοικο. O αγροτικός τομέας, ο μεγαλύτερος καταναλωτής υδάτινων πόρων
Mε το μαρτύριο της δίψας θα έλθουν αντιμέτωποι 1,25 δισεκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη μας το 2025, ενώ μέχρι το 2050 λόγω της έλλειψης θα υποφέρουν πάνω από 3 δισ. άτομα. Hδη η λειψυδρία «βασανίζει» 1,25 δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και καθημερινά 4.500 παιδιά χάνουν τη ζωή τους από τον λόγο αυτό.
Στην Eλλάδα από άποψη κατανάλωσης νερού έχουμε γίνει... αμερικανάκια με κατανάλωση 2.389 κυβικών μέτρων ανά κεφαλή έναντι 2.480 κ.μ. στις HΠA. Tη μερίδα του λέοντος με ποσοστό 86% κατέχει ο αγροτικός τομέας που είναι μακράν ο μεγαλύτερος καταναλωτής υδατικών πόρων. Πάντως πληθαίνουν οι φωνές φορέων που κρίνουν χαμηλή την τιμή του νερού στη χώρα μας.
Hδη όμως έντονα είναι και στη χώρα μας τα προβλήματα της ανεπάρκειας των υδάτινων αποθεμάτων, καθώς σε αρκετές περιοχές, ιδιαίτερα σε νότιες και ανατολικές, παρατηρείται σημαντική έλλειψη νερού. Aλλά και στα βόρεια της χώρας μας αναδύεται έντονα το πρόβλημα αυτό, της εξάρτησης από τα υδάτινα αποθέματα των γειτονικών με την Eλλάδα χωρών.
Η κρίσηH κρίση της ανεπάρκειας νερού θα είναι η μεγαλύτερη που καλείται να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα κατά τον 21ο αιώνα περισσότερο απ’ ό,τι η ενεργειακή κρίση ή η κλιματική αλλαγή, συμφωνούν σε έρευνές τους διεθνείς οργανισμοί και ινστιτούτα.
- Aμεσες και οδυνηρές επιπτώσεις του παγκόσμιου πολέμου για το νερό.
- Φυλετικές διαμάχες, κύματα οικολογικών προσφύγων, πλημμύρες, ξηρασίες, ερημοποίηση τεράστιων εκτάσεων, εύφορων σήμερα, κ.λπ.
Oσον αφορά στην Eλλάδα σύμφωνα με έρευνα που διενεργεί την περίοδο αυτή το IOBE (Iνστιτούτο Oικονομικών - Bιομηχανικών Eρευνών), η προσφορά των υδάτινων πόρων έρχεται αντιμέτωπη με αρκετές προκλήσεις λόγω των ιδιαίτερων γεωγραφικών, δημογραφικών και κοινωνικοοικονομικών χαρακτηριστικών της χώρας μας.
Συγκεκριμένα παρατηρείται:
- Ανομοιόμορφη χρονική και χωρική κατανομή των βροχοπτώσεων με μεγάλα ποσοστά βροχοπτώσεων στη Δυτική Eλλάδα κατά τη χειμερινή περίοδο
- Εξάρτηση από τα διακρατικά νερά στο βόρειο τμήμα της χώρας
- Συγκέντρωση του πληθυσμού σε περιοχές της Aνατολικής Eλλάδας με συγκριτικά μικρότερη διαθεσιμότητα νερού
- Εποχικότητα στη ζήτηση, καθώς αυτή λαμβάνει μέγιστες τιμές κατά τη διάρκεια του θέρους, όταν ταυτόχρονα παρατηρούνται χαμηλά ποσοστά βροχόπτωσης
- Απορροή φρέσκου νερού στη θάλασσα και είσοδος θαλάσσιων υδάτων στην ενδοχώρα, λόγω της τεράστιας ακτογραμμής της χώρας.
Eτσι τελικά, παρά την καλή συνολικά διαθεσιμότητα υδάτινων πόρων, σε αρκετές περιοχές της χώρας η προσφορά αδυνατεί να καλύψει επαρκώς τη ζήτηση για αρκετές μέρες του χρόνου.
H αδυναμία κάλυψης της ζήτησης εντοπίζεται σε διάφορες αιτίες:
Tο υδατικό αποτύπωμα της κατά κεφαλήν κατανάλωσης στην Eλλάδα είναι από τα υψηλότερα στον κόσμο. Yπολογίζεται ότι περίπου 2.389 κυβικά μέτρα αντιστοιχούν σε κάθε κάτοικο της Eλλάδας ετησίως, μέγεθος που φέρνει την Eλλάδα πολύ κοντά στις καταναλώσεις των κατοίκων των HΠA (2.480 κυβικά μέτρα/έτος). Aυτό περιλαμβάνει όχι μόνο την κατανάλωση στον οικιακό τομέα, αλλά και στους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας (γεωργία, βιομηχανία, υπηρεσίες κ.ά.) καθώς και το νερό που απαιτείται για την παραγωγή των εισαγόμενων προϊόντων.
Για την αξιόπιστη εικόνα της ζήτησης η μελέτη ερευνά αναλυτικά τους κύριους καταναλωτικούς τομείς υδάτων της χώρας: Στην Eλλάδα ο αγροτικός τομέας, στον οποίο αντιστοιχεί το 86% της συνολικής κατανάλωσης, είναι μακράν ο μεγαλύτερος καταναλωτής υδατικών πόρων. Σε επίπεδο περιφερειών την πρωτιά στη χρήση νερού για αγροτικούς σκοπούς κατέχουν η Θεσσαλία, η Aνατολική Mακεδονία και η Στερεά Eλλάδα. Oι αρδευόμενες εκτάσεις, σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος, ανέρχονται στα 13.200.000 στρέμματα. Περίπου το 40% της άρδευσης υποστηρίζεται από εγγειοβελτιωτικά έργα, ενώ το υπόλοιπο 60% αρδεύεται από μικρότερα έργα ιδιωτικής πρωτοβουλίας. O ελληνικός αγροτικός τομέας, με την παρούσα παραγωγική και τεχνολογική δομή του, παρουσιάζει χαμηλή προστιθέμενη αξία ανά κυβικό μέτρο κατανάλωσης νερού και εμφανίζει σημαντικά περιθώρια εξοικονόμησης των υδάτινων πόρων.
Tο IOBE παρατηρεί μετά από αυτό πως υπάρχουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης της παραγωγικότητας στον αγροτικό τομέα, έτσι ώστε με την ίδια ή μικρότερη κατανάλωση υδάτινων πόρων ο αγροτικός τομέας να παράγει υψηλότερο εισόδημα. H Eλλάδα άλλωστε έχει τη δεύτερη χειρότερη θέση τόσο όσον αφορά στην κατά κεφαλήν κατανάλωση στον αγροτικό τομέα όσο και με βάση την προστιθέμενη αξία ανά m3 καταναλωθέντος νερού ανάμεσα στις χώρες της EE-27.
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ
Kαλύπτει μόλις το 1,72% της κατανάλωσηςO βιομηχανικός τομέας (συμπεριλαμβανομένης και της ηλεκτροπαραγωγής) δεν αποτελεί σημαντικό καταναλωτή υδάτινων πόρων.
Στην Eλλάδα η βιομηχανική χρήση καλύπτει το 1,72% της συνολικής κατανάλωσης, αλλά στοιχεία δημοσιεύονται μόνο για την εξόρυξη και την ψύξη μηχανημάτων στην ηλεκτροπαραγωγή.
Tο 60% της καταγραμμένης κατανάλωσης νερού στη βιομηχανία αφορά στην ψύξη μηχανημάτων παραγωγής ενέργειας, το οποίο κατόπιν εναποτίθεται στο περιβάλλον.
Oι υδάτινοι πόροι επιδρούν θετικά στην ηλεκτροπαραγωγή, αλλά και αντίστροφα η παραγωγή ενέργειας συνεισφέρει στην καλύτερη διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Για παράδειγμα, η διείσδυση των AΠE στα άνυδρα νησιά του Aιγαίου, όπου η ηλεκτροπαραγωγή βασίζεται στην οικονομικά ασύμφορη και περιβαλλοντικά επιβλαβή καύση προϊόντων πετρελαίου, θα βελτιώσει -οικονομικά και περιβαλλοντικά- τις προοπτικές εφαρμογής της ενεργοβόρας τεχνολογίας της αφαλάτωσης. Eπιπλέον, η ορθή διαχείριση της απορροής των υδάτων μέσω των ταμιευτήρων συμβάλλει σημαντικά στη διαχείριση του κινδύνου πλημμυρών.
Σημαντικό ρόλο στην ολοκληρωμένη διαχείριση των υδάτινων πόρων διαδραματίζει -όπως προαναφέρθηκε- και η υπάρχουσα τιμολογιακή πολιτική της χώρας.
Στην οικιακή και βιομηχανική χρήση, η EYΔAΠ, η EYAΘ και οι δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης εφαρμόζουν την αρχή της μη γραμμικής τιμολόγησης, όπου η τιμή του νερού ανά μονάδα κατανάλωσης κλιμακώνεται με το ύψος της κατανάλωσης.
XAPHΣ ANAΓNΩΣTOΠOYΛOΣ - XPHΣTOΣ KOΛΩNAΣ, ΕΘΝΟΣ, 28/12/2009
Saturday, March 21, 2009
ΚΚΕ: Το νερό είναι κοινωνικό αγαθό και όχι εμπόρευμα
Το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ με αφορμή την Παγκόσμια Μέρα Νερού, τονίζει ότι «φθηνό και ποιοτικά καλό νερό δεν μπορεί να υπάρξει με κριτήριο το κέρδος των μονοπωλίων που λυμαίνονται το νερό σε παγκόσμιο επίπεδο, με την αντιλαϊκή πολιτική της ΕΕ και του δικομματισμού». Επίσης επισημαίνει: «Η λειψυδρία και οι πλημμύρες δεν μπορούν να αποτελούν μόνιμο εφιάλτη για το λαό. Η κατάσταση θα χειροτερεύει όσο συνεχίζεται η ίδια πολιτική.
Είναι επιτακτική ανάγκη να απαιτήσουμε και να διεκδικήσουμε:
- Την επεξεργασία και εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης υδατικής πολιτικής που θα αφορά την έρευνα, την προστασία, τις χρήσεις και την ορθολογική αξιοποίηση των υδάτινων πόρων στο σύνολο της χώρας, με γνώμονα τις λαϊκές ανάγκες.
- Το σχεδιασμό και την υλοποίηση από το κράτος όλων των αναγκαίων έργων υποδομής που εξοικονομούν υδατικούς πόρους, προστατεύουν και εμπλουτίζουν τους υδροφορείς, μειώνουν τις απώλειες και αυξάνουν το ποσοστό των αξιοποιήσιμων υδατικών πόρων που στη χώρα μας είναι ιδιαίτερα μικρό.
- Μέτρα προστασίας της ποιότητας των νερών και της ανάκτησής του, για να σταματήσει άμεσα η μόλυνση των υδροφορέων, κυρίως από βιομηχανικά απόβλητα και να εφαρμοστούν ολοκληρωμένα προγράμματα αποκατάστασής τους.
- Την προστασία των δασών και αναδασώσεις, που ευνοούν τη συγκράτηση των νερών για τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα».
Και η ανακοίνωση καταλήγει: «Η ολοκληρωμένη υδατική πολιτική που θα κατοχυρώνει το νερό ως κοινωνικό αγαθό και όχι ως εμπόρευμα, υπογραμμίζει την ανάγκη ενός ριζικά διαφορετικού δρόμου ανάπτυξης με κριτήριο τις κοινωνικές ανάγκες, το δρόμο της λαϊκής εξουσίας». [Ριζοσπάστης, 22/03/2009]
Tuesday, September 30, 2008
Αποχαιρέτα τη... Μεσόγειο
Η θερμοκρασία στην Ευρώπη έχει ανεβεί κατά 1 βαθμό Κελσίου. Στη βόρεια Ευρώπη θα υπάρξει αύξηση της υγρασίας αυτόν τον αιώνα, ενώ μεγαλύτερο μέρος της μεσογειακής Ευρώπης μπορεί να μετατραπεί σε έρημο, με βάση τις τάσεις που υπάρχουν ήδη. Τα φονικά κύματα καύσωνα στην Ευρώπη, όπως του 2003, μπορεί να είναι πιο συχνά, ενώ «οι ετήσιες αλλαγές στις βροχοπτώσεις επιτείνουν τις διαφορές ανάμεσα σε ένα υγρό βόρειο τμήμα της Ευρώπης και ένα ξηρό νότιο».
Μεταξύ άλλων αντικτύπων της κλιματικής αλλαγής είναι και η άνοδος της στάθμης των θαλασσών. Ορισμένοι πληθυσμοί ψαριών μετακινήθηκαν ήδη 1.000 χιλιόμετρα βορειότερα τα τελευταία 40 χρόνια, επισημαίνει η έκθεση, υπογραμμίζοντας επίσης ότι και τα δύο τρίτα των αλπικών παγετώνων έχουν εξαφανιστεί από το 1850.
Στην Ευρώπη, 4 εκατομμύρια άνθρωποι και περιουσίες 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ θα κινδυνεύσουν από τις πλημμύρες που θα προκληθούν από την άνοδο της στάθμης των θαλασσών έως το 2100. Λίγοι στην Ευρώπη θα επωφεληθούν από τις αλλαγές αυτές, όπως οι αγρότες του Βορρά που θα έχουν μεγαλύτερες περιόδους για την καλλιέργεια των προϊόντων τους.
Η εφημερίδα «Γκάρντιαν» έγραψε ότι τα κινητά τηλέφωνα θα μπορούν μέσω GPS να υπολογίζουν τις μετακινήσεις των χρηστών και να τους ενημερώνουν πόσο επιβάρυναν με αυτές το περιβάλλον σε εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
(Πηγή: ΑΠΕ), ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 30/09/2008
Saturday, July 5, 2008
ΦΑΚΕΛΟΣ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΛΕΙΨΥΔΡΙΑ
Δεδομένο δεύτερο: Η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει με γρηγορότερους ρυθμούς κάθε χρόνο, λόγω και της θερμικής επέκτασης των ωκεανών.
Υπόθεση - «βεβαιότητα»: Η άνοδος της στάθμης (αν συνεχιστούν οι παράγοντες που την αυξάνουν) θα έχει ως αποτέλεσμα τη διείσδυση του θαλασσινού νερού στους παράκτιους υδροφόρους ορίζοντες και στα παράκτια επιφανειακά νερά, μειώνοντας τη διαθέσιμη ποσότητα γλυκού νερού για τον άνθρωπο και τα οικοσυστήματα στην παράκτια ζώνη.
* Την άρδευση 132 εκατ. στρεμμάτων γεωργικής γης. Το 40% της αρδευόμενης έκτασης ανήκει στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Και το 60% καλύπτεται από ιδιωτικά αρδευτικά έργα που τροφοδοτούνται με υπόγεια νερά. Επίσης, ένας... Θεός ξέρει πόσες παράνομες αντλήσεις και γεωτρήσεις λειτουργούν σε συνθήκες ξηρασίας.
* Την αύξηση του νερού για ύδρευση, που είναι στην Ελλάδα κατά 45% μεγαλύτερη σε σχέση με περίπου δύο και πλέον δεκαετίες πριν.
*Τις καταστροφικές πυρκαγιές που πλήττουν αδιακρίτως τα δάση της χώρας, ακόμα και αν πρόκειται για περιαστικά, και έχουν (ή θα έχουν) ως αποτέλεσμα και τη μείωση της παροχής νερού κατά 50% τουλάχιστον και την ακαταλληλότητά του για ύδρευση.
*Τη ρύπανση - μόλυνση λιμνών, Δέλτα ποταμών, «υδροφόρου ορίζοντα» από βιομηχανικά και άλλα χημικά - τοξικά λύματα, που απορρίπτονται χωρίς έλεγχο, π.χ. Κορώνεια, Ασωπός κ.λπ.
Θα μπορούσαμε να παραθέσουμε δεκάδες ακόμα στοιχεία - αριθμούς αλλά δεν είναι αυτός ο σκοπός του Φακέλου. Σκοπός είναι να υπενθυμίσει και να κάνει γνωστά με συνοπτικό τρόπο στον πολίτη αυτά που ξεχνάμε. [συνεχίζεται]
Διαφαίνονται κάποιοι ενδοιασμοί για την ποιότητα του πόσιμου νερού, αφού το 29% πίνει εμφιαλωμένο και άλλο ένα 9% χρησιμοποιεί φίλτρο για το νερό του σπιτιού. Τα ερωτηματικά αφορούν κυρίως τις μικρές και μεσαίες πόλεις της Ελλάδας, όπου εντοπίζονται προβλήματα και με τις συχνές διακοπές υδροδότησης, ενώ οι πολίτες στο λεκανοπέδιο εμπιστεύονται το νερό της βρύσης.Η εικόνα προκύπτει από τη δημοσκόπηση, με θέμα τη διαχείριση του νερού στην Ελλάδα, που διενήργησε τον Ιούνιο η εταιρεία VPRC. Διαπιστώνεται επίσης έλλειμμα ενημέρωσης, αφού οι μη πληροφορημένοι πολίτες υπερτερούν μόλις κατά 3%, σε σχέση με τους γνώστες του προβλήματος... [συνεχίζεται]
Saturday, March 29, 2008
Βροχές, πλημμύρες... λειψυδρία

Thursday, November 29, 2007
ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟ: ΘΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΙ ΦΤΩΧΟΙ...
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με τον ή τον άλλο τρόπο τα δικαιώματα των φτωχών αυτού του πλανήτη παραβιάζονται κατ’ εξακολούθηση από τους ισχυρούς. Όπως, δηλαδή, συμβαίνει σε κάθε κοινότητα ανθρώπων. Το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό. ΟΙ φτωχοί απλώς υφίστανται τα πάνδεινα. Ούτε να αμυνθούν δεν μπορούν πλέον! Η καθημερινότητα αναλίσκεται στην αναζήτηση πόρων για να αντιμετωπιστούν οι κάθε είδους ελλείψεις.
Πριν δυο χρόνια, περνώντας από τον Άγιο Πέτρο σκεφτόμουν τη στάση που θα κάναμε στη στροφή εκεί που ήταν (λέω… ήταν) η βρύση, κάτω από τα πυκνά δέντρα. Αμ δε. Η βρύση είχε στερέψει – ίσως είχε βρει άλλη διέξοδο. Δεν ξέρω. Αυτό που έχω να πω είναι ότι λυπήθηκα. Πέρασα κι εφέτος. Ξανασταμάτησα εκεί, αλλά η βρύση ήταν στεγνή… Πηγαίνοντας από τον Άη Βασίλη προς τη Λακωνία, είπα να σταματήσω στη νεραϊδόβρυση. Προς μεγάλη μου απογοήτευση, η βρύση πια δεν είχε νερό! Μιλάω, δηλαδή, για βρύσες στα βουνά! Καταλαβαίνει κανείς τι θα συμβαίνει στον κάμπο… Άκουσα ότι πολλές γεωτρήσεις έχουν στερέψει. Όταν, λοιπόν, γίνεται λόγος για λειψυδρία, θα πρέπει να ακούμε με προσοχή. Τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά. Εμείς εδώ στην Ελλάδα, πιθανόν να μην αντιμετωπίσουμε άμεσα αυτό το τεράστιο πρόβλημα που για άλλες κοινωνίες είναι υψίστης σημασίας. Διψάει ο κόσμος… Λένε ότι ο χορτασμένος δεν καταλαβαίνει τον πεινασμένο.
Αλλά δεν είναι μονάχα η έλλειψη υδάτινων πόρων. Είναι η μόλυνση του περιβάλλοντος. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, αν οι ανεπτυγμένες χώρες του πλανήτη δεν αποδεχθούν την επιτακτική ανάγκη να μειωθούν άμεσα και δραστικά οι εκπομπές ρύπων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, τότε στην ουσία παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα των φτωχών. Αυτό τουλάχιστον αναφέρθηκε στην έκκληση των Ηνωμένων Εθνών προς όλα τα κράτη του κόσμου, για να συνεχίσουν τις προσπάθειες που ξεκίνησαν με το πρωτόκολλο του Κιότο.
Πιο συγκεκριμένα, ο κίνδυνος μίας «απόλυτης οικολογικής καταστροφής», είναι κάτι παραπάνω από ορατός, αν δεν μειωθούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 30% μέχρι το 2020 και τουλάχιστον κατά 80% μέχρι το 2050. Μάλιστα, ο Κέβιν Γουότκινς, επιμελητής της Ετήσιας Έκθεσης του ΟΗΕ για την Ανάπτυξη, υπογράμμισε ότι η αλλαγή του κλίματος είναι ένα φαινόμενο που δεν άπτεται μόνο των φυσικών επιστημών και της οικονομίας: «Είναι ένα θέμα κοινωνικής δικαιοσύνης και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των φτωχών και περιθωριοποιημένων αυτού του κόσμου. Μία πιθανή αποτυχία μας να αντιμετωπίσουμε το φαινόμενο του θερμοκηπίου, θα αποτελέσει σοβαρή και εκούσια παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων»… [The Guardian] Δείτε και αυτό:
Climate change: how poorest suffer most.
By Paul Vallely. Global warming is not a future apocalypse, but a present reality for many of the world's poorest people, according to the most hard-hitting United Nations report yet on climate change, published yesterday... [The Independent, ΕΔΩ]