Επιτροπή πολιτών: Προς νέα προσφυγή στο ΣτΕ για τον Ελαιώνα

Νέα προσφυγή στο ΣτΕ προαναγγέλλει η επιτροπή πολιτών για τη διάσωση του Ελαιώνα, η οποία είχε αντιρρήσεις και για τις αρχικές ρυθμίσεις της διπλής ανάπλασης του 2006. Με αφορμή την τροπολογία του υπουργείου Περιβάλλοντος, εξέδωσε χθες ανακοίνωση στην οποία κάνει λόγο για «βωβή» ρύθμιση και ζητεί τη δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου στη μόνη μεγάλη αδόμητη έκταση της δυτικής Αθήνας. 

«Η νέα ρύθμιση περικόπτει το μέγεθος των κτιρίων, όμως το αποτέλεσμα πρακτικά είναι το ίδιο», αναφέρει η ανακοίνωση και προσθέτει: «Γίνεται αποκλειστικά και μόνο για να ωφεληθεί ο επιχειρηματίας του μεγάλου εμπορικού κέντρου και να ανοίξει ο δρόμος στα μεγάλα διαπλεκόμενα συμφέροντα».

Η Αθήνα «ζητάει» οργανωμένες παρεμβάσεις

• Ο αστικός ιστός χρειάζεται αναπλάσεις που να εξασφαλίζουν δημόσιους χώρους και υποδομές σε μεγάλες περιοχές του κέντρου

• Η «διπλή ανάπλαση» Ελαιώνα και λεωφόρου Αλεξάνδρας επανέφερε στο λεξιλόγιο της πόλης μια πρακτική εσχάτως δυσφημισμένη. Κι αυτό γιατί οι αναπλάσεις που συνδέθηκαν την τελευταία δεκαετία με την τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων ήταν... το συντομότερο ανέκδοτο στην ιστορία της πρωτεύουσας: κράτησαν από τις 13 έως τις 29 Αυγούστου 2004.

• Η εξέλιξη αυτή βέβαια δεν εξέπληξε κανέναν. Η πρωτεύουσα, όπως και οι περισσότερες πόλεις της Ελλάδας, δεν έχει να επιδείξει πολλά επιτυχημένα παραδείγματα μεγάλων επεμβάσεων στον αστικό χώρο. Οι παρεμβάσεις στην Πλάκα, στο εμπορικό τρίγωνο και αργότερα στις περιοχές κοντά στους αρχαιολογικούς χώρους είναι από τα λιγοστά επιτυχημένα παραδείγματα, ωστόσο ήταν όλες στοχευμένες στον πυρήνα του κέντρου της πόλης. Αντίθετα, οι μεγάλες ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις, όπως η Βαρκελώνη, η Μπολόνια και η Στοκχόλμη αλλάζουν την τύχη ολόκληρων προαστίων τους, με ολοκληρωμένες αναπλάσεις ήδη από το '70 και το '80.

• Τι φταίει, λοιπόν, και δεν γίνονται αναπλάσεις στην Ελλάδα; «Περνάμε μια εποχή όπου τα δύο μητροπολιτικά συγκροτήματα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης επεκτείνονται συνεχώς, με αποτέλεσμα να μη δίνουμε σημασία σε περιοχές που έχουν χτιστεί στο παρελθόν», εξηγεί στην «Κ» η κ. Πολυξένη Κοσμάκη, διευθύντρια του Τομέα Πολεοδομίας και Χωροταξίας στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ. «Επεκτάσεις που έγιναν βέβαια χωρίς να εξασφαλιστούν κρίσιμοι για το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής όροι».

• Η υπόθεση της «διπλής ανάπλασης» επανέφερε στη συζήτηση τις οργανωμένες παρεμβάσεις μέσα στον αστικό ιστό. «Η «διπλή ανάπλαση» βέβαια δεν είναι ανάπλαση, τουλάχιστον στο σκέλος που αφορά τον Ελαιώνα», λέει η κ. Κοσμάκη. «Ναι μεν ο Ελαιώνας είναι μια περιοχή που αναζητεί μια νέα ταυτότητα, όμως το να εμφυτεύεις τόσο μεγάλες εμπορικές χρήσεις σε μια περιοχή δεν είναι ανάπλαση. Αντίθετα, η παρέμβαση στην περιοχή του γηπέδου της λεωφόρου Αλεξάνδρας θα είναι πολύ σημαντική, γιατί θα συνδέσει τον Λυκαβηττό με τα Τουρκοβούνια».

• Το ζητούμενο είναι οι αναπλάσεις να έχουν μια συνέχεια. «Στη Βαρκελώνη έγιναν μεγάλες παρεμβάσεις σε υποβαθμισμένες περιοχές κατοικίας», λέει η κ. Κοσμάκη. «Το ίδιο χρειάζεται και η Αθήνα, στην οποία μεγάλες περιοχές του κέντρου, όπως τα Πατήσια... «πηγαίνουν με τον αυτόματο». Το να εξασφαλίζεις δημόσιους χώρους και υποδομές -π. χ. παιδικούς σταθμούς- ειδικά στις υποβαθμισμένες περιοχές δεν είναι θέμα αισθητικής, αλλά ζήτημα κοινωνικής ειρήνης. Κάτι που η Αθήνα έχει μόλις αρχίσει να συνειδητοποιεί».

• Tου Γιωργου Λιαλιου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 28/03/2009
  

Οι στήλες στην Κυψέλη

Δεν ξέρουμε αν ο Ελαιώνας είναι σε τόσο χειρότερη κατάσταση από την Κυψέλη για να δικαιολογείται η έκρηξη του κ. Κακλαμάνη κατά «δικαστών και αδίκων», που δεν τον αφήνουν να τον αναπλάσει. Είναι σίγουρο πάντως ότι αν κάποιος δεν είχε δει την Αθήνα κι άκουγε την έκρηξη του κ. Κακλαμάνη θα νόμιζε ότι υπάρχει μια απίστευτης ομορφιάς πόλη με μια βρόμικη τρύπα στο Βοτανικό, την οποία κάποιοι «κολλημένοι» δεν επιτρέπουν να κλείσει, ώστε να γίνει η Αθήνα «διαμαντόπετρα στης γης το δαχτυλίδι».

Είναι δεδομένο ότι το γήπεδο του Παναθηναϊκού πρέπει κάπου να γίνει. Τα στάδια ικανοποιούν ανάγκες του πληθυσμού και ο Βοτανικός πιθανότατα είναι η καλύτερη λύση. Ομως το θέμα πλέον δεν έχει να κάνει μόνο με το γήπεδο. Εχει να κάνει και με τη συνολική ανάπλαση που περιλαμβάνει κι ένα τεράστιο εμπορικό κέντρο. Εκεί βρίσκεται το πρόβλημα: η εμπειρία της πόλης κάνει τους πολίτες να δυσπιστούν. Ειδικά εκεί όπου αναπλάθει η εταιρεία με την προσωνυμία «vovos». Οσοι, για παράδειγμα, περνούν από το «κτήμα Θων» και θυμούνται τις μακέτες που επί μακρόν διαφήμιζαν το πάρκο μαζί με το κτίριο σίγουρα θα σιχτιρίζουν τη στιγμή που σκέφτηκαν «ωραίο είναι αυτό! Γιατί δεν τους αφήνουν να το κάνουν;» Διότι οι μακέτες αποδείχθηκαν χειρότερες από προεκλογικές υποσχέσεις. Στο τέλος βρεθήκαμε με ένα κτίριο δίχως πάρκο.

Η δυσπιστία μεγεθύνεται από τη στάση του δημάρχου Αθηναίων. Ποιος θυμάται την προεκλογική του υπόσχεση για δημιουργία χώρων πράσινου με χορηγίες ιδιωτών; Θα μπορούσε να επιχειρηματολογήσει κάποιος, ότι «αυτό, έτσι κι αλλιώς, ήταν πολύ ρομαντικό για να εφαρμοστεί, αλλά η ζωή στην Αθήνα βελτιώθηκε σημαντικά επί των ημερών του»· μόνο που θα του έλειπαν τα επιχειρήματα. Η πόλη ζέχνει, η ζωή των κατοίκων της χειροτερεύει, με αποτέλεσμα ο λόγος του δημάρχου για ανάπλαση χώρων να έχει την ίδια αξία με τα προεκλογικά του φυλλάδια. Η υποστήριξη τέτοιων μεγάλων έργων προϋποθέτει ένα κεφάλαιο αξιοπιστίας των πολιτικών, κεφάλαιο που ο κ. Κακλαμάνης έχει απολέσει. Απομένει το Συμβούλιο της Επικρατείας, ένας από τους λίγους θεσμούς που διατηρεί το κύρος του και δέχεται πολλαπλές επιθέσεις. Ο δήμαρχος υποσχέθηκε την απάντηση 1.000.000 λαού σε μια αρνητική απάντηση του ΣτΕ και στήλες αναθέματος σε όσους αντιδρούν.

Το πρώτο είναι η παράφραση του αλήστου μνήμης αποφθέγματος «κανένας θεσμός, μόνο ο λαός», που εκστόμισε ο Ανδρέας Παπανδρέου. Σε ό,τι αφορά το δεύτερο υπάρχει μια προσωπική παράκληση: μήπως μπορούν αυτές οι στήλες να μπουν στη γειτονιά μου, στην Ανω Κυψέλη; Αυτό θα είναι το μοναδικό έργο του. Τι στην ευχή; Ούτε αυτό δεν θα φροντίζει; [Tου Πασχου Μανδραβελη, Η Καθημερινή, 20/01/2009]

ΓΑΛΑΖΟΠΡΑΣΙΝΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ 69.000 Τ.Μ. ΜΠΕΤΟΝ ΣΤΟΝ ΕΛΑΙΩΝΑ

ΕΛΑΙΩΝΑΣ

Στον... κάλαθο των αχρήστων έστειλαν οι σύμβουλοι που εκλέχθηκαν με τα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ. στη Νομαρχία Αθηνών τις εκκλήσεις της πρυτανικής αρχής του Πολυτεχνείου και του προέδρου του Τεχνικού Επιμελητηρίου και ενέκριναν τους περιβαλλοντικούς όρους για να κατασκευαστεί ένα εμπορικό κέντρο, τύπου «The Mall», επιφάνειας 69.000 τετραγωνικών, στην «καρδιά» του Ελαιώνα, σε ένα χώρο που χαρακτηρίζεται κοινόχρηστο πράσινο από το διάταγμα του 1995. Οι ίδιοι οι κατασκευαστές παραδέχονται ότι το συγκρότημα θα δέχεται 34.000 επισκέπτες την ημέρα!

Πρόκειται για την πολυδιαφημισμένη «διπλή ανάπλαση», που με τον μανδύα του γηπέδου του ΠΑΟ μετατρέπει σε μπετόν μια μεγάλη έκταση στην πιο υποβαθμισμένη περιοχή της πρωτεύουσας. Η σχετική ρύθμιση που τροποποιεί το διάταγμα προωθήκε πριν από δύο χρόνια από τον κ. Σουφλιά, με την αμέριστη συμπαράσταση της δημοτικής αρχής της Αθήνας. Σύμφωνα με την απόφαση του υπουργού ΠΕΧΩΔΕ, λόγω της μεγάλης κλίμακας της δόμησης απαιτείται να εκπονηθεί στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση και να ακολουθήσει στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, όπως άλλωστε επιβάλλει η κοινοτική νομοθεσία. Αντί για όλα αυτά, το νομαρχιακό συμβούλιο Αθήνας εκλήθη να γνωμοδοτήσει για ένα μέρος της παρέμβασης, που αφορά το εμπορικό κέντρο του ομίλου Βωβού, όταν στην ίδια περιοχή προβλέπεται, εκτός από το συγκρότημα του ΠΑΟ (γήπεδα ποδοσφαίρου, μπάσκετ, βόλεϊ, βοηθητικοί χώροι κ.λπ.), να κατασκευαστούν άλλο ένα κτίριο εμπορικών χρήσεων, δημαρχιακό μέγαρο και νέος σταθμός για τα ΚΤΕΛ.

«Είμαστε ιδιαιτέρως ανήσυχοι σε σχέση με το προωθούμενο κτίριο πολλαπλών χρήσεων τύπου Mall στον Ελαιώνα», υπογραμμίζουν στην κοινή έκκλησή τους ο πρύτανης του Πολυτεχνείου Κωνσταντίνος Μουτζούρης και οι αντιπρυτάνεις Γιάννης Πολύζος και Γεράσιμος Σπαθής, ζητώντας -χωρίς ανταπόκριση, όπως δυστυχώς αποδείχθηκε- να μην σπεύσει το νομαρχιακό συμβούλιο να εγκρίνει τη μελέτη, τουλάχιστον έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία για ολόκληρη την περιοχή ανάπλασης. «Θεωρούμε ότι η διαδικασία τμηματικών εγκρίσεων στρέφεται σαφώς κατά της περιβαλλοντικής προστασίας, όπως ορίζεται από την ισχύουσα νομοθεσία», τονίζουν οι τρεις πανεπιστημιακοί δάσκαλοι.

Ανάλογο είναι το περιεχόμενο της έκκλησης του Γιάννη Αλαβάνου. Ο πρόεδρος του ΤΕΕ τονίζει πως «με δεδομένο ότι δεν έχουν υποβληθεί οι περιβαλλοντικές μελέτες, η διαδικασία τμηματικών εγκρίσεων για ένα τόσο μεγάλο έργο δεν συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος, αλλά αντίθετα στρέφεται κατά της προστασίας του».

«Με κλειστά αυτιά στους επιστημονικούς φορείς και τους κατοίκους, με ανοικτές αγκάλες στους επιχειρηματικούς ομίλους», αναφέρει η Επιτροπή Πολιτών για τη διάσωση του Ελαιώνα σε ανακοίνωση που εξέδωσε μετά την απόφαση του νομαρχιακού συμβουλίου Αθήνας. Μάλιστα σε αναλυτική παρουσίαση πριν από την επίμαχη συνεδρίαση, η επιτροπή είχε επισημάνει συγκεκριμένες αδυναμίες της μελέτης.

Η κριτική της επιτροπής εστιάζεται στα εξής σημεία:

* Μειώνονται οι κυκλοφοριακοί φόρτοι που θα προκύψουν, ενώ διαφοροποιούνται κάποια στοιχεία για να καταδειχθεί ότι οι δρόμοι της περιοχής θα αντέξουν την αναμενόμενη κίνηση.

* Εκπτώσεις στην κυκλοφορία παρατηρείται και σε δρόμους του Βοτανικού, όπως Αγίου Πολυκάρπου, Αμφιπόλεως, Βουτσαρά και Δημαράκη. Σήμερα σε αυτούς τους δρόμους παίζουν παιδιά, δεν υπάρχουν πεζοδρόμια και ορισμένοι δεν έχουν διαμορφωθεί, παρ' όλα αυτά στη μελέτη εκτιμάται ότι θα μπορούν να δεχθούν από 500 έως και 700 οχήματα την ώρα.

* Αποσιωπώνται οι επιβαρύνσεις στους μεγάλους οδικούς άξονες, όπως Κηφισού, Αθηνών, Κωνσταντινουπόλως και Π. Ράλλη. Ακόμα και αν γίνουν τα έργα που έχει υποσχεθεί το υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ, οι ουρές στις ήδη φορτωμένες λεωφόρους θα φτάνουν ώς την Ομόνοια.

* Απουσιάζουν οι μετρήσεις για την αύξηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, που υπολογίζεται σε 15-17%, αλλά στην πραγματικότητα και σε συνδυασμό με το γήπεδο του ΠΑΟ αναμένεται να εκτοξευθεί στο 40%.

* Ως αντιστάθμισμα προβλέπεται να φυτευθούν 610 δένδρα και μάλιστα μικρά, αφού η διάμετρος κορμού θα είναι 10-12 εκατοστά και το προβλεπόμενο ύψος χώματος θα είναι μόλις ένα μέτρο.

Η επιτροπή τονίζει ότι εμπορικό κέντρο δεν χωράει στον Ελαιώνα και υπενθυμίζει ότι για την προστασία του περιβάλλοντος έχει προσφύγει στο ΣτΕ ζητώνατς να ανακληθεί η ρύθμιση του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ για τη διπλή ανάπλαση. *

ΠΩΣ ΘΑ ΑΝΑΠΛΑΣΘΟΥΝ ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ, ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

Το ΠΑΣΟΚ «αδειάζει» τους νομαρχιακούς συμβούλους του

«Αδειασμα» των νομαρχιακών συμβούλων του ΠΑΣΟΚ προκαλεί η παρέμβαση του Σπύρου Κουβέλη, υπεύθυνου του τομέα περιβάλλοντος της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Σε δήλωσή του, που διανεμήθηκε από το γραφείο Τύπου και επομένως αποτελεί την επίσημη θέση του κόμματος, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ είναι κατηγορηματικά αντίθετος με την έγκριση περιβαλλοντικών όρων για ανέγερση εμπορικού κέντρου στον Ελαιώνα.

«Το ΠΑΣΟΚ είναι σταθερό και αμετακίνητο υπέρ της προστασίας των ελεύθερων χώρων και της χρήσης τους ως τόπων αναψυχής και υψηλού πρασίνου, όχι υπέρ της μετατροπής τους σε εμπορικά κέντρα», τονίζει, ενώ σε άλλο σημείο της δήλωσής του αναφέρει πως «το θέμα της προστασίας των ελεύθερων χώρων δεν είναι ούτε τεχνικό ούτε οικονομικό, αλλά θέμα πολιτικής απόφασης και συνέπειας στον στόχο να βελτιώσουμε το περιβάλλον στο οποίο θα ζήσουμε εμείς και τα παιδιά μας». Θεωρεί, επίσης, ότι οι ελεύθεροι χώροι δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται με τέτοια κριτήρια μετά τις περσινές φωτιές στην Πάρνηθα.

Με την τοποθέτηση αυτή αφήνει έκθετους τους νομαρχιακούς συμβούλους του ΠΑΣΟΚ που ψήφισαν υπέρ της απόφασης. Μάλιστα, οι αόριστες αναφορές σε «τεχνικές» και «οικονομικές» παραμέτρους αφήνουν να αιωρούνται και κάποιες σκιές γι' αυτή τη διαφοροποίηση των νομαρχιακών δυνάμεων του ΠΑΣΟΚ. Δεν τίθεται πάντως κομματικό ζήτημα, ιδιαίτερα για τον κ. Σγουρό, ο οποίος δεν ψηφίζει.

[Της ΧΑΡΑΣ ΤΖΑΝΑΒΑΡΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 14/07/2008]

ΓΙΑ ΣΠΑΤΑΛΗ ΕΓΚΑΛΕΙΤΑΙ Ο ΝΙΚΗΤΑΣ ΚΑΚΛΑΜΑΝΗΣ

«Κατασπατάλησαν άσκοπα το δημόσιο χρήμα»

Για απαράδεκτη μεθόδευση, αλλά και κατασπατάληση του δημόσιου χρήματος εγκαλεί τον δήμαρχο Αθηναίων κ. Νικήτα Κακλαμάνη, η Επιτροπή Πολιτών για τη Διάσωση του Ελαιώνα. Οπως υποστηρίζει, ο δήμαρχος της πόλης αγοράζει σε υπερδιπλάσια τιμή τέσσερα οικόπεδα στον Ελαιώνα, στον χώρο της διπλής ανάπλασης, έξω από τη ζώνη όπου πρόκειται να κατασκευαστεί το γήπεδο της ΠΑΕ - ΠΑΟ.

Συγκεκριμένα, επιδιώκει να αγοράσει (με απευθείας αγορά) 4 οικόπεδα (συνολικής επιφάνειας 27,5 στρεμμάτων και αξίας 16,5 εκατ. ευρώ). Οπως αναφέρει σε σχετική ανακοίνωση η Επιτροπή Πολιτών, «ο δήμος προχωρεί σε αυτήν την υπερτιμολογημένη αγορά, ενώ άφησε να περάσει ανεκμετάλλευτος ενάμιση χρόνος από τότε που με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου είχε κηρυχθεί η απαλλοτρίωση της περιοχής (δηλ. στις 6 Νοεμβρίου του 2006)».

Η Επιτροπή επικαλείται νομοθετήματα που καθορίζουν με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο θα έπρεπε να είχε κινηθεί ο δήμος ώστε να μη χαρίσει τεράστια ποσά σε ιδιώτες. Συγκεκριμένα, στη σχετική ανακοίνωση γίνεται μνεία σε έγγραφο της Υπηρεσίας Νομοθετικού Εργου του ΥΠΕΧΩΔΕ όπου αναφέρεται ότι «τα οικόπεδα που βρίσκονται εντός της περιοχής παρέμβασης υπέχουν, κατά την άποψή μας, υποχρέωση εισφοράς σε γη» (με απλά λόγια, η γη να απαλλοτριωθεί σε τιμές χαμηλότερες της τρέχουσας αξίας). Αντίστοιχη αναφορά γίνεται και σε έγγραφο του 2007 του Οργανισμού της Αθήνας όπου αναφέρεται, ομοίως, ότι «σε περίπτωση αναγκαστικής απαλλοτρίωσης σε ιδιοκτησίες που ρυμοτομούνται για κοινωφελή χρήση, αυτή γίνεται στο σύνολο της έκτασής τους και το δικαστήριο λαμβάνει συνήθως υπ’ όψιν του για τον προσδιορισμό της αξίας ανά τ.μ. την υποχρέωση της ιδιοκτησίας σε εισφορά σε γη, απομειώνοντάς την». [Της Εφης Χατζηιωαννιδου, Η Καθημερινή, 11/06/2008]