Παγκόσμια υπερθέρμανση ή παγκόσμια ψύξη;

• Αμφισβητείται η «ορθόδοξη» άποψη περί της ανόδου της θερμοκρασίας της Γης

• Από τον ΣΠΥΡΟ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 12 Ιουνίου 2010

Ολοκληρώθηκε πριν από λίγες ημέρες στη Βόνη η Σύνοδος του ΟΗΕ για το Κλίμα, που ξεκίνησε στις 31 Μαΐου με τη συμμετοχή τουλάχιστον 190 κρατών. Και ενώ ο ΟΗΕ προσπαθεί να «πείσει» τις ΗΠΑ και την Κίνα να λάβουν κάποια μέτρα για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, προκειμένου να αποτραπεί η επικείμενη παγκόσμια υπερθέρμανση, μόλις ένα μήνα πριν, στο Σικάγο, σε μια «άλλη» διεθνή διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή, μια μερίδα «διαφωνούντων» και «ετερόδοξων» ειδικών προέβλεπε, αντίθετα, την έλευση μιας νέας εποχής... παγετώνων. 

Οι 75 κλιματικοί εμπειρογνώμονες, που έκαναν ανακοινώσεις στην 4η Διεθνή Διάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή, που έλαβε χώρα στο Σικάγο, με πρωτοβουλία του ανεξάρτητου μη κερδοσκοπικού οργανισμού Heartland Institute, δεν φαίνεται να συμμερίζονται την άποψη των περισσότερων «ορθόδοξων» κλιματολόγων, που συμμετέχουν στη Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).

Σύμφωνα με την «ορθόδοξη» και ευρέως αποδεκτή άποψη, η θερμοκρασία του πλανήτη σημειώνει σταθερή άνοδο, γεγονός το οποίο οφείλεται στις αυξημένες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Το 2000, μάλιστα, είχαν προβλέψει ότι η μέση θερμοκρασία του πλανήτη θα αυξάνεται κατά 1°F ανά δεκαετία, αύξηση η οποία θα φθάσει τους 10°F μέχρι το τέλος του αιώνα. Νέα, όμως, επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ο πλανήτης έχει πάψει προ πολλού να υπερθερμαίνεται και έχει εισέλθει σε μία περίοδο που ενδέχεται να προμηνύει μια νέα εποχή παρατεταμένου ψύχους. Οπως υποστηρίζει ένας από τους επικριτές της θεωρίας της υπερθέρμανσης, ο επιφανής Αμερικανός γεωλόγος Don Easterbrook, ομότιμος καθηγητής στο Western Washington University, οι προβλέψεις της IPCC περί ανόδου της θερμοκρασίας δεν επιβεβαιώθηκαν, γιατί απλούστατα η περίοδος της υπερθέρμανσης έληξε.

Η περιβόητη κλιματική αλλαγή δεν θα οδηγήσει σε μια παρατεταμένη περίοδο ξηρασίας, αλλά σε κάτι πολύ χειρότερο: σε μια νέα εποχή παγετώνων, που μπορεί να διαρκέσει έως και τριάντα χρόνια και η οποία θα επιφέρει πολύ μεγαλύτερα δεινά στην ανθρωπότητα από ό,τι η άνοδος της θερμοκρασίας: πολύ μεγαλύτερο αριθμό θανάτων· επιδείνωση του ήδη υπαρκτού σε ορισμένες περιοχές του κόσμου προβλήματος του υποσιτισμού· κατακόρυφη αύξηση της κατά κεφαλήν κατανάλωσης ενέργειας, λόγω της αυξημένης ανάγκης για θέρμανση.

Γιατί, όμως, ο Ιστερμπρουκ, αλλά και πολλοί άλλοι επιστήμονες, αμφισβητούν τη θεωρία περί ανθρωπογενούς υπερθέρμανσης; Ο Ιστερμπρουκ μελέτησε τους πάγους της Γριλανδίας, οι οποίοι θεωρούνται ως οι καλύτεροι και οι πλέον αδιάψευστοι «μάρτυρες» των κλιματικών αλλαγών που έχουν επέλθει στον πλανήτη. Χρησιμοποιώντας ισότοπα οξυγόνου, μια καθιερωμένη μέθοδο της Παλαιοντολογίας για την ανασύσταση του Περιβάλλοντος κατά τους γεωλογικούς αιώνες, κατάφερε να υπολογίσει τις θερμοκρασίες που επικρατούσαν στον πλανήτη πριν από εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Ετσι διαπίστωσε ότι το κλίμα της Γης χαρακτηρίζεται από μια αέναη εναλλαγή ψυχρών και θερμών μακρο-εποχών, οι οποίες εμπεριέχουν πολλούς μικρότερους χρονικά κύκλους κλιματικών αλλαγών. Τα τελευταία μάλιστα 500 χρόνια παρατηρείται μια κανονικότητα στην εναλλαγή θερμών-ψυχρών περιόδων, όπου κάθε περίοδος διαρκεί περίπου 27 χρόνια. Το ίδιο φαινόμενο εναλλαγής φαίνεται να επαναλαμβάνεται τέσσερις φορές και κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα: από το 1880 έως το 1915 (κρύο), από το 1915 έως το 1945 (ζέστη), από το 1945 έως το 1977 (κρύο), από το 1977 έως το 1999 (ζέστη). Από το 1999 έως σήμερα παρατηρείται μια σταδιακή πτώση της θερμοκρασίας, συνεπώς, κατά τον Ιστερμπρουκ, έχουμε εισέλθει και πάλι σε μια περίοδο ψύχους.

Απ' ό,τι φαίνεται, δεν υπάρχει μια σχέση αιτίας-αποτελέσματος, η οποία να συνδέει την άνοδο της θερμοκρασίας με την αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Αντίθετα, ο Ιστερμπρουκ συσχετίζει την πορεία των εναλλαγών θερμοκρασίας του πλανήτη με τους ηλιακούς κύκλους, τις ηλιακές κηλίδες και γενικά την ηλιακή δραστηριότητα. Υποστηρίζει, μάλιστα, ότι όποτε η ηλιακή δραστηριότητα παρουσίαζε ύφεση, όπως σήμερα, τότε στη Γη είχαμε πάντοτε «μίνι» περιόδους παγετώνων.

• Φταίει ο Ηλιος και όχι το διοξείδιο του άνθρακα

Επομένως, ούτε η άποψη ότι αυξάνεται η θερμοκρασία ευσταθεί ούτε ο ισχυρισμός ότι η αύξηση αυτή έχει ανθρωπογενή αίτια, ότι προέρχεται δηλαδή από την αύξηση της χρήσης ορυκτών καυσίμων από το 1945 και μετά. Στα ίδια συμπεράσματα καταλήγουν και οι έρευνες του Ρώσου αστροφυσικού Habibullo Abdussamatov, διευθυντή του Τμήματος Διαστημικών Ερευνών της Ρωσικής Ακαδημίας και επικεφαλής του ερευνητικού προγράμματος «Astrometria», που διεξάγεται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Σύμφωνα με τον Ρώσο επιστήμονα, το φαινόμενο του θερμοκηπίου δεν οφείλεται στις εκπομπές αερίων, όπως υποστηρίζουν οι «ορθόδοξοι» κλιματολόγοι, αλλά στην ηλιακή ακτινοβολία, η οποία στη διάρκεια του εικοστού αιώνα παρουσίασε μια αξιοσημείωτη και παρατεταμένη άνοδο, φτάνοντας στο ζενίθ της το διάστημα 1998-2005, για να ακολουθήσει έκτοτε φθίνουσα πορεία, όπως αποδεικνύει και η μείωση των ηλιακών κηλίδων.

Η σαφής μείωση των ηλιακών κηλίδων που παρατηρείται σήμερα φανερώνει ότι η ηλιακή δραστηριότητα βρίσκεται στο ελάχιστό της (το λεγόμενο ελάχιστο του Μάουντερ), γεγονός που θα οδηγήσει σε μια δραματική πτώση της θερμοκρασίας. Ο Αμπντουσαμάτοφ, μάλιστα, θεωρεί ότι η παγκόσμια ψύξη θα αρχίσει να γίνεται αισθητή από το 2014.

Η αξιοπιστία, πάντως, της «ορθόδοξης» άποψης της IPCC το τελευταίο διάστημα δοκιμάζεται διαρκώς, όχι μόνο από τους πολέμιους της θεωρίας της παγκόσμιας υπερθέρμανσης, αλλά και από σειρά αποκαλύψεων στον Τύπο που έδειξαν είτε προχειρότητα στην εκτίμηση των προβλέψεών της (στην Εκθεση του 2007 είχε υποστηριχθεί ότι οι παγετώνες των Ιμαλαΐων θα λιώσουν μέχρι το 2035) είτε ακόμη και σοβαρά λάθη (στην ίδια Εκθεση είχε υποστηριχθεί ότι περίπου η μισή Ολλανδία βρίσκεται κάτω από το επίπεδο της θάλασσας, διογκώνοντας τον κίνδυνο να πλημμυρίσουν οι Κάτω Χώρες). Πάντως, όλοι οι ειδικοί που μελετούν το κλίμα, σε ένα πράγμα συμφωνούν: το κλιματολογικό μέλλον του πλανήτη διαγράφεται... ζοφερό.*

Το «Αvatar» μπορεί να σώσει τον πλανήτη

Η ταινία του Τζέιμς Κάμερον θα προτρέψει πολύ περισσότερους ανθρώπους να ενδιαφερθούν για το περιβάλλον

ALICE THOMSON | ΤΟ ΒΗΜΑ, Παρασκευή 8 Ιανουαρίου 2010

Για να δω αν τα πήρα όλα: ισοθερμική φόρμα, γάντια, σκούφο, γαλότσες, φτυάρι, αξίνα. Να μην ξεχάσω να τηλεφωνήσω στον υδραυλικό να του υπενθυμίσω πως το μπόιλερ δεν δουλεύει εδώ και τρεις ημέρες. Μετά, να περάσω μία ώρα βγάζοντας τον πάγο από το αυτοκίνητό μου με τα χέρια, προτού γυρίσω στο σπίτι και γλιστρήσω στα σκαλιά. Αυτή είναι η εικόνα της Βρετανίας τον Ιανουάριο του 2010: παγωμένη στον χειρότερο χειμώνα της ιστορίας των τελευταίων 30 ετών.

Πώς είπατε; Υπερθέρμανση του πλανήτη; Ναι, καλά, στο Νέο Δελχί κάνουν πατινάζ στον πάγο και στη Σεούλ αγώνες με τα έλκηθρά τους. Και την ώρα που η Βρετανία ταλαιπωρείται από τη βαρύτερη χιονόπτωση του εφετινού χειμώνα, ο υπουργός Περιβάλλοντος Εντ Μίλιμπαντ υπερασπίζεται ενώπιον του κοινοβουλίου τη σύνοδο της Κοπεγχάγης για το κλίμα χαρακτηρίζοντάς την το πιο σημαντικό πολιτικό γεγονός της νέας δεκαετίας.

Τα 150 εκατ. ευρώ που ξοδεύτηκαν στην Κοπεγχάγη προς τιμήν των 115 ηγετών που παρέστησαν ήταν πεταμένα λεφτά. Μόνο κατά τη διάρκεια της συνόδου απελευθερώθηκαν στη γήινη ατμόσφαιρα 41.000 τόνοι διοξειδίου του άνθρακα, δηλαδή περισσότερα αέρια του θερμοκηπίου απ΄ ό,τι οι συνολικές εκπομπές του Μαλάουι, του Αφγανιστάν και της Σιέρα Λεόνε μαζί για την ίδια χρονική περίοδο. Κανείς δεν φαίνεται να νοιάζεται. Το να είσαι «πράσινος» έχει γίνει βαρετό.

Σύμφωνα με μια δημοσκόπηση για τους «Τimes» τον περασμένο Νοέμβριο, λιγότεροι από το 50% των Βρετανών πιστεύουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι επιστημονικώς αποδεδειγμένο γεγονός που οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα και αρνούνται να νιώσουν άλλες τύψεις. Το να βάζουμε καθημερινά το δικό μας, «πράσινο» λιθαράκι στην οικολογική προσπάθεια είναι άλλη μία πολυτέλεια που θα πρέπει να μάθουμε να αγνοούμε, ιδίως σε εποχές οικονομικής ύφεσης όπως τώρα.

Ο πλανήτης μας όμως μπορεί να σωθεί: όχι από την ανθρώπινη παρέμβαση αλλά από κάποιους εξωγήινους ύψους τριών μέτρων που φοράνε τιρκουάζ φόρμες και μοιάζουν να βγήκαν από πίνακες του Πικάσο. Τα πλάσματα αυτά, οι Νάβις, είναι οι ήρωες του «Αvatar», της νέας ταινίας του Τζέιμς Κάμερον, η οποία κατάφερε μέσα σε μόλις τρεις εβδομάδες προβολής να γίνει η τέταρτη πιο εμπορική ταινία στην ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου.

Το μήνυμα που μας στέλνουν οι ήρωες της ταινίας είναι σαφές: «Στη Γη του 22ου αιώνα δεν θα σας έχει μείνει άλλη βλάστηση. Καταστρέψατε τον πλανήτη σας, εξαντλήσατε όλες σας τις πλουτοπαραγωγικές πηγές. Σας παρακαλούμε, μην έρθετε στον δικό μας πλανήτη και τον καταστρέψετε κι αυτόν». Οταν οι κάτοικοι της Γης μεταφέρονται στον πλανήτη των εξωγήινων προκειμένου να εκμεταλλευτούν τον ορυκτό του πλούτο, γοητεύονται από τον τρόπο ζωής των Νάβις. Ο ήρωας της ταινίας φτάνει μέχρι του σημείου να αποκηρύξει τη γήινη υπόστασή του και να αποφασίσει να ζήσει στο εξής σαν εξωγήινος.

Το σενάριο θα μπορούσε να το έχει γράψει ο Αλ Γκορ. Το φιλμ είναι μια εκδοχή της «Αβολης αλήθειας» (του ντοκυμαντέρ για το οποίο κέρδισε το Νομπέλ Ειρήνης μαζί με τη Διακυβερνητική του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή) για παιδιά. Αλλά, αντί για έναν μεσήλικο πρώην αντιπρόεδρο των ΗΠΑ που μιλάει για την καταστροφή του πλανήτη, βλέπεις στην οθόνη εξωγήινους που στέλνουν το μήνυμα για τη σωτηρία της Γης.

Είδα το «Αvatar» δύο φορές μέσα σε τρεις ημέρες μαζί με τον εννιάχρονο γιο μου, ο οποίος μου έκανε κήρυγμα περί οικολογικής συνείδησης: μάλιστα, έφτασε στο σημείο να με ρωτήσει για ποιον λόγο πρέπει να κόβουμε ένα πραγματικό έλατο για να το στολίσουμε τα Χριστούγεννα.

Το φιλμ είναι λαμπρό παράδειγμα αποτελεσματικών δημοσίων σχέσεων- υπεραπλουστευτικό ίσως αλλά πολύ πειστικό και γεμάτο ενεργητικότητα. Ο Τζέιμς Κάμερον, ο οποίος κέρδισε ένα Οσκαρ βυθίζοντας τον «Τιτανικό», θέλει τώρα να σώσει τον κόσμο και ίσως επιτύχει να κάνει «πράσινη» την επόμενη γενιά των κινηματογραφόφιλων.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι η αμερικανική Δεξιά μίσησε εξαρχής το «Αvatar» και το χαρακτήρισε «μια βαθύτατη έκφραση αντιαμερικανισμού». Αντιθέτως, ο Μπαράκ Ομπάμα επέλεξε να δει το «Αvatar» στην πρωτοχρονιάτικη έξοδο με την οικογένειά του.

Οι πολιτικές ελίτ λοιπόν πήραν το μήνυμα: ο κόσμος όντως νοιάζεται για το περιβάλλον. Απλώς δεν του αρέσουν τα ηθικοπλαστικά κηρύγματα από υποκριτές πολιτικούς. Το «Αvatar» δεν είναι «Ο Πόλεμος των Αστρων», η «Αποκάλυψη τώρα» ούτε «Ο Αρχοντας των Δαχτυλιδιών». Δεν είναι μια κλασική ταινία. Αλλά λίγες ταινίες στο σινεμά καταφέρνουν να αλλάξουν τις συλλογικές αντιλήψεις: το «Φιλαδέλφεια» άλλαξε τις απόψεις μας για το ΑΙDS, το «Κράμερ εναντίον Κράμερ» για το διαζύγιο και το «Μόσχα καλεί Πεντάγωνο» για τον μονομερή πυρηνικό αφοπλισμό. Το «Αvatar» λοιπόν μπορεί να κάνει το ίδιο για την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Ο πλανήτης στο κόκκινο

• Του IGNACIO RAMONET

Η υπερθέρμανση του κλιματικού συστήματος αποτελεί αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα. Δυόμισι χιλιάδες επιστήμονες απ' όλο τον κόσμο, μέλη της διεθνούς Ομάδας για την Εξέλιξη του Κλίματος (GIEC)(1) το έχουν επιβεβαιώσει με αδιάσειστο τρόπο. Και η κύρια αιτία αυτής της υπερθέρμανσης είναι η ανθρώπινη δραστηριότητα.

Οι βιομηχανίες, οι μεταφορές και η γεωργία είναι υπαίτιες για την όλο και πιο ανεξέλεγκτη αύξηση της έκλυσης αερίων, που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, κυρίως του διοξειδίου του άνθρακα (CO2).

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, και παρά τη Συνθήκη για το Κλίμα, τη Διάσκεψη του Ρίο (1992) και την υπογραφή του Πρωτοκόλλου του Κιότο (1997), οι εκλύσεις CO2 αυξήθηκαν. Αν δεν υιοθετηθούν επειγόντως μέτρα, η μέση θερμοκρασία του πλανήτη θα αυξηθεί κατά 4 βαθμούς Κελσίου τουλάχιστον, γεγονός που θα διαταράξει τη Γη.

Οι πόλοι και οι παγετώνες θα λιώσουν, το επίπεδο των ωκεανών θα ανέβει, οι θάλασσες θα πλημμυρίσουν τις εκβολές των ποταμών και τις παράκτιες πόλεις, ολόκληρα αρχιπελάγη θα σβηστούν από το χάρτη, οι ξηρασίες θα ενταθούν, η ερήμωση θα εξαπλωθεί, ο αριθμός των κυκλώνων και των τυφώνων θα εκτιναχθεί, εκατοντάδες είδη ζώων θα εκλείψουν...

Τα κατ' εξοχήν θύματα της κλιματικής τραγωδίας θα είναι οι ήδη ευάλωτοι πληθυσμοί της υποσαχάριας Αφρικής, της νότιας και νοτιοανατολικής Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και των νησιωτικών χωρών του ισημερινού. Σε ορισμένες περιοχές οι σοδειές ενδέχεται να μειωθούν κατά το ήμισυ και πλέον, και το έλλειμμα πόσιμου νερού να επιδεινωθεί, ωθώντας εκατοντάδες εκατομμυρίων «κλιματικών προσφύγων» να αναζητήσουν με οποιοδήποτε κόστος μια περιοχή υποδοχής στις λιγότερο πληγείσες ζώνες... Οι «κλιματικοί πόλεμοι» θα πολλαπλασιαστούν...(2)

Προς αποφυγήν αυτών των αλλεπάλληλων συμφορών, η διεθνής επιστημονική κοινότητα συστήνει την άμεση μείωση κατά 50%, τουλάχιστον, τις εκλύσεις αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Και αυτό είναι το μοναδικό μέσο για να μην καταστεί ανεξέλεγκτη η κατάσταση πολύ γρήγορα.

Κάτω από αυτό το πρίσμα, τρία κύρια ζητήματα θα συζητηθούν στην Κοπεγχάγη. Πρώτον, να προσδιοριστεί η ιστορική ευθύνη κάθε κράτους για τη σημερινή υποβάθμιση του περιβάλλοντος, με βάση τη διαπίστωση ότι το 80% του εκλυόμενου CO2 παράγεται από τις πλέον αναπτυγμένες χώρες (οι οποίες δεν εκπροσωπούν παρά μόνο το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού) και ότι οι φτωχές χώρες υφίστανται τις σοβαρότερες συνέπειες.

Δεύτερον, να οριστεί, εν ονόματι της κλιματικής δικαιοσύνης, το ύψος της οικονομικής αποζημίωσης έτσι ώστε τα κράτη που έχουν υποβαθμίσει περισσότερο το κλίμα να συνδράμουν ουσιαστικά τις χώρες του Νότου και να τους δώσουν τα μέσα να καταπολεμήσουν τις βλαβερές συνέπειες της κλιματικής καταστροφής.

Κι εδώ βρίσκονται οι μεγαλύτερες διαφωνίες: Οι πλούσιες χώρες προτείνουν ένα ποσό που δεν επαρκεί ώστε να ισοσκελιστεί το χρέος τους ως προς το κλίμα, ενώ οι φτωχές χώρες απαιτούν, δικαίως, υψηλότερη αποζημίωση.

Τρίτον, να οριστεί ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα που θα υποχρεώνει πολιτικά και νομικά τους δρώντες σε πλανητική κλίμακα -τις αναπτυγμένες χώρες, καθώς και τις άλλες δυνάμεις (Κίνα, Ρωσία, Ινδία, Ινδονησία, Μεξικό, Βραζιλία) να μειώσουν σταδιακά τις εκλύσεις αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες ούτε η Κίνα (οι δύο κυριότεροι υπεύθυνοι για τη ρύπανση) αποδέχονται μια τέτοια υποχρέωση.

Ενα φάντασμα θα διατρέχει όλα τα τραπέζια όπου θα διεξάγονται οι συζητήσεις στην Κοπεγχάγη, το φάντασμα της αναγκαίας μεταβολής του οικονομικού μοντέλου. Υπάρχει, πράγματι, μια προφανής αντίφαση ανάμεσα στη λογική του καπιταλισμού (διαρκής ανάπτυξη, απληστία για άμεσα κέρδη, εκμετάλλευση χωρίς όρια, ούτε και σύνορα) και σε μία νέα λιτότητα που είναι απαραίτητη για να αποφευχθεί ο κλιματικός κατακλυσμός(3).

Επείγει να υιοθετηθούν μέτρα για να σταματήσει ο κατήφορος προς την άβυσσο. Γι' αυτό, επίσης, μπροστά στον κυνισμό πολλών ηγετών εκφράζεται ο θυμός χιλιάδων διαδηλωτών που συρρέουν από παντού στην πρωτεύουσα της Δανίας φωνάζοντας ρυθμικά δύο συνθήματα που ξεσηκώνουν: «Αλλάξτε το σύστημα, όχι το κλίμα!» και «Αν το κλίμα ήταν μια τράπεζα, θα το είχαν ήδη σώσει!».

Πριν από δέκα χρόνια, επ' ευκαιρία της μεγάλης «μάχης του Σιάτλ» ενάντια στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, γεννιόταν το κίνημα της εναλλακτικής παγκοσμιοποίησης. Στην Κοπεγχάγη και λίγο πολύ παντού στον κόσμο(4), μια νέα γενιά αμφισβητιών και ακτιβιστών, στο όνομα της κλιματικής δικαιοσύνης, ετοιμάζεται να ανοίξει ένα νέο κύκλο κοινωνικών αγώνων. Η κινητοποίηση είναι τεράστια. Το σοκ θα είναι μεγαλειώδες. Για την επιβίωση της ανθρωπότητας.

(1) Ελαβε συλλογικά, το 2007, το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για τις εργασίες της πάνω στις κλιματικές αλλαγές.

(2) Διαβάστε Harald Welzer, «Οι πόλεμοι για το κλίμα. Γιατί σκοτώνουμε στον 21ο αιώνα», Gallimard, Παρίσι, 2009 και Gwynne Dyer «Συναγερμός για την κλιματική αλλαγή: η απειλή ενός πολέμου», Robert Laffont, Παρίσι, 2009.

(3) Δείτε βάσει αυτού την ταινία «Το σύνδρομο του Τιτανικού» (2009) των Ζαν-Αλμπέρ Λιεβρ και Νικολά Ιλό (ΣτΕ: Βλ. http://www.lesyndromedutitanic.com).

(4) Στις 12 Δεκεμβρίου θα υπάρξουν σε δεκάδες πόλεις του πλανήτη συγκεντρώσεις που θα αξιώνουν μέτρα ενάντια στην κλιματική αλλαγή.

• Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 6 Δεκεμβρίου 2009

Μειώνονται οι αμμοθυέλλες στη Σαχάρα, υπερθερμαίνεται ο Ατλαντικός

• Η επιτάχυνση της υπερθέρμανσης του Ατλανικού Ωκεανού τα τριάντα τελευταία χρόνια εξηγείται εν μέρει από τη μείωση που παρατηρείται στις αμμοθύελλες της Σαχάρας και τη μειωμένη ηφαιστειακή δραστηριότητα στους τροπικούς, σύμφωνα με μια μελέτη που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα στις ΗΠΑ. Οι ερευνητές συνδύασαν τα δεδομένα που συνέλεξαν από τους δορυφόρους όσον αφορά τη σκόνη και άλλα σωματίδια της ατμόσφαιρας με τα κλιματολογικά μοντέλα για να εκτιμήσουν τις επιπτώσεις στη θερμοκρασία της επιφάνειας του ωκεανού. Κατάφεραν έτσι να υπολογίσουν τις επιπτώσεις που υπήρξαν στη θερμοκρασία ανάλογα με τις αλλαγές στις αμμοθύελλες και τη δραστηριότητα των ηφαιστείων -κυρίως με βάση τις εκρήξεις του ηφαιστείο Ελ Τσιτσόν του Μεξικού το 1982 και του Πινατούμπο στις Φιλιππίνες το 1991.

• «Μεγάλο μέρος της ανόδου της θερμοκρασίας τα τελευταία 26 χρόνια στην επιφάνεια του Ατλαντικού και στους τροπικούς -κατά μέσο όρο 0,25 βαθμοί Κελσίου ανά δεκαετία- εξηγείται από τις αμμοθύελλες και την ηφαιστειακή δραστηριότητα», σύμφωνα με τον Αμάτο Έβαν, κλιματολόγο του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν και βασικού συγγραφέα της μελέτης που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Science. Ακόμη και η μικρή άνοδος της θερμοκρασίας μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη συχνότητα και την ένταση των κυκλώνων που σχηματίζονται στα θερμά νερά του ωκεανού. Η διαφορά της θερμοκρασίας της επιφάνειας του Ατλαντικού το 1994, μια χρονιά με λιγοστούς κυκλώνες, σε σχέση με το 2005, οπότε σημειώθηκε ρεκόρ στον αριθμό τους, δεν ήταν παρά μισός βαθμός Κελσίου, πρόσθεσε ο ερευνητής.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ